Oblężenie Naksos

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Oblężenie Naksos 499 p.n.e.
Powstanie jońskie 499 p.n.e.-494 p.n.e.
Naksos.png
Wyprawa na wyspę Naksos
Czas 499 p.n.e.
Miejsce Wyspa Naksos, Cyklady
Wynik zwycięstwo obrońców
Strony konfliktu
Naksyjczycy Persowie
Milezyjczycy
Wygnani arystokraci
Dowódcy
Nieznany Arystagoras,
Megabates
Siły
27 800 ludzi,
139 okrętów
40 000 ludzi,
200 okrętów
Straty
niewielkie znaczne
Wojny grecko-perskie

Powstanie jońskie
NaksosSardesEfezCyprMiletLade

I wojna perska
NaksosEretriaMaraton

II wojna perska
TermopileArtemizjonSalaminaPlatejeMykaleSestosBizancjumEionEurymedonTazosPampremisMemfisProsoptisKitionSalaminaFamagusta

Oblężenie Naxos – starcie zbrojne, które miało miejsce w roku 499 p.n.e. Miasto oblegały wojska perskie pod dowództwem Megabatesa, wspomagane przez greckich Jonów prowadzonych przez Arystagorasa i wygnanych z Naksos arystokratów. Było to pierwsze starcie, które zapoczątkowało mające trwać pół wieku wojny perskie.

W 500 roku p.n.e., do tyrana Miletu, Arystagorasa, przybyli wygnani z wyspy Naksos arystokraci, którzy – prosząc o pomoc militarną – obiecali bogate dary i pokrycie kosztów całej wyprawy. Arystagoras przekonał w Sardes satrapę Lidi i brata króla Dariusza I, Artafernesa, że wyprawa otworzy drogę na zachód (wyspa Naksos nie była pod władaniem Perskim). Arystagoras dostał 200 okrętów i 40 000 ludzi pod dowództwem Megabatesa. Wyprawa wyruszyła z Miletu wiosną 499 roku. Na samym jej początku doszło do konfliktu między Megabatesem a Arystagorasem, który bez ogródek powiedział Persowi, że ma wykonywać jego rozkazy. Jak twierdzi Herodot oburzony Megabates – by pokrzyżować plany Arystagorasa – uprzedził Naksyjczyków o zamierzanej napaści, co pomogło mieszkańcom przygotować się do oblężenia.

Niepowodzenie wyprawy było ciosem dla Artafernesa, bowiem Arystagoras obiecywał mu łatwe zwycięstwo, a tymczasem Persowie ponieśli duże straty finansowe, z których musiał tłumaczyć się przed królem. Arystagoras zdawał sobie sprawę, że cała sprawa przekreśliła jego karierę w perskiej służbie, wiec zaczął podburzać Jonów do powstania przeciw panowaniu perskiemu.

Wprowadzenie[edytuj | edytuj kod]

W roku 546 p.n.e. władca perski Cyrus II Wielki pokonał Krezusa – króla lidyjskiego - i zajął stolicę kraju, Sardes, dzięki czemu opanował całą Azję Mniejszą, a tym samym greckie polis w Jonii. Naksos to wyspa na Morzu Egejskim, największa wyspa archipelagu Cykladów. Wyspa była rządzona przez tyranów, którzy nakładali wysokie podatki, co powodowało niezadowolenie wśród mieszkańców. W roku 500 Naksyjczycy powstali przeciw arystokratom, wygnali ich z wyspy i wprowadzili demokratyczne rządy.

Wygnani arystokraci udali się do władcy Miletu Arystagorasa (pełnił on rolę tyrana podczas nieobecności teścia Histiajosa, który wbrew swej woli przebywał w Suzie jako "gość" królewski), prosząc go o wsparcie zbrojne, a w zamian proponując bogate dary i sfinalizowanie całej wyprawy. Arystagoras pojechał do Sardes, opowiedział Artafernesowi o wyspie Naksos i jej bogactwach. Wyspa nie była pod władaniem Perskim, zajęcie jej otwarłoby drogę Persom na zachód. W zamian Arystagoras chciał uznania za pełnoprawnego tyrana Miletu. Liczył, że dostanie od Artafernesa 100 trier, ten jednak – zachwycony korzyściami płynącymi z wyprawy – przygotował 200 trójrzędowców z jego satrapii. Zebrał znaczną liczbę wojska, a wodzem armii i floty mianował Megabatesa, który był jego i Dariusza kuzynem.

Przebieg działań[edytuj | edytuj kod]

Wyprawa ruszyła wiosną 499 roku z Miletu. Uczestniczyła w niej mieszana flota fenicko-jońska, wojsko perskie i zaciężni arystokratów z Naksos. Megabates chciał uderzyć znienacka, by mieszkańcy Naksos nie mieli czasu na przygotowanie się do oblężenia, wyprawa obrała więc kurs na Chios.

Po dopłynięciu do tej wyspy i wyciągnięciu okrętów na brzeg (wg. Herodota miejsce to nazywało się Kaukasa), doszło do konfliktu, który przesądził o dalszych losach wyprawy. Gdy Megabates dokonywał inspekcji okrętów zauważył, że nikt nie pilnuje triery z Myndos. Oburzony kazał odszukać dowódcę o imieniu Skylaks, związać i przez otwór na wiosło w burcie okrętu wystawić jego głowę. Rychło doniósł ktoś Arystagorasowi, że jego przyjaciela Megabates związał i wystawił na pohańbienie. Aristagoras uwolnił skazańca, a Megabatesowi powiedział rozgniewany: "Co ciebie te sprawy obchodzą? Czyż nie posłał ciebie Artafrenes z tym, abyś mnie słuchał i płynął tam, dokąd ci każę?". Skutek był taki, że Megabates dla zemsty wysłał swoich ludzi do Naksos, by ostrzegli mieszkańców o niebezpieczeństwie.

Mieszkańcy wyspy nie wiedzieli o planowanej wyprawie, nie byli więc przygotowani na atak. Dzięki informacji zgromadzili znaczne ilości prowiantu i wzmocnili mury obronne. Kiedy wojska perskie dotarły na wyspę, Arystagoras odkrył, że Naksyjczycy przygotowani są do obrony własnego terytorium. Po 4 miesiącach oblężenia i wyczerpaniu zapasów i pieniędzy na wyprawę, flota w opłakanym stanie wycofała się do Azji Mniejszej, zostawiając wygnanym arystokratom z Naksos warowny obóz na wybrzeżu.

Po Bitwie[edytuj | edytuj kod]

Dla Artafernesa była to upokarzająca klęska; wszak Arystagoras obiecał mu łatwe i zyskowne zwycięstwo. Stosunki między popsuły się momentalnie. Arystagoras obawiał się poważnie, że Persowie odbiorą mu panowanie nad Miletem. Ze strachu zaczął rozmyślać o buncie i wtedy właśnie przyszła tajna wiadomość od Histiajosa. Można więc stwierdzić, że oblężenie Naksos było bezpośrednią przyczyną powstania jońskiego.

Naksos zostało zdobyte przez Persów podczas ich wyprawy przeciwko Atenom w roku 490 p.n.e.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]