Parti québécois

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Partia Quebecka (mniej poprawnie: Partia Quebecu) w ortografii kanadyjskiej francuskiej Parti québécois, poza Kanadą pisane Parti Québécois, w skrócie PQpartia polityczna działająca w prowincji Quebec w Kanadzie. Głównym celem partii jest uzyskanie suwerenności prowincji od Kanady. Mimo silnie nacjonalistycznych akcentów partia uważa, że suwerenny Quebec powinien pozostać w pewnego rodzaju unii z Kanadą, zachowując wspólną walutę oraz utrzymać obywatelstwo kanadyjskie dla obywateli Quebecu (lecz już nie odwrotnie). Siostrzaną partią PQ na poziomie federalnym jest Blok Quebecu.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Partia powstała w 1968 przez połączenie dwóch innych prowincjonalnych ugrupowań Mouvement Souveraineté-Association i Ralliement national. Choć żadna z tych partii nie mogła poszczycić się wielkimi osiągnięciami ani poparciem, PQ w krótkim czasie stała się jednym z najsilniejszych ugrupowań politycznych w prowincji. Już w 1976 partia zdobyła większość parlamentarną w Quebecu i utworzyła rząd, a jej lider René Lévesque został premierem. Zwycięstwo to spowodowało euforię pośród frankofonów i panikę wśród anglofonów. Wynikiem jej był odpływ anglofońskich przedsiębiorstw i obywateli, głównie do sąsiedniego Ontario.

Większość kierownictwa partii była nauczycielami akademickimi. W związku z takim składem partia obok swego nacjonalistycznego oblicza charakteryzowała się pewnego rodzaju idealizmem, typowym dla środowiska intelektualnego. Jednym z największych dokonań partii było uznanie praw Indian do samostanowienia (jako pierwsza prowincja w Kanadzie). Inną ważną ustawą uchwaloną przez parlament pod kontrolą PQ była słynna karta praw języka francuskiego w Quebecu ustanawiająca język francuski pierwszym językiem urzędowym w prowincji i znacznie ograniczająca język angielski. PQ, zgodnie ze swą misją, doprowadziła do przeprowadzenia referendum na temat odłączenia się prowincji od Kanady w 1980, w którym 60% głosujących opowiedziało się przeciw suwerenności. Pomimo tej przegranej partia wygrała wybory w 1981 i rządziła do następnych wyborów w 1985, w których większość zdobyła Partia Liberalna pod przewodnictwem Roberta Bourassa.

Znaczna polaryzacja stanowisk wobec Quebecu doprowadziła do rozpoczęcia negocjacji w sprawie nowelizacji konstytucji, tak by nadać prowincji status specjalny. Gdy zawarte wstępne porozumienia w tych kwestiach – porozumienie w Charlottetown i Meech Lake, nie doszły do skutku, PQ pod kierownictwem dynamicznego Jacques Parizeau wygrała wybory w 1994 i wezwała do przeprowadzenia kolejnego referendum, które odbyło się w 1995. Referendum zostało przegrane przez separatystów marginesem mniej niż jednego procenta. Parizeau wynik referendum skomentował w swej słynnej wypowiedzi, jakoby jego wynik spowodowany był “przez kapitał i głosy etniczne”. Mimo iż jego wypowiedź została odebrana jako niepoprawna politycznie, należało mu przyznać wiele racji. Duże przedsiębiorstwa kanadyjskie groziły wycofaniem swego biznesu z Quebecu po przegranej, a emigranci najnowszej daty byli obok Indian najsilniej prokanadyjską grupą w Quebecu. Po przegranym referendum Parizeau podał się do dymisji.

Po przegranym referendum popularność PQ znacznie spadła, lecz pomimo tego partia wygrała kolejne wybory w 1998. Po czteroletniej kadencji Louciena Bucharda w 2001 kierownictwo partii objął bezbarwny Bernard Landry. Doprowadziło to dalszego osłabienia poparcia dla Partii. W wyborach przeprowadzonych 14 kwietnia, 2003 partia utraciła większość parlamentarną na rzecz Partii Liberalnej. Partia ponownie wygrała wybory w 2012 roku i utworzyła rząd mniejszościowy z Pauline Marois jako premierem. W 2013 roku Partia Quebecka nasiliła kampanię propagandową na rzecz suwerenności Quebecu[1]. W 2014 roku Partia przegrała wybory legislacyjne, a Pauline Marois nie weszła do parlamentu prowincji i ustąpiła z przewodzenia Partii. W dniu 15 maja 2015 nowym przewodniczącym Partii został Pierre-Karl Péladeau, ur. w 1961 roku, z wykształcenia filozof i prawnik, miliarder, główny udziałowiec grupy medialnej Quebecor[2].

Przywódcy partii[edytuj | edytuj kod]

Wyniki Wyborów[edytuj | edytuj kod]

Wybory # kandydatów # mandatów % głosów
1970 108 7 23.06%
1973 110 6 30.22%
1976 110 71 41.37%
1981 122 80 49.26%
1985 122 26 38.69%
1989 125 29 40.16%
1994 125 77 44.75%
1998 124 76 42.87%
2003 125 45 33.24%
2007 125 36 28.35%
2008 125 51 35.17 %
2012 125 54 31.95%
2014 125 30 25.38%

Przypisy

  1. Mathieu Simard. Le PQ lance une campagne pour promouvoir l'indépendance. „Le Devoir”, s. A3, 22 kwietnia 2013 (fr.). 
  2. Pierre Karl Peladeau elected leader of Parti Quebecois. CTV News Montreal, 18 maja 2015. [dostęp 2015-05-15].