Jajowód

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pochwa człowieka
Scheme female reproductive system-pl.svg
Schemat budowy żeńskiego układu płciowego
Oviduct-histo.jpg
Obraz mikroskopowy jajowodu, widoczne fałdy jajowodowe
Łacina tuba uterina
Angielski Fallopian tube
Tętnice t. jajnikowa, t. maciczna
Żyły ż. jajnikowa, ż. maciczna
Nerwy splot maciczno-pochwowy i jajnikowy
Układ limfatyczny węzły chłonne lędźwiowe
Embriologia przewód Müllera
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło jajowód w Wikisłowniku

Jajowód (łac. tuba uterina, oviductus, salpinx) to przewód o długości ok. 10-12 cm, który biegnie od rogu macicy, dochodząc do jajnika. Koniec jajowodu w sąsiedztwie jajnika ma kształt lejka z wypustkami zwanymi strzępkami jajowodu; strzępki ułatwiają wprowadzanie komórki jajowej do światła jajowodu. Zadaniem jajowodów jest przeprowadzenie komórki jajowej do jamy macicy co odbywa się dzięki skurczom ich mięśniówki, obecności wydzieliny produkowanej przez gruczoły jajowodów oraz ruchowi rzęsek wyścielających ich błonę śluzową.

Budowa makroskopowa[edytuj | edytuj kod]

Składa się z czterech odcinków:

  1. Macicznego (łac. pars uterina) - część śródścienna jajowodu, położona w ścianie macicy
  2. Cieśni (łac. isthmus) - stosunkowo krótki odcinek, o grubej ścianie i wąskim świetle
  3. Bańki (łac. ampulla) - stanowi około 2/3 całej długości jajowodu, o cienkiej ścianie i obszernym świetle
  4. Lejka z ujściem brzusznym (łac. ostium abdominale), z podstawy którego zwisają strzępki jajowodu

Budowa mikroskopowa[edytuj | edytuj kod]

Na przekroju wyróżniamy (od środka) błonę śluzową, błonę mięśniową i otrzewną. Lejek zakończony jest strzępkami, spośród których najdłuższy nosi nazwę strzępka jajnikowego (łac. fimbria ovarica).

Błona śluzowa jajowodu jest mocno pofałdowana i pokryta nabłonkiem jednowarstwowym walcowatym migawkowym. Migawki biją w stronę ujścia macicznego przesuwając ewentualny owulat i powodując ruch cieczy, który promuje ruch plemników w stronę jaja. Inne komórki błony śluzowej produkują śluz odżywiający komórkę jajową i uczestniczący w kapacytacji plemników.

Funkcja w rozrodzie[edytuj | edytuj kod]

Jajowody pełnią bardzo istotną funkcję w rozrodzie. Do ich zadań należą:

  • przechwycenie komórki jajowej uwalnianej z jajnika podczas owulacji (za pomocą strzępków jajowodowych)
  • transport komórki jajowej do miejsca spotkania z plemnikami (funkcja śluzówki i mięśniówki jajowodu)
  • odżywianie plemników i komórki jajowej (prawidłowa funkcja śluzówki)
  • umożliwienie spotkania plemników i komórki jajowej - zapłodnienie i powstanie zarodka
  • transport zarodka do macicy (funkcja śluzówki i mięśniówki jajowodu)
  • odżywianie zarodka przez kilka pierwszych dni po zapłodnieniu (funkcja śluzówki)

Rozwój[edytuj | edytuj kod]

Jajowód powstaje z niezrośniętych górnych odcinków przewodów Müllera. Z najbardziej dogłowowego odcinka może powstać tzw. wodniak Morgagniego.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Zofia Ignasiak, Antoni Janusz, Aniela Jarosińska, Anatomia Człowieka, część II, wyd. VII, Wrocław 2002, Wydawnictwo AWF Wrocław, ISBN 83-87389-24-2

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.