Naczynie włosowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy układu krwionośnego. Zobacz też: kapilara w fizyce.

Naczynia włosowate (kapilary) – cienkościenne naczynia krwionośne (lub chłonne) oplatające tkanki i docierające do niemalże każdej komórki ciała. Zbudowane są ze śródbłonka. Ich średnica wynosi 7-15 μm[potrzebne źródło]. Ich zadaniem jest wymiana (pod wpływem ciśnienia) gazów, składników pokarmowych, zbędnych produktów przemiany materii, hormonów i witamin między krwią a tkanką. Wadą naczyń włosowatych jest to, że w czasie wymiany składników ucieka z nich także osocze (do 5 litrów dziennie). Z tego powodu powstał układ limfatyczny (chłonny), którego jednym z zadań jest zbieranie osocza z płynu tkankowego. Pęknięcie naczynia włosowatego nie ma większego znaczenia dla organizmu, chyba że dotyczy ono ważnych narządów (mózgu i naczyń wieńcowych serca). W związku z odmienną budową układu krwionośnego u różnych gromad kręgowców naczynia włosowate zmieniają prędkość przepływu krwi oraz jej ciśnienie. U ryb z racji dwukomorowego serca naczynia włosowate stanowią duży opór, co za tym idzie ciśnienie i prędkość krwi są małe. U gadów i płazów krążenie odbywa się szybciej. U ssaków i ptaków o czterokomorowym sercu występuje największe ciśnienie i najszybszy przepływ krwi, w związku z czym, gromady te zyskały stałocieplność. To właśnie po ich pęknięciu powstają tzw. wybroczyny.

Układ tętniczo-żylny naczyń włosowatych (opis w języku angielskim)

Wyróżnia się następujące typy naczyń włosowatych[potrzebne źródło]:

  • kapilary mięśniowe
  • kapilary trzewne
  • kapilary zatokowe
  • kapilary tętnicze

Wyróżnia się następujące rodzaje sieci naczyń włosowatych:

  • tętniczo-żylne – zaczynające się na końcach tętnic i kończące żyłami. Są najczęściej spotykane w organizmie;
  • żylno-żylne (tzw. układy wrotne) – łączące dwie żyły. Występują w wątrobie, tworzą układ wrotny;
  • tętniczo-tętniczne (tzw. sieci dziwne) – łączące dwie tętnice. Występują w ciałkach nerkowych.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Podręcznik do biologii Puls życia dla klasy II gimnazjum
  • "Repetytorium Od A do Z Matura" - Piotr Golinowski

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.