Państwowa Inspekcja Pracy

Państwowa Inspekcja Pracy (PIP) – polski organ nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem prawa pracy, w szczególności przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.

Struktura i działalność

W skład Państwowej Inspekcji Pracy wchodzą Główny Inspektorat Pracy (GIP; znajduje się w Warszawie przy ul. Kruczej) oraz Okręgowe Inspektoraty Pracy - w sumie 17, których zasięg terytorialny pokrywa się w znacznej części z mapą województw. Zadaniem Państwowej Inspekcji Pracy jest kontrolowanie zakładów pracy i nadzorowanie przestrzegania przepisów z zakresu prawa pracy oraz przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy np. czy pracodawca wywiązuje się z ciążących na nim obowiązków (wynagrodzenie za pracę, czas pracy, urlopy wypoczynkowe, ochrona praw kobiet, zatrudnionych osób niepełnosprawnych i młodocianych, a także szeroko rozumianych wymagań bhp). Inspektorzy analizują także przyczyny wypadków w pracy (ciężkich, śmiertelnych, zbiorowych), o których pracodawca ma obowiązek poinformować PIP. Niepoinformowanie o takich wypadkach PIP może być podstawą do ukarania przez inspektora pracy. W przypadku stwierdzenia łamania praw pracowniczych inspektorzy pracy mogą prowadzić postępowanie mandatowe, kierować wnioski o ukaranie do Sądów Grodzkich, powiadamiać prokuraturę o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, wydawać decyzje administracyjne o grzywnach na podstawie ustawy o czasie pracy kierowców. Grzywna może wynosić minimum 1000 zł, max. 30 tys zł.

Inspektorzy przeprowadzają, z reguły niezapowiedziane, kontrole w zakładach pracy zatrudniających pracowników, a także u przedsiębiorców, dla których świadczą pracę osoby na podstawie umów cywilnoprawnych (umów zleceń lub umów o dzieło). Inspekcja udziela bezpłatnie porad w zakresie prawa pracy pracownikom (porady osobiste i telefoniczne - szczegóły można znaleźć na stronach internetowych PIP). Dba o przestrzeganie praw pracowników, rozpatruje także pisemne skargi. Kontroluje ponadto przestrzeganie przepisów w zakresie wprowadzania do obrotu maszyn, narzędzi itp. w zakresie podstawowych wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy.

W przypadku, gdy występuje drastyczne łamanie przepisów bhp lub występuje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia pracowników, Okręgowy Inspektor Pracy może nakazać zaprzestania działalności zakładu pracy. W przypadku, gdy zostaną naruszone przepisy BHP, inspektorzy w postępowaniu kontrolnym nakazują usunięcie stwierdzonych uchybień w określonym w nakazie terminie lub natychmiastowo. Takie kontrole mogą być przeprowadzane o każdej porze dnia i nocy po uprzednim wylegitymowaniu się kontrolującego.

Nowa ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy (Dziennik Ustaw z dnia 21 maja 2007 roku, nr 89, pozycja 589), która weszła w życie 1.07.2007r. przekazała inspekcji pracy dotychczasowe kompetencje wojewodów w zakresie kontrolowania legalności zatrudnienia obywateli polskich i obcokrajowców.

Nowelizacja art. 89a ustawy o transporcie drogowym (art. 37 pkt 6 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U.09.18.97) mówi, że inspektorzy Państwowej Inspekcji Pracy dokonują kontroli w zakresie przewozu drogowego. W związku z powyższym uprawnieni do kontroli mają prawo nałożyć na wykonującego przewozy drogowe lub inne czynności związane z tym przewozem karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej, tak samo jak organy Inspekcji Transportu Drogowego.

Historia

Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Państwowa Inspekcja Pracy została powołana dekretem Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego w grudniu 1918 roku. Pierwszym Głównym Inspektorem Pracy był Franciszek Sokal, a jego następca, Marian Klott piastował to stanowisko od 1920 r., rozwijając działalność PIP aż do wybuchu II wojny światowej. W czasie okupacji hitlerowskiej inspekcja pracy została włączona do niemieckiego urzędu pracy (Arbeitsamt). Po wojnie Państwowa Inspekcja Pracy była stopniowo odbudowywana, m.in. dzięki zaangażowaniu Głównego Inspektora Henryka Altmana, jednak jako organizacja podległa nowej komunistycznej władzy musiała akceptować jej nadużycia.

Głównym Inspektorem Pracy jest Anna Tomczyk, która była dotychczas zastępcą głównego inspektora pracy. Na stanowisko to została powołana 17 maja 2011 przez Marszałka Sejmu Grzegorza Schetynę. Wcześniej tego dnia, kandydaturę jednogłośnie zaakceptowała na posiedzeniu plenarnym Rada Ochrony Pracy.

Bibliografia

• Edward Kołodziejczyk: Inspekcja Pracy w Polsce 1919-1999. Warszawa: Kolpress, 2003. ISBN 83-88919-06-7. 

Linki zewnętrzne

• Okręgowe Inspektoraty Pracy w Polsce
• Strona PIP - podstawowe informacje nt. obowiązków pracodawcy i praw pracownika.
• Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy