Quebec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy prowincji Kanady. Zobacz też: Québec – miasto oraz Quebec – miejscowość w Anglii.
Québec
Flaga Quebecu Coat of arms of Québec.svg
Flaga Quebecu Herb Quebecu
Dewiza: Je me souviens (Pamiętam)
Lokalizacja Quebecu
język urzędowy francuski
Stolica Québec
Największe miasto Montreal
Premier Pauline Marois
Gubernator porucznik Pierre Duchesne
Reprezentacja w parlamencie
• przedst. w Izbie Gmin
• przedst. w Senacie


75
24
Powierzchnia
Całkowita
 • Ziemia
 • Woda
   
2006
1 542 056 km²
1 183 128 km²
11,5%
Ludność
 • Nazwa
 • Całkowita (2009)
 • Gęstość

mieszkańcy Quebecu[1]
7 907 375
4,90 os./km²
Akces do Konfederacji rok – 1867 (jako pierwsza)
Strefa czasowa UTC -5
Informacja pocztowa
 • Kod telefoniczny
 • ISO 3166-2
 • Skrót pocztowy
 • Pierwsza litera kodu

418, 450, 514 i 819
CA-QC
QC
G, H i J
Strona internetowa www.gouv.qc.ca
Oficjalne symbole prowincjonalne

Quebec (fr. Québec) – prowincja Kanady. Quebec jest największą prowincją w Kanadzie pod względem powierzchni, a jeśli chodzi o liczbę ludności ustępuje jedynie Ontario. Na zachodzie graniczy z Ontario, na północy przez Zatokę Hudsona z terytorium Nunavut, na wschodzie z kontynentalną częścią Nowej Fundlandii i Labradoru oraz z Nowym Brunszwikiem. Od południa graniczy ze stanami USA: Nowy Jork, New Hampshire, Vermont i Maine. Największym miastem prowincji jest Montreal. Inne duże miasta: Québec (stolica prowincji), Trois-Rivières, Sherbrooke i Drummondville.

Prowincja w przeważającej większości jest frankofońska. Dla większości mieszkańców pierwszym językiem jest francuski. Wielu mieszkańców Quebecu nie zna angielskiego w ogóle lub posługuje się nim bardzo słabo. Język francuski jest jedynym językiem urzędowym w prowincji – zgodnie z Ustawą nr 101 (Loi 101).

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Mapa topograficzna prowincji.

Ukształtowanie powierzchni[edytuj | edytuj kod]

90% powierzchni prowincji leży na Tarczy Kanadyjskiej. Te polodowcowe, surowe, mocno pofałdowane, kamieniste, poprzecinane tysiącami strumieni i urozmaicone jeziorami tereny są bardzo słabo zaludnione. Oddzielną krainę geograficzną stanowi dolina Zatoki Hudsona – nizinny i bagnisty pas ziemi otaczający tę zatokę, mierzący od 50 do 150 km szerokości.

Niemal cała ludność Quebecu skupiona jest na żyznej Nizinie Rzeki Świętego Wawrzyńca. Szeroka i wolno płynąca rzeka na długich odcinkach wyżłobiła sobie głęboki wąwóz. Jedynym urozmaiceniem doliny jest pasmo górskie Gór Laurentyńskich. Wschodnia części prowincji – półwysep Gaspésie – jest północnym krańcem Appalachów.

Wody śródlądowe[edytuj | edytuj kod]

Quebec jest prowincją bardzo bogatą w wody śródlądowe. Obok olbrzymiej Rzeki Świętego Wawrzyńca przez Quebec przepływają tysiące rzek i strumieni, tworzących zlewiska Zatoki Św. Wawrzyńca, Morza Labradorskiego oraz Zatoki Hudsona. Na terenie prowincji znajdują się również tysiące większych i mniejszych jezior, a także sztucznych zbiorników wodnych, powstałych przez spiętrzanie wód w celach energetycznych. Do największych zaliczyć można[2]:

  • Mistassini - wys. 372 m n.p.m., pow. 2335 km²
  • Manicouagan - wys. 360 m n.p.m., pow. 1942 km²
  • zbiornik Gouin - wys. 404 m n.p.m., pow. 1570 km²
  • Lac à l'Eau Claire - wys. 241 m n.p.m., pow. 1383 km²
  • Lac Bienville - wys. 426 m n.p.m., pow. 1249 km²
  • Lac Saint-Jean - wys. 98 m n.p.m., pow. 1003 km²
  • zbiornik Pipmuacan - wys. 396 m n.p.m., pow. 978 km²
  • Minto - wys. 168 m n.p.m., pow. 761 km²
  • zbiornik Cabonga - wys. 361 m n.p.m., pow. 677 km²

Klimat[edytuj | edytuj kod]

W południowej części Quebecu równoważą się wpływy klimatu atlantyckiego i kontynentalnego. Występują cztery pory roku: surowa i śnieżna zima, łagodna i krótka wiosna, upalne lato i "złota" jesień. W Montrealu średnia dzienna temperatura maksymalna w lipcu wynosi 22 °C, a stycznia – 19 °C[potrzebne źródło] . W północnej części prowincji panuje klimat subpolarny z temperaturami zimowymi osiągającymi –30 °C, a niekiedy nawet –50 °C

Zasoby naturalne[edytuj | edytuj kod]

Woda, której spad wykorzystuje się w energetyce wodnej, jest największym naturalnym bogactwem Quebecu. Istotnym bogactwem prowincji są jej zasoby leśne, które pozwoliły na rozwój przemysłu drzewnego. W północnej części prowincji znajdują się także bogate złoża minerałów i metali takich jak złoto, platyna, miedź, nikiel, niob, ruda żelaza i azbest.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

17 regionów administracyjnych Quebecu. Oznaczenia numeracji w tekście

Québec podzielony jest na 17 regionów administracyjnych[3]. Regiony charakteryzują się sporymi różnicami w obszarze. Zazwyczaj w najmniejszych regionach, gęstość zaludnienia jest największa.

Język[edytuj | edytuj kod]

Dla większości mieszkańców pierwszym językiem jest francuski. Wielu mieszkańców Quebecu nie zna angielskiego w ogóle lub posługuje się nim bardzo słabo. Język francuski jest jedynym językiem urzędowym w prowincji – zgodnie z Ustawą nr 101 (Loi 101)[4]. Rząd aktualnej premier Pauline Marois dąży do dalszego umocnienia roli języka francuskiego w prowincji, co spotyka się z protestami ludności anglofońskiej.[5]

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Quebec ma prężnie rozwijającą się gospodarkę, która rocznie generuje ponad 240 miliardów dolarów i obok tradycyjnych sektorów obejmuje także przemysł wysokich technologii:

  • przemysł lotniczy i kosmiczny – w Quebecu znajdują się liczne ośrodki rodzimego przemysłu związanego z technologiami lotniczymi i kosmicznymi (m.in. zakłady firmy Bombardier Aerospace). Wiele międzynarodowych korporacji również otwiera tu zarówno swoje biura badawczo-konstrukcyjne, jak i wytwórnie – należą do nich m.in. Pratt & Whitney Canada, Rolls-Royce, Lockheed Martin Canada, Bell Helicopter Textron. Przemysł generuje 10,5 miliarda dolarów, a zatrudnia 391 tys. pracowników.
  • rolnictwo i przetwórstwo – wytwarza 6,8% produktu krajowego i zatrudnia ponad 400 tys. pracowników. 46% produkcji rolnej i spożywczej jest eksportowane, głównie do USA, Japonii i Unii Europejskiej.
  • przemysł farmaceutycznyprzemysł najwyższej technologii, rocznie przeznaczający ponad 420 milionów dolarów na badania naukowe. Tworzy go 168 przedsiębiorstw i instytucji badawczych, zatrudniających łącznie 15600 pracowników.
  • biotechnologia – 175 instytucji, zatrudniających 3000 pracowników. Należy do nich największy w świecie instytut badawczy w dziedzinie technologii biologicznych L'Institut de recherche en biotechnologie (IRB) – The Biotechnology Research Institute (BRI). Przemysł ten łącznie przeznacza 337 milionów dolarów na badania i rozwój.
  • przemysł drzewny – generuje 18,9 miliarda dolarów (w tym 11,3 mld eksport), zatrudniając ponad 83 tysiące pracowników.
  • przemysł informatyczny i telekomunikacyjny – ponad 5 tysięcy firm zatrudnia łącznie 100 tysięcy pracowników, generuje 31 miliardów dolarów i rozwija się w tempie 9% rocznie.
  • energetyka – Quebec jest liderem nie tylko w produkcji energii elektrycznej, ale i w wykorzystaniu czystych technologii do jej produkcji. Wielki udział w produkcji prądu ma energetyka wodna.
  • przemysł metalurgiczny

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Turystyka to jeden z najbardziej dochodowych i tym samym ważniejszych sektorów gospodarki w Quebecu. W 2005 roku w branży turystycznej zatrudnionych było 133 271 osób[6],

Szacuje się że w 2005, Quebec odwiedziło 28,3 miliony turystów[7], z tej liczby 75,7% pochodziło z Quebecu, 13% z pozostałych prowincji Kanady, 7,6% ze Stanów Zjednoczonych i 3,7% z inne krajów. Rocznie, turyści pozostawiają więcej niż 7,5 miliardów dolarów w różnych sektorach przemysłu turystycznego.

Miasto Quebec

Religia[edytuj | edytuj kod]

Statystyka religijna prowincji Quebec
Religia  %
Latin Cross.svg Chrześcijanie (łącznie) 90,2%
  Katolicy 1   83,3%
  Protestanci   4,7%
  Prawosławni   1,4%
  Inni chrześcijanie ²   0,8%
IslamSymbol1.svg Muzułmanie 1,5%
Black Star of David.svg Żydzi 1,2%
Pozostali 7,1%
Źródło: Biuro statystyczne Kanady[8].

1 Włączając Kościół rzymskokatolicki,
Kościół polskokatolicki i Kościół starokatolicki.

Kościół katolicki był przez wiele lat ostoją kultury francuskiej i języka francuskiego, o mieszkańcach Quebecu mówiono, że są "naturaliter catholicae", tzn. "z natury katoliccy". W latach trzydziestych XX wieku w Quebecu zaczęły zachodzić gwałtowne zmiany społeczno-ekonomiczne. Narodowo-katolicki rząd wspierał Kościół, finansował religię w szkołach, strzegł cenzury w sprawach religijnych, jednocześnie kraj ulegał industrializacji i urbanizacji, zaczął zmieniać się model rodziny: z wielodzietnej, utrzymującej się z rolnictwa, na nowoczesną. Tzw. "cicha rewolucja" nastąpiła tam w latach sześćdziesiątych XX wieku. Gdy Quebec osiągnął wysoki poziom rozwój gospodarczego i wysoki poziom skolaryzacji, kościoły zaczęły się wyludniać; w latach osiemdziesiątych lewicowa, separatystyczna Partia Quebecu zaczęła odbierać Kościołowi przywileje. Od 2008 roku religia nie jest już nauczana w tamtejszych szkołach państwowych; religię katolicką zastąpi religioznawstwo[9].

Struktura polityczna[edytuj | edytuj kod]

Gubernator porucznik[edytuj | edytuj kod]

Gubernator porucznik reprezentuje w prowincji głowę państwa, czyli królową Kanady (tożsamą z królową Zjednoczonego Królestwa). Mimo że jest mianowany przez monarchę, nominacja następuje automatycznie po rekomendacji premiera prowincji. Funkcje gubernatora porucznika są czysto honorowe i ceremonialne, choć teoretycznie może on wpływać na kształt polityki prowincjonalnej.

Premier[edytuj | edytuj kod]

Premier Quebecu jest szefem rządu prowincji. Posiada bardzo szerokie uprawnienia, pozwalające prowadzić skuteczne rządy, jeśli tylko ma zapewnione poparcie w parlamencie. Premierem zostaje lider partii zdobywającej większość w parlamencie. Jeśli z jakichś powodów w czasie trwania kadencji parlamentu przewodniczący rządzącej partii zostaje zmieniony, następuje automatyczna zmiana na stanowisku premiera prowincji.

Zgromadzenie legislacyjne[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Zgromadzenie Narodowe Quebecu.

Parlament Quebecu Assemblée nationale du Québec (Zgromadzenie Narodowe Quebecu) liczy obecnie 125 deputowanych (les députés). Wybierani są oni w 125 jednomandatowych okręgach wyborczych. Partia, która zdobędzie większość w parlamencie, tworzy rząd prowincjonalny, a jej przewodniczący zostaje premierem prowincji. Druga co do liczebności partia w parlamencie otrzymuje status oficjalnej opozycji. W obecnej, 55. kadencji parlamentu najwięcej, bo 54 miejsca w parlamencie zdobyła Partii Quebecka, 50 miejsc przyznano Liberalnej Partii Quebecu, 19 miejsc zdobyła Koalicja Przyszłość Quebecu, a dwa miejsca przypadły partii Solidarny Quebec.

Przedterminowe wybory w dniu 7 kwietnia 2014 przyniosły zdecydowane zwycięstwo Liberalnej Partii Quebecu, która tworzy rząd większościowy[10].

Niepodległość[edytuj | edytuj kod]

Partia Quebecka, zgodnie ze swą misją, doprowadziła do przeprowadzenia referendum na temat odłączenia się prowincji od Kanady w 1980 roku, w którym 60% głosujących opowiedziało się przeciw suwerenności. Pomimo tej przegranej, partia wygrała wybory rok później i rządziła do następnych wyborów (1985), w których większość zdobyła Partia Liberalna pod przewodnictwem Roberta Bourassy. Partia Quebecka pod kierownictwem Jacques'a Parizeau ponownie wygrała wybory w 1994 roku i wezwała do przeprowadzenia kolejnego referendum, które odbyło się rok później. Referendum zostało przegrane przez separatystów marginesem mniej niż jednego procenta. Parizeau wynik ten skomentował w swej słynnej wypowiedzi, jakoby spowodowany był "przez kapitał i głosy etniczne". Po przegranym referendum Parizeau podał się do dymisji.

Referendum w roku 1995 różniło się od pierwszego . Pierwsze z nich na celu miało zdecydować o tym czy Quebec będzie w stosunku do reszty Kanady niezależnym stanem, ale dwie mające powstać w wyniku tego referendum części nadal miała łączyć silna więź przemysłowo-gospodarcza i polityczna. Drugie referendum proponowało całkowite oddzielenie Quebecu.

Po przejęciu władzy w Prowincji w 2012 roku[11] przez Partię Quebecką walka polityczna o uzyskanie przez Quebec suwerenności znów stanęła na porządku dziennym[12]. Premier Prowincji Pauline Marois stanęła w kwietniu 2013 na czele nowej kampanii propagującej suwerenność Prowincji[13]. Za suwerennością opowiada się także partia Solidarny Quebec[14].

Przedterminowe wybory powszechne w dniu 7 kwietnia 2014 odsunęły od władzy Pauline Marois i Partię Quebecką i tym samym nastąpiło przesunięcie priorytetów z kwestii niepodległości Prowincji na zagadnienia ekonomiczne i zmniejszenia bezrobocia[15].

Dziesięć największych miast[edytuj | edytuj kod]

Miasto Populacja
14 maja 1996
Populacja
15 maja 2001
Zdjęcie
Montréal

(Aglomeracja)

1 812 723

3 635 571

1 774 846

3 451 027

Montréal - La Baie sur la rue Sainte-Catherine.jpeg
Québec 532 329 504 605
Quebec city view 2005-02-14.JPG
Laval

(w obszarze metropolitarnym Montrealu)

343 005 330 393
Laval City Hall.JPG
Gatineau

(W regionie Ottawy)

226 696 217 591
Gatineau-qc.jpg
Longueuil

(w obszarze metropolitarnym Montrealu)

348 091 373 009
Historic building in Longueuil (Québec) 2006-01-01.jpg
Saguenay 148 050 153 476
Saguenay - Chicoutimi - Haute-Racine.jpg
Sherbrooke 146 689 135 501
Sherbrooke King at 143.jpg
Trois-Rivières 122 395 124 417
Trois-Rivières Des Forges.JPG
Levis

(w aglomeracji miasta Québec)

121 999 118 344
Levis 2.jpg
Terrebonne

(jako miasto satelitarne Montrealu)

80 531 75 110
Terrebonne.jpg

Przypisy

  1. W języku polskim nie funkcjonuje nazwa własna, określająca mieszkańców tej kanadyjskiej prowincji. Poradnia Językowa Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego, Poradnia Językowa Wydawnictwa Naukowego PWN.
  2. Kanadyjski Urząd Statystyczny - największe jeziora Kanady
  3. Regiony administracyjne w Quebecu (2001)
  4. http://fr.wikipedia.org/wiki/Loi_101
  5. Hundreds protest at Marois' office against Bill 14, The Suburban, Quebec's Largest English Weekly Newspaper, February 20, 2013
  6. Québec. Ministerstwo turystyki (2006). Le tourisme, une industrie importante pour le Québec – Édition 2006. ISBN 2-550-48481-9. p. 11.
  7. Québec. Institut de la statistique du Québec. Le Québec chiffres en main, édition 2007 – Tourisme. Page consultée le 16 aou^t 2007.
  8. http://www.statisticscanada.ca/ Biuro statyczne Kanady 2001
  9. Ks. Andrzej Draguła Scenariusz: Quebec
  10. Le PLQ majoritaire. [dostęp 2014-04-08].
  11. Wyniki wyborów powszechnych do Zgromadzenia Narodowego
  12. Program Partii Quebeckiej
  13. Mathieu Simard. Le PQ lance une campagne pour promouvoir l'indépendance. „Le Devoir”, s. A3, 22 kwietnia 2013. 
  14. Program partii Solidarny Quebec
  15. Ludovic Hirtzmann. Revers électoral pour les indépendantistes au Québec. „Le Figaro”, Publié le 08/04/2014 à 18:15. 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło Quebec w Wikisłowniku