Odra (czasopismo)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Odra
Częstotliwość tygodnik
Kraj  Polska
Pierwsze wydanie 1945
Ostatnie wydanie 1950

Odradwutygodnik, a potem tygodnik społeczno-kulturalny ukazujący się w Katowicach w latach 1945-1950, w Opolu 1957. Obecnie pod tym tytułem ukazuje się miesięcznik wydawany we Wrocławiu (zob. Odra (miesięcznik)).

Charakterystyka ogólna profilu czasopisma[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy numer periodyku ukazał się 20 lipca 1945 w Katowicach. „Odra” wychodziła najpierw jako dwutygodnik, a od 7 czerwca 1946 jako tygodnik podporządkowany administracyjnie spółdzielni Wydawniczej „Czytelnik”. Redakcję tworzyli: Wilhelm Szewczyk (od trzeciego nr jako redaktor naczelny), Zdzisław Hierowski i August Grodzicki. Działalność pisma została przerwana 29 stycznia 1950. Plan przeniesienia „Odry” z Katowic do Wrocławia, co miało być dla niej ratunkiem, nie powiódł się. W kwietniu 1957 r. "Odra" zaczęła wychodzić w Opolu, pod red. Stefana Oswalda Popiołka. W skutek interwencji władz w grudniu 1957 r. (wbrew woli lokalnego środowiska) wstrzymano wychodzenie czasopisma w Opolu, a od 1958 we Wrocławiu zaczął wychodzić periodyk o tym samym tytule. Pismo ukazujące się od 1961 powstało z połączenia „Nowych Sygnałów” i pisma studenckiego „Poglądy”.

Charakterystyka głównych działań redakcji[edytuj | edytuj kod]

  • W latach 1945–47 zespół Szewczyka przyłożył starania, by w całej prasie polskiej wywołać dyskusję nad programem kulturalnym dla obszaru ziem zachodnich. Została ona rozpoczęta artykułem Zdzisława Hierowskiego Program kulturalny Ziem Odzyskanych (nr 7, 1945). Na łamach „Odry” głos zabierali na temat projektu m.in.: Bednorz, Kucharski, Skowron, Zbroiński.
  • W dniu 8 lutego 1946 została powołana w Katowicach Rada Kultury, która za cel postawiła sobie rozplanowanie i wprowadzenie w życie planu kulturalnego dla Ziem Odzyskanych Śląska. W związku z tym faktem Hierowski w marcu tegoż roku wystąpił pod adresem państwowych instytucji kulturalnych z żądaniami jak najszybszego zakończenia okresu planowania i przystąpienia do realizowania postulatów. Jako reprezentant środowiska zawarł postulaty je w 9 punktach.
  • Tematyka związana z problemami integracyjnymi, asymilacyjnymi, gospodarczymi ziem zachodnich oraz niezadowalającą sytuacją kultury na tych terenach pojawiała się przez długi czas na łamach pisma najczęściej.
  • Publicyści „Odry” zwracali uwagę na wszystko, co działo się u sąsiadów Polski, przede wszystkim Niemców i Czechów. Do stałych rubryk należały Co robią Niemcy (redagowana od trzeciego nr przez W. Szewczyka) i Kronika czeska (także pod nazwą Kronika Czesko-słowacka).
  • W latach 1948–51 rozwój czasopiśmiennictwa lokalnego został niemal całkowicie zahamowany. W tym okresie powstało zaledwie 9 tytułów (regres prasy lokalnej miał trwać do 1952). Pośród pism, które skazano wówczas na likwidację znalazła się również „Odra”. Tygodnik przestał wychodzić 29 stycznia 1950.

Opracowania[edytuj | edytuj kod]

  • Jacek Kolbuszewski: Literatura wobec historii. Wrocław 1997.
  • Paweł Sarna: Działalność publicystyczna Wilhelma Szewczyka na łamach „Odry”. W: Wilhelm Szewczyk. Pisarz, publicysta, niemcoznawca. Red. J. Śliwiok. Katowice 2002, s. 22-34 (materiały posesyjne).
  • Joachim Glensk: Diariusz prasy polskiej na Śląsku, t. II: 1945-1989, Opole 1994.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

strona czasopisma