Naczezi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Naczezi (nazwa własna "nach'-ez"), plemię Indian Ameryki Północnej z rodziny języków muskogejskich. Jedno z większych i silniejszych plemion indiańskich wzdłuż brzegów południowej rzeki Mississippi w czasach, gdy Luizjanę zasiedlali Francuzi. Naczezi wyróżniali się tym, że posiadali "rząd" kierowany przez wodza zwanego "Wielkie Słońce" - władcę, który miał wobec swych poddanych prawo życia i śmierci. Kiedy "Wielkie Słońce" umierał, zabijano wszystkie wdowy po nim. Inaczej też niż w większości plemion indiańskich, w których panowała swoista demokracja, u Naczezów istniał podział na zwykłych ludzi i "szlachtę", czy też "arystokrację", zgrupowaną wokół "Wielkiego Słońca" i zwaną "Słońcami" lub "ludźmi honoru". Pozostali członkowie plemienia nazywani byli pogardliwie "śmierdzielami".

René-Robert Cavelier de La Salle pisał o nich tak: Każdego ranka, wraz ze wschodem słońca, król wychodził ze swego domostwa, zwracał się na wschód i wydawał trzy powitalne okrzyki kłaniając się przy tym do ziemi. Następnie podawano mu kalumet służący tylko do tego obrządku. Zaciągał się i wypuszczał dym w strone słońca, a następnie na pozostałe strony świata. Słońce, od którego się wywodził, było najwyższym bogiem. Nad swymi ludźmi sprawował nieograniczoną władzę mogąc dysponować ich dobrem i życiem, a za prace wykonywane na jego rzecz nie można było żądać zapłaty.

Naczezi byli budowniczymi kopców, pierwszymi odnotowanymi przez Francuzów. Ich główny ośrodek znajdował się - jak pisze La Salle - w okolicach kopca "Great Emerald Mound" w Mississippi, nieco na wschód od dzisiejszego miasteczka Natchez.

Pierwsze spotkania z Francuzami były gwałtowne i krwawe, ale później zapanował pokój. Jednak niespodziewanie, w roku 1729 Naczezi zaatakowali osadników francuskich, zabijając 238 osób[1]. W odwecie Francuzi, wspomagani przez Czoktawów, najechali ich siedziby, wielu zabili, a resztę wypędzili na północ. Niektórzy z Naczezów przyłączyli się do Krików, inni do Czirokezów.

Dzisiaj niektórzy członkowie tych plemion mieszkający w Oklahomie przyznają się do pochodzenia od Naczezów i posiadają własne formy samorządu plemiennego. Niewielkie grupy potomków Naczezów zamieszkują też w Oklahomie wśród innych plemion tworzących niegdyś Pięć Cywilizowanych Narodów oraz na wschodzie, m.in. w Karolinie Pd. i Karolinie Pn.[2].

Poza wspomnianym miastem w Mississippi ich nazwa przetrwała w kilku wioskach Alabamy, Luizjany i Indiany.

Przypisy

  1. S. Grzybowski, Tomahawki i muszkiety, Warszawa 1965, s. 157.
  2. Natchez Nation (dostęp 28.10.2009)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Barry M. Pritzkert: A Native American Encyclopedia: History, Culture, and Peoples. Oxford: Oxford University Press, 2000. ISBN 978-0-19-513877-1.