Osłona przejrzysta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Osłona przejrzysta (łac. zona pellucida) – cienka warstwa galaretowatej substancji pozakomórkowej pomiędzy oocytem a komórkami warstwy ziarnistej.

Osłona przejrzysta to zbudowana z trzech lub czterech produkowanych przez oocyt glikoprotein (w zależności od gatunku zwierzęcia) pozakomórkowa osłona delikatnej komórki jajowej i embrionu w okresie bruzdkowania u ssaków. Jest poprzebijana wypustkami cytoplazmatycznymi komórek warstwy ziarnistej.

Dla plemników zdeponowanych w drogach rodnych samicy osłona przejrzysta stanowi ostatnią barierę do pokonania w procesie zapłodnienia. Glikoproteina ZP3 bierze udział w wiązaniu się plemnika z osłoną przejrzystą i inicjuje reakcję akrosomową, a ZP2 wiąże plemniki po reakcji akrosomowej. Wiązanie się plemników z glikoproteinami osłony przejrzystej jest procesem specyficznym gatunkowo. Po zapłodnieniu w glikoproteinach ZP2 i ZP3 zachodzą zmiany, które uniemożliwiają polispermię.

Dla zarodka jest ona niezbędna do jego prawidłowego rozwoju. Zapłodnienie i rozwój przedimplantacyjny zarodka jest możliwy w przypadku usunięcia osłony przejrzystej w warunkach in vitro, ale in vivo brak tej struktury prowadzi do zaburzeń bruzdkowania, rozproszenia lub zlepiania blastomerów embrionu, czy łączenia z blastomerami innych zarodków. Osłona przejrzysta zapobiega adhezji blastocysty do nabłonka jajowodu, czyli ciąży pozamacicznej. Przed implantacją w ścianie macicy zarodek musi wydostać się z osłony przejrzystej. W jej przebiciu bierze udział proteaza produkowana przez komórki trofoblastu.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Jura C., Klag J., Podstawy embriologii zwierząt i człowieka, tom 1, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2005.
  2. Barańska W., Konwiński M., Kujawa M. (1975) "Fine Structure of Zona Pellucida of Unfertilized Egg Cells and Embryos" Journal of Experimental Zoology Vol. 192, Issue 2, 193-201
  3. Yanagimachi R. (1994) "Physiology of reproduction" Chapter 5 Mamalian Fertilization

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.