Orda

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy wojska, namiotu lub państwa. Zobacz też: Orda – pierwszy władca Białej Ordy.
Przenoszenie ordy – namiotu władcy.

Orda – stosowane w Polsce określenie ogólne dla wojsk koczowników, zazwyczaj Tatarów z Chanatu Krymskiego i nogajskich ord przednich, najeżdżających ziemie litewskie, ruskie, polskie i rosyjskie w XV-XVIII wieku.

Wśród ludów ałtajskich było to określenie namiotu władcy, albo, bardziej ogólnie, jego siedziby. Określenie złota orda oznaczało tam złoty paradny namiot władcy, a państwo było nazywane Ułusem (np. Ułus Dżocziego, Ułus Ugedeja)[1]. W państwach europejskich, takich jak Polska lub Rosja, nazwa orda była rozciągana na rządzone przez władcę państwo (stąd nazwy Złota Orda, Biała Orda).

Etymologicznie, słowo orda pochodzi od mongolskiego słowa ordo[2] lub tureckiego orta, które oznacza stronę, oddział, namiot lub kierunek[3]. Tłumaczone jako obóz lub pałac, namiot[4], a następnie siedziba władzy[5] lub dwór królewski[6][7].

W granicach chińskiego cesarstwa Liao, słowo ordo było używane w odniesieniu do otoczenia najważniejszych osób w państwie (podobnie jak europejski dwór monarszy), włączając w to niewolników, czeladź i ochroniarzy. Cesarze, cesarzowe i książęta mieli swoje ordy.

Lista najbardziej znanych ord (państw lub związków plemiennych)[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. The Encyclopaedia of Islam.... s. 174.
  2. Abbott Gleason: A companion to Russian history. Wiley-Blackwell, 2009. ISBN 9781405135603. [dostęp 16 January 2011].
  3. The Turks: Middle ages. 2002. [dostęp 16 January 2011].
  4. Empire of the Mongols. August 2009, s. 12–. ISBN 9781604131635. [dostęp 17 January 2011].
  5. Leo de Hartog: Russia and the Mongol yoke: the history of the Russian principalities and the Golden Horde, 1221-1502. 1996. ISBN 9781850439615. [dostęp 17 January 2011].
  6. Michael Kohn: Mongolia. 1 May 2008, s. 25–. ISBN 9781741045789. [dostęp 17 January 2011].
  7. The journey of William of Rubruck to the eastern parts of the world, 1253-55. Printed for the Hakluyt Society, 1900, s. 57–. [dostęp 17 January 2011].
  8. Borawski P.: Tatarzy w dawnej Rzeczypospolitej.... s. 5-7.
  9. 9,0 9,1 Егоров В. Л.: Историческая география Золотой Орды в XIII—XIV вв.. Москва: Наука, 1985.
  10. Podhorodecki L.: Tatarzy. Od Czyngis-chana do XX wieku.... s. 116-117.
  11. Сафаргалиев М. Г.: Распад Золотой Орды. Саранск: 1960.
  12. Греков И. Б.: Восточная Европа и упадок Золотой Орды (на рубеже 14-15 вв.). Москва: Hayka, 1975.
  13. Podhorodecki L.: Chanat krymski.... s. 12, 36, 105.
  14. Трепавлов В. В.: История Ногайской Орды. Восточная литература, 2002. ISBN 5-02-018193-5.
  15. Skorupa D.: Stosunki polsko-tatarskie .... s. 24-25.
  16. Pajewski J.: Buńczuk i koncerz.... s. 106-121.
  17. Bazylow L.: Historia Mongolii.... s. 178.
  18. Батмаев М. М.: Социально-политический строй и хозяйство калмыков в XVII—XVIII вв.. Джангар: Элиста, 2002.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]