Palais-Royal

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Palais-Royal
Obiekt zabytkowy nr rej. PA00085993
Palais-Royal
Państwo  Francja
Region  Île-de-France
Miejscowość Paryż
Typ budynku pałac
Położenie na mapie Paryża
Mapa lokalizacyjna Paryża
Palais-Royal
Palais-Royal
Położenie na mapie Francji
Mapa lokalizacyjna Francji
Palais-Royal
Palais-Royal
Ziemia 48°51′52″N 2°20′15″E/48,864444 2,337500
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Palais-Royalpałac położony w centrum Paryża, 150 m na północ od Luwru, siedziba francuskiej Rady Stanu (Conseil d'État), Rady Konstytucyjnej i Ministerstwa Kultury, połączony z francuskim Teatrem Narodowym Comédie-Française.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wbrew swej nazwie "Pałac Królewski" Palais-Royal służył jako siedziba monarchy tylko w dwóch okresach:

  1. za małoletniości Ludwika XIV,
  2. w latach 18301831 – w pierwszym roku panowania Ludwika Filipa I, zanim rodzina królewska przeniosła się do odrestaurowanych Tuileries.

Wybudowany został w latach po 1624 dla kardynała Richelieu, który w testamencie zapisał swój "Palais-Cardinal" Ludwikowi XIII. Po śmierci Ludwika XIII (1643) do pałacu przeniosła się z Luwru regentka Anna Austriaczka ze swymi synami i kardynałem Mazarinem, i to właśnie wtedy pałac otrzymał obecną nazwę.

Po śmierci Mazarina (1661) Ludwik XIV przejął samodzielną władzę i powrócił do Tuilerii. Palais-Royal został przekazany jako apanaże królewskiemu bratu Filipowi i pozostał paryską siedzibą domu orleańskiego do egzekucji Filipa Égalité w r.1793. Był w międzyczasie, w latach 17151723, w czasie regencji bratanka Ludwika XIV, Filipa, centralnym ośrodkiem władzy we Francji. Prawnuk jego Filip Égalité wybudował w latach 17801784 do dziś istniejące galerie ze sklepami otaczające ogrody pałacowe, tak że Palais stał się centrum handlowym. Był także ośrodkiem agitacji politycznej ugrupowań lewicowych – na jego teren, jako obszar jurydyki Orleańczyków, policja nie miała wstępu. To tutaj 13 lipca 1789 Camille Desmoulins[1] swoją przemową dał sygnał do marszu ludu Paryża na Bastylię.Znacjonalizowany po śmierci Filipa Égalité, służył w latach Konsulatu Napoleona I jako siedziba Trybunatu. W roku 1814 Ludwik XVIII zwrócił go głowie rodu orleańskiego, księciu Chartres. W ciągu Stu dni Napoleona był rezydencją cesarskiego brata – Lucjana. Po objęciu tronu przez Ludwika Filipa I Palais-Royal służył do 1848 jako rezydencja następcy tronu, po czym po upadku monarchii lipcowej został zdewastowany i obrabowany (22 lutego 1848). Za czasów Drugiego Cesarstwa zamieszkiwał odrestaurowany pałac cesarski kuzyn książę Napoleon z rodziną. Zniszczony w czasie Komuny Paryskiej (1871) pałac odbudowano w 1875 z przeznaczeniem na siedzibę urzędów państwowych.

Kolumny Burena[edytuj | edytuj kod]

W 1986 na fali wprowadzania architektury nowoczesnej w krajobraz Paryża na zlecenie François Mitterranda rzeźbiarz i malarz Daniel Buren zainstalował na dziedzińcu pałacu (Cour d'honneur) zespół podstaw 260 kolumn z jasnego marmuru kararyjskiego i czarnego marmuru pirenejskiego, które w nocy podświetlane są na zielono. Ten koncept architektoniczny, tzw. kolumny Burena (pierwotna nazwa instalacji to Les Deux Plateaux), i jego dopasowanie do zabytkowego budynku wzbudziło wiele polemik, jednak wraz z upływem lat stało się jednym z symboli Paryża. W 2007 opłakany stan kolumn wzbudził wściekłość Burena, który zagroził demontażem swego dzieła. W rezultacie przeprowadzono trwające rok prace renowatorskie obejmujące m.in. oświetlenie kolumn i fontanny oraz uszczelnienie podłoża, ukończone w styczniu 2010. Koszty, poniesione głównie przez francuskie Ministerstwo Kultury, wyniosły 5,8 mln euro, czterokrotnie więcej niż sama instalacja kolumn w latach 80.[2]

Przypisy

  1. Martina Padberg: Sztuka i Architektura – Paryż. Ożarów Mazowiecki: Wydawnictwo Olesiejuk Sp. z o.o., 2009, s. 197. ISBN 978-3-7588-903-1.
  2. Claire Bommelaer. Les 260 colonnes de Buren se sont embourgeoisées. „Le Figaro”, 2010-01-06 (fr.). 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons
  • René Héron de Villefosse, L'anti-Versailles ou le Palais-Royal du Philippe Égalité, Paris 1974, ISBN 2-7083-0010-5