Pacatianus

Pacatianus
Imiona	Tiberius Claudius Marinus?
Czas panowania	ok. 248?
Moneta
Lista cesarzy rzymskich
Multimedia w Wikimedia Commons

Pacatianus – cesarz rzymski (uzurpator) znany z wybitych przez siebie monet, które zachowały się do naszych czasów. Zachowane monety pochodzą prawdopodobnie z czasów Decjusza lub Filipa Araba (połowa III wieku). Na podstawie liczby monet wybitych przez Pacatianusa odnalezionych na terenie Austrii można przypuszczać, ze panował w Panonii lub Mezji. Na monetach zachował się tylko skrót imienia cezara – "Ti. Cl. Mar. Pacatianus". "Ti." to skrót od "Tiberius", "Cl." – prawdopodobnie "Claudius", "Mar." może być interpretowane jako "Marius", "Marcius" lub najprawdopodobniej "Marinus".

Pacatianusa identyfikuje się z Marinusem występującym w pierwszej księdze Historii Zosimosa oraz u Zonarasa, buntownikiem z legionów naddunajskich z czasów panowania Filipa Araba. Dokładne przyczyny jego buntu nie są znane, ale tereny naddunajskie, były ogólnie niespokojne - zachowały się opisy panujących w stacjonujących nad Dunajem legionach nieporządków, m.in. u Zosimosa. Z zachowanych monet na podstawie napisu Romae Aeter(nae) an(no) mill(esimo) et primo można wnioskować, że datą jego buntu był rok 248, istnieją jednak badacze podważający autentyczność tych monet. Według Zosimosa i Zonarasa Marinus został wyniesiony do godności augusta przez legiony Panonii lub Mezji – być może w Viminacium, jako że nie ma zachowanch moent Filipa Araba pochodzących z tego okresu z tego miasta. Według Zosimosa, cesarz Filip był na tyle zmartwiony rebeliami, że rozważał przed senatem abdykację, senator Decius, późniejszy cesarz, przewidział jednak ich szybki upadek. Marinus rzeczywiście został rychło zamordowany przez swoich żołnierzy – źródła nie podają jednak dokładnych okoliczności jego śmierci, być może został obalony na skutek niepowodzń w walkach z Germanami.

Istnieje także inskrypcja pochodząca z Bostry, wymieniająca osobę, którą można prawdopodobnie identyfikować z Pacatianusem i pozwalająca ustalić jego pochodzenie. "C[l(audius)...] Marinus, c(larissimus) p(uer)" jest tam wymieniany obok swojego ojca ("Cl(audius) Sollemnius Pac[atianus?]"). Domniemany ojciec Pacatianusa był według inskrypcji gubernatorem Arabii za panowania Aleksandra Sewera, a następnie gubernatorem konsularnym Celesyrii.

Zobacz też

• Pacatianus (konsul)

Bibliografia

• Smith's Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology (ang.). [dostęp 2012-01-16].
• Artykuł o imperatorach rzymskich z III wieku (ang.). [dostęp 2012-01-16].