Obserwatorium La Silla

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Na mapach: 29°15′15″S 70°44′22″W/-29,254167 -70,739444

Obserwatorium La Silla o wschodzie Słońca
Widok na Obserwatorium La Silla z najwyższego teleskopu 3,6 m

Obserwatorium La Sillaobserwatorium astronomiczne położone w chilijskich Andach na południowym krańcu pustyni Atakama na wysokości 2400 m n.p.m. Znajduje się tu dziewięć teleskopów zbudowanych przez Europejskie Obserwatorium Południowe (ang. European Southern Observatory – ESO), a kilka innych jest przez tę instytucję obsługiwanych. Jest to jedno z największych obserwatoriów na południowej półkuli i pierwsze obserwatorium w Chile zbudowane przez ESO.

Ulokowane jest około 160 km na północ od miasta La Serena, 27 km na południe od Obserwatorium Las Campanas i 100 km na północ od Obserwatorium Cerro Tololo. Położenie na odludnym terenie pozwala na zminimalizowanie wpływu zanieczyszczenia sztucznym światłem na obserwacje astronomiczne.

Pierwotnie góra nosiła nazwę Cinchado, ale ze względu na jej kształt przemianowano ją na La Silla (hiszp. siodło).

Teleskopy[edytuj | edytuj kod]

  • Teleskop Nowej Technologii (NTT)- teleskop o średnicy 3,58 m – zbudowany i obsługiwany przez ESO. Oddany do użytku w 1989, jest pierwszym teleskopem, na którym testowano optykę adaptatywną. Teleskop charakteryzuje się ponadprzeciętną ochroną termiczną.[1]
  • ESO 3.6 m Telescope – 3,6-metrowy teleskop został został zbudowany i obsługiwany przez ESO. Uruchomiony w 1976 jest ciągle modernizowany co sprawia, że jest jednym z najbardziej efektywnych instrumentów, m. in. dzięki spektrografowi wysokiej rozdzielczości HARPS (High Accuracy Radial velocity Planet Searche), służącemu do poszukiwań egzoplanet. Teleskop wykorzystuje optykę adaptatywną.[1]
  • ESO/MPG o średnicy 2,2 m – uruchomiony w 1984 jest własnością ESO, choć jego czas obserwacji jest dzielony między ESO a niemiecka instytucję Max-Planck-Gesellschaft (MPG). Główne instrumenty przynależące do do teleskopu to GROND -kamera rejestrująca wysokoenergetyczne błyski gamma i spektrograf wysokiej częstotliwości FEROS przeznaczony do zaawansowanej astronomii gwiazdowej. Ten drugi jest używany przez polskich astronomów.[1]
  • ESO 1,52 m – zbudowany przez ESO, obecnie nie funkcjonuje
  • ESO 1 m – zbudowany przez ESO, obecnie nie funkcjonuje
  • ESO 0,5 m – zbudowany przez ESO, obecnie znajduje się w Observatorio UC w Santiago de Chile.
  • DENIS 1 m
  • MARLY 1 m (projekt EROS)
  • Geneva 1,2 m - teleskop Eulera.[1] Uruchomiony w 2000 teleskop należący do obserwatorium w Genewie jest najmłodszym teleskopem w obserwatorium. Jego główny instrument - spektrograf wysokiej rozdzielczości CORALIE jest wykorzystywany do poszukiwań egzoplanet.[1]
  • Duński 1,54 m[1]
  • Duński 50 cm, obecnie nie funkcjonuje[1]
  • Holenderski 90 cm obecnie nie funkcjonuje[1]
  • SEST 15 m – radioteleskop zbudowany przez ESO, obecnie nie funkcjonuje
  • Marseille 40 cm
  • Bochum 61 cm
  • CAT 1,4 m – zbudowany przez ESO, obecnie nie funkcjonuje
  • IRIS
  • Schmidt 1,2 m – zbudowany przez ESO, obecnie nie funkcjonuje
  • Grand Prism Objectif GPO – zastąpiony przez Marly 1 m
Panorama obserwatorium La Silla
Panorama obserwatorium La Silla

Kalendarium[edytuj | edytuj kod]

  • 1963 - Decyzja o utworzeniu obserwatorium ESO w Chile, poszukiwanie miejsca.
  • 1964 - Rozpoczęcie prac przy budowie obserwatorium.
  • 1969 - Otwarcie obserwatorium.
  • 1976 - Uruchomienie 3,6-metrowego teleskopu.
  • 1984 - Uruchomienie 2,2-metrowego teleskopu.
  • 1987 - Uruchomienie submilimetrowego teleskopu SAST.
  • 1989 - Uruchomienie 3,58-metrowego teleskopu.
  • 1998 - Uruchomienie metrowego teleskopu francuskiego.
  • 2000 - uruchomienie 1,2-metrowego szwajcarskiego teleskopu Eulera.[1]

Ciekawostka[edytuj | edytuj kod]

W niewielkiej odległości od obserwatorium, nieco na południe od wzniesienia, na którym znajduje się 3,6-metrowy teleskop, można odnaleźć wyryte w skale rysunki, Są one dziełem prekolumbijskiej kultury El Molle i przedstawiają głównie postacie ludzkie i zwierzęta.[1]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 1,9 Milena Ratajczak: Kosmos. Obserwatorium La Silla.. T. 53. Poznań: Educationale Sp. z o.o., 2012, s. 21-23. ISBN 978-83-252-1674-0.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons