Orisza
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Orisza (w języku joruba òrìsà) - bóstwa pochodzenia zachodnioafrykańskiego, bezpośrednia manifestacja najwyższego boga, nazywanego Olóòrun (Olódumàrè).
Spis treści |
[edytuj] Historia
Kult oriszów wywodzi się z wierzeń afrykańskiego ludu Joruba, w okresie handlu niewolnikami rozprzestrzenił się również na znaczne obszary Ameryki Łacińskiej. Kult nieco zmodyfikowany z powodu przejęcia lokalnych zwyczajów, jest obecnie bardzo żywy zwłaszcza na Kubie (jako Santeria) oraz w Brazylii, w ramach nurtów Candomblé i Batuque. Występuje także w mniejszym stopniu w innych krajach Ameryki. Kult oriszów nie wyklucza uczestnictwa w obrzędach innych religii, dlatego też wielu wyznawców uważa się także za katolików, utożsamiając orisza z niektórymi świętymi.
[edytuj] Panteon Joruba
- Olodumare - najwyższy Bóg
- Olóòrun - manifestacja Olodumare
- Olóòfin - manifestacja Olodumare
- Òrunmílà - bóg zarządzający wyrocznią Ifá
- Ifá - utożsamiany z Duchem Świętym
- Eszu (Elégbá) - pierwszy stworzony Òrìsà, bóg dróg i ruchu
- Ògún - bóg wojny, metalu, narzędzi pracy
- Òṣóòsì - bóg polowania i obfitości
- Òṣun - bogini miłości i małżeństwa
- ÒÒṣáàlà - najstarszy z Òrìsà, symbolizuje mądrość i zdrowie
- Sàngó - bóg burzy i sprawiedliwości
- Yèmọja - bogini rzeki Yèmọja w Nigerii i morza (w Nowym Świecie)
- Oya - bóg wiatru i zmarłych
- Aganjú - bóg wulkanów
- Odùdúwà - bóg śmierci
- Òlóòkun - bóg morza
- Obà(o)'lú'àiyé - bóg chorób
- Òriṣa Oko - bóstwo ziemi
- Erinlè - bóstwo medycyny i wróżbiarstwa
- Yéwà - bóstwo czystości niewieściej
- Òbbà - bóstwo wierności małżeńskiej
- Òsányìn - bóstwo roślin i przyrody
- Ìbejì - para bliźniąt - bóstw szczęścia i pomyślności
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Bibliografia
- St. Piłaszewicz. Religie Afryki.Wydawnictwa UW : Warszawa 2000. ISBN 83-235-0073-8
- Wódz Fama, Fundamentals of the Yoruba Religion (Orisá Worship)
- James T. Houk, Spirits, Blood, and Drums: The Orisha Religion of Trinidad (Temple University Press, 1995.
- Baba Ifa Karade, The Handbook of Yoruba Religious Concepts.
- Raúl Cañizares|, Cuban Santeria
