Nanda Devi

Nanda Devi
Widok na Nanda Devi z zachodu
Państwo	Indie
Pasmo	Himalaje
Wysokość	7816 m n.p.m.
Wybitność	3139 m
Pierwsze wejście	29 sierpnia 1936 Noel Odell, Bill Tilman
Położenie na mapie Indii Nanda Devi
30°32′26″N 79°58′15″E

Nanda Devi – masyw górski w Himalajach Garhwalu, w zachodniej części Himalajów Wysokich, na zachód od jeziora La’ang Cuo, pomiędzy rzekami Dhauliganga na zachodzie, Goriganga na wschodzie i Girthi na południu. Wierzchołek główny Nanda Devi ma 7816 m n.p.m. i jest drugim co do wysokości szczytem Indii, znajduje się przy granicy z Chinami. Inne wierzchołki masywu to: Nanda Devi East (7434), Tirsuli (7074), Dunagiri (7066), Changabang (6864). Stoki masywu zbudowane z prekambryjskich skał krystalicznych i metamorficznych pokryte są lodowcami i wiecznym śniegiem.

Historia zdobycia

Wierzchołek główny został zdobyty południową granią przez N.E. Odella i H.W. Tilmana z ośmioosobowej wyprawy amerykańsko-brytyjskiej w roku 1936.

W kwietniu 1939 r. na wschodni szczyt Nanda Devi wyruszyła pierwsza polska wyprawa w Himalaje. W jej czteroosobowym składzie byli: Stefan Bernadzikiewicz (32 l.), Jakub Bujak (34 l.), Janusz Klarner (29 l.) oraz kierownik wyprawy: Adam Karpiński (42 l.). 2 lipca 1939 r. o godzinie 17:30 dwójce z nich, Jakubowi Bujakowi i Januszowi Klarnerowi, udało się wejść na dziewiczy, liczący 7434 m n.p.m. szczyt Nanda Devi East, wówczas szósty co do wysokości zdobyty przez człowieka. W trakcie dalszej części wyprawy, w drodze na Tirsuli, 18 lipca 1939 r. na założony na wysokości 6150 m. przez Bernadzikiewicza i Karpińskiego II obóz zeszła lawina, która pogrzebała obu himalaistów. Wypadek ten zdecydował o zakończeniu wyprawy.

Podczas francuskiej wyprawy z 1951 mającej za cel trawersowanie masywu przez wierzchołek główny i wschodni zginęli Duplat i Vignes. W poszukiwaniu towarzyszy L. Dubost i sirdar Tenzing Norgay (późniejszy pierwszy zdobywca Everestu) dokonali drugiego wejścia na wschodni wierzchołek Nanda Devi. Tenzing uważał później to wejście za swoją najtrudniejszą wspinaczkę. 3 kilometry trudnej grani między wierzchołkami pokonała ekspedycja japońsko-indyjska dopiero ćwierć wieku później – w 1976.

Tereny wokół Nanda Devi objęte są ochroną w ramach Parku Narodowego Nanda Devi, który w 1988 został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Znaczenie nazwy

Nanda Devi

Nanda jest jednym z przydomków bogini śmierci Kali – żony Shivy. Słowo Devi znaczy "bogini".

Nanda Devi w literaturze

• Janusz Klarner Nanda Devi wydanie polskie: 1956
• John Roskelley Nanda Devi. Tragiczna wyprawa wydanie polskie: Stapis, 2003, ISBN 83-88212-20-6

Nanda Devi w filmie

Nanda Devi, bogini zwycięstwa Polska 1989

Linki zewnętrzne

• Skazani na zapomnienie, Monika Rogozińska, Rzeczpospolita, 24 kwietnia 2009 r. – artykuł o wyprawie i zdjęcia z niej
• Nanda Devi fotografie (ang.)