Mobbing

Mobbing – termin wywodzący się z języka angielskiego od wyrazu "mob" co oznacza tłum, natłok, banda oraz napastowanie i obleganie. Odpowiednikiem polskiego mobbingu po angielsku jest na ogół workplace bullying lub workplace harassment. Workplace mobbing używany jest w tym znaczeniu jedynie w literaturze naukowej. Mobbing oznacza prześladowanie podwładnego lub współpracownika w miejscu pracy. Terminu mobbing w odniesieniu do zachowań występujących w grupach społecznych użył jako pierwszy szwedzki naukowiec Peter-Paul Heinemann.

Mobbing zazwyczaj ma na celu lub skutkuje: poniżeniem, ośmieszeniem, zaniżeniem samooceny lub wyeliminowaniem albo odizolowaniem pracownika od współpracowników.

Istotnym zagadnieniem jest odróżnienie mobbingu od łamania zasady równego traktowania w zatrudnieniu.

Kierunki mobbowania w zhierarchizowanych strukturach organizacyjnych

• mobbing ukośny – osoby mobbująca i mobbowana znajdują się na różnych poziomach;
• mobbing prosty – osoby mobbująca i mobbowana znajdują się na tym samym poziomie;

Taktyki mobbingu

• taktyka upokorzenia

• nieuzasadniona krytyka
• zniesławienie
• wyśmiewanie
• nieodpowiednie żarty
• obraźliwe gesty
• sarkazm
• publiczne krytykowanie wyglądu

• taktyka zastraszenia

• zakaz robienia przerw pod groźbą utraty pracy
• groźby ustne
• używanie wulgaryzmów
• stosowanie przemocy fizycznej
• przymusowe zostawanie po godzinach pracy
• zastraszanie zwolnieniem z pracy

• taktyka pomniejszenia kompetencji
• taktyka izolacji
• taktyka poniżania
• taktyka utrudniania wykonywania pracy

Mobbing może być działaniem bezpośrednim lub niebezpośrednim, tj. takim, w którym ofiara nie ma bezpośredniego kontaktu z osobą stosującą mobbing, a jedynie jest narażona na skutki jej zamierzonych nieetycznych działań.

Aspekty prawne

Prawodawstwo polskie

Według art. 94³ § 2. Kodeksu pracy mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników. Istotnym jest fakt, iż osobą dopuszczającą się mobbingu nie musi być pracodawca, lecz może to być przełożony lub współpracownik.

Pracodawca jest zobowiązany przeciwdziałać mobbingowi (art. 94³ § 1. K.p.).

Art. 94³ §3 K.p. jest podstawą odpowiedzialności pracodawcy, daje pracownikowi możliwość dochodzenia zadośćuczynienia pieniężnego od pracodawcy za utratę zdrowia spowodowaną mobbingiem. Przedstawione zadośćuczynienie nie zostało określone w Kodeksie pracy dlatego na podstawie art. 300 K.p. stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu cywilnego (art. 445 K.c. oraz art. 444 K.c.). Dodatkowo jeżeli mobbing był przyczyną rozwiązania umowy o pracę, pracownikowi przysługuje prawo dochodzenia od pracodawcy odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę (art. 94³ §4. K.p.)

Pojęcie mobbingu jest zasadniczo nowością w polskim prawie pracy. Z tego też względu nie ma wystarczająco jasnych i ugruntowanych powszechną praktyką kryteriów wedle których możliwe byłoby bezsprzeczne rozdzielenie zjawiska mobbingu od takich atrybutów pracodawcy czy przełożonego jak: egzekwowanie poleceń, egzekwowanie dyscypliny czy możliwość kształtowania preferowanych postaw i zachowań międzyludzkich w środowisku pracy.

Prawodawstwo irlandzkie

W irlandzkim prawodawstwie kwestie mobbingu reguluje ustawa Safety, Health and Welfare Act 2005, która to mówi jak rozpoznawać zjawisko, zapobiegać mu, i jakie należy podejmować kroki w przypadku jego zaistnienia.

Zobacz też

• molestowanie
• molestowanie seksualne
• mowa nienawiści
• seksizm
• rasizm
• ageizm
• porządek dziobania
• lobbing
• zasada równego traktowania w zatrudnieniu

Linki zewnętrzne

• Kodeks pracy – Mobbing
• Kodeks cywilny – Czyny niedozwolone
• Mobbing w katalogu Open Directory Project

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w Wikipedii.