Mechanizm przepływu powietrza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Mechanizm przepływu powietrza – w fonetyce sposób, w jaki strumień powietrza jest tworzony w torze głosowym.

Możliwe jest sześć sposobów wytwarzania tego strumienia:

  • strumień ingresywny płucny – spotykany w niektórych językach w krótkich słowach
  • strumień ingresywny krtaniowy – w głoskach iniektywnych
  • strumień ingresywny językowy – w mlaskach
  • strumień egresywny płucny[1] – najpowszechniejszy, w niektórych językach (w tym w polskim) jedyny
  • strumień egresywny krtaniowy[1] – w głoskach ejektywnych
  • strumień egresywny językowy[1] – we francuskim oznacza oddalenie

Egresywny strumień powietrza – strumień powietrza wydychanego z płuc lub wprawionego w ruch opuszczający jamę ustną przez inne narządy mowy, następnie obrabiany przez pozostałe narządy mowy, podstawowy materiał do produkcji dźwięku[2]. Jest on podstawą powstania większości dźwięków w językach indoeuropejskich.

Ingresywny strumień powietrza (pot. mówienie na wdechu) – strumień powietrza wdychanego w kierunku płuc lub wprawionego w ruch w kierunku płuc przez inne narządy mowy, następnie obrabiany przez pozostałe narządy mowy, materiał do produkcji dźwięku. W językach indoeuropejskich występuje w języku szwedzkim i norweskim. w Europie spotyka się go także w języku fińskim[3]. Występuje głównie w krótkich wypowiedziach, najczęściej jednowyrazowych lub dwuwyrazowych.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Speech Internet Dictionary. [dostęp 10 lipca 2008].
  2. Airstream mechanisms (ang.). [dostęp 10 lipca 2008].
  3. Robert Eklund: Pulmonic ingressive speech: a neglected universal? (ang.). [dostęp 10 lipca 2008].