Nerw podjęzykowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nerw podjęzykowy, splot szyjny i ich gałęzie.

Nerw podjęzykowy (łac. nervus hypoglossus) jest dwunastym nerwem czaszkowym, o charakterze ruchowym.

Anatomia[edytuj | edytuj kod]

Komórki korzeniowe nerwu XII tworzą jądro początkowe nerwu podjęzykowego (nucleus nervi hypoglossi) w rdzeniu przedłużonym. Biegnąc między oliwką (oliva) a piramidą wychodzi na powierzchnię rdzenia przedłużonego w jego bruździe bocznej przedniej (sulcus lateralis anterior) kilkunastoma niciami korzeniowymi. Następnie pień nerwu opuszcza jamę czaszki przez kanał nerwu podjęzykowego (canalis nervi hypoglossi) w bocznej części kości potylicznej, wewnątrz kanału oddaje wstecznie biegnącą gałąź oponową (ramus meningeus nervi hypoglossi). Wewnątrz swojego kanału nerw XII otoczony jest gęstym splotem żylnym (rete nervi hypoglossi). Nerw biegnie następnie w dół, do tyłu od nerwu błędnego z którym łączą go liczne anastomozy. Jego torem biegnie gałąź górna pętli szyjnej (radix superior ansae cervicalis). Następnie przechodzi na powierzchnię boczną nerwu X i przebiega po przyśrodkowej powierzchni mięśnia gnykowo-językowego (musculus hyoglossus). W dalszym przebiegu nerw XII zagina się do przodu tworząc łuk (arcus nervi hypoglossi), i dochodzi do języka po zewnętrznej powierzchni mięśnia gnykowo-językowego. Na końcu swojego przebiegu rozpada się na drobne gałęzie językowe (rami linguales nervi hypoglossi).

Obszar unerwienia[edytuj | edytuj kod]

Nerw XII prowadzi włókna ruchowe do wszystkich mięśni języka, poza mięśniem językowo-podniebiennym. Włókna czuciowe zawarte w gałęzi oponowej unerwiające opony twardej tylnego dołu czaszki pożycza od nerwu językowego.

Schemat przebiegu, obszaru unerwienia i anastomoz nerwu podjęzykowego.

Patologia[edytuj | edytuj kod]

Porażenie nerwu podjęzykowego jednostronne powoduje, że wysunięty język zbacza na stronę chorą (wiąże się to z przewagą mięśnia bródkowo-językowego). Obustronne porażenie nerwu XII powoduje całkowite porażenie języka (glossoplegia), utrudniające w bardzo dużym stopniu mowę, przełykanie i żucie.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.