Ontario

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy kanadyjskej prowincji. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.
Ontario
Flaga Ontario Coat of Arms of Ontario.png
Flaga Ontario Herb Ontario
Dewiza: Ut Incepit Fidelis Sic Permanet (Jak zaczął być wiernym, tak i pozostaje)
Lokalizacja Ontario
język urzędowy angielski, francuski
Stolica Toronto
Największe miasto Toronto
Premier Kathleen Wynne
Gubernator porucznik James K. Bartleman
Reprezentacja w parlamencie
 - przedst. w Izbie Gmin
 - przedst. w Senacie


103
24
Powierzchnia
Całkowita
 • Ziemia
 • Woda
   
2006
1 076 395 km²
1 076 395 km²
14,7%
Ludność
 • Całkowita (2001)
 • Gęstość

11 874 400
12,94 os./km²
Akces do Konfederacji rok – 1867 (jako pierwsza)
Strefa czasowa UTC-5
Informacja pocztowa
 • Kod telefoniczny
 
 • ISO 3166-2
 • Skrót pocztowy
 • Pierwsza litera kodu

416, 519, 613, 647, 705, 807, 905
CA-ON
ON
K, L, M, N, P
Strona internetowa www.gov.on.ca
Oficjalne symbole prowincjonalne
Commons in image icon.svg
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło Ontario w Wikisłowniku

Ontarioprowincja Kanady. Ontario jest najludniejszą i najprężniejszą ekonomicznie częścią Kanady. W granicach Ontario znajduje się stolica Kanady Ottawa, największe miasto Kanady Toronto, a także największa aglomeracja tzw. Golden Horseshoe. W 1855 stacjonujący tam żołnierze angielskiej armii wymyślili hokej na lodzie.

Struktura polityczna Ontario[edytuj | edytuj kod]

Głową prowincji, a zarazem przedstawicielem korony jest gubernator porucznik.

Ontario jest częścią konfederacji Kanadyjskiej. Zgodnie ze strukturą polityczną ma swój własny Parlament oraz Rząd prowincjonalny.

Rząd Ontario[edytuj | edytuj kod]

W skład gabinetu premiera Ontario wchodzą następujące ministerstwa i komitety:

  • Ministry of Aboriginal Affairs - Ministerstwo ds. Ludności Rdzennej
  • Ministry of Agriculture and Food – Ministerstwo ds. Rolnictwa i Żywności
  • Ministry of Attorney General – Prokurator Generalny
  • Ministry of Citizenship and Immigration – Ministerstwo ds. Obywatelstwa i Imigracji
  • Ministry of Children and Youth Services – Ministerstwo ds. Dzieci i Młodzieży
  • Ministry of Consumer Services – Ministerstwo ds. Konsumentów
  • Ministry of Culture – Ministerstwo Kultury
  • Ministry of Economic Development, Trade and Employment - Ministerstwo ds. Rozwoju Gospodarczego, Handlu i Zatrudnienia
  • Ministry of Education – Ministerstwo Edukacji
  • Ministry of Energy – Ministerstwo Energetyki
  • Ministry of Environment – Ministerstwo Ochrony Środowiska
  • Ministry of Finance – Ministerstwo Finansów
  • Ministry of Francophone Affairs – Ministerstwo ds. Frankofonów
  • Ministry of Health and Long-Term Care – Ministerstwo Zdrowia
  • Ministry of Intergovernmental Affairs – Ministerstwo ds. Kontaktów Międzyrządowych
  • Ministry of Labour – Ministerstwo Pracy
  • Ministry of Municipal Affairs and Housing – Ministerstwo ds. Miejskich i Gospodarki Mieszkaniowej
  • Ministry of Natural Resources – Ministerstwo ds. Zasobów Naturalnych
  • Ministry of Northern Development and Mines – Ministerstwo ds. Rozwoju Terytoriów Północnych i Zasobów Mineralnych
  • Ministry of Research and Innovation – Ministerstwo ds. Badań i Innowacji
  • Ministry of Rural Affairs - Ministerstwo ds. Wsi
  • Seniors' Secretariat - Sekretariat ds. Osób Starszych
  • Ministry of Tourism, Culture and Sport – Ministerstwo Turystyki, Kultury i Sportu
  • Ministry of Training, Colleges and Universities – Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego
  • Ministry of Transportation – Ministerstwo Transportu
  • Women's Directorate - Dyrektoriat ds. Kobiet

Premier[edytuj | edytuj kod]

Premier Ontario jest szefem rządu prowincjonalnego w prowincji. Posiada on bardzo szerokie uprawnienia, pozwalające prowadzić skuteczne rządy, jeśli tylko ma zapewnione poparcie w parlamencie prowincji. Premierem zostaje lider partii zdobywającej większość w parlamencie. Jeśli z jakichkolwiek powodów, w czasie trwania sesji parlamentu przewodniczący rządzącej partii zostaje zmieniony, następuje automatyczna zmiana na stanowisku premiera prowincji.

Parlament Ontario[edytuj | edytuj kod]

Parlament Ontario jest ciałem ustawodawczym dla prowincji Ontario. Zasiada w nim 130 deputowanych Members of Provincial Parliament w skrócie MPP.

W obecnym, 38. Parlamencie Ontario zasiadają przedstawiciele następujących partii:

Podział administracyjny Ontario[edytuj | edytuj kod]

Ontario podzielone jest na trzy rodzaje jednostek administracyjnych:

  • Regiony – Region – występują w gęsto zaludnionych i silnie zurbanizowanych obszarach południowego Ontario.
  • Hrabstwa – County – występują w słabiej zurbanizowanych i rzadziej zaludnionych obszarach południowego Ontario.
  • Okręgi – District – występują w słabo zurbanizowanych i bardzo rzadko zaludnionych obszarów północnego Ontario.

Te z kolei mogą dzielić się na następujące jednostki samorządowe:

  • Miasta – City i Town- samorządy posiadające prawa miejskie. Większe miasta posiadają status City podczas gdy mniejsze na ogół status Town. Niektóre miasta będące częścią hrabstwa mogą mieć status miasta wydzielonego.
  • Okręgi miejskie – Township obszary nie posiadające wyraźnego centrum, zwykle składające się z luźno ze sobą związanych farm, innych jednostek gospodarczych i mieszkalnych. Posiadają takie same prawa samorządowe jak miasta (Town).
  • Wsie – Village lub Hamlet – obszary rolnicze zawierające pewną ilość farm, innych jednostek gospodarczych i mieszkalnych, w których możliwe jest wyróżnienie pewnego centrum.

Różnica pomiędzy wsią a okręgiem miejskim może zasadzać się na kryterium czysto historycznym.

Pełna lista wszystkich jednostek samorządowych: Podział administracyjny Ontario

Geografia Ontario[edytuj | edytuj kod]

Ontario na północy sięga po Zatokę Hudsona, od zachodu graniczy z kanadyjską prowincją Manitoba, od wschodu z prowincją Quebec, zaś od południa ze Stanami Zjednoczonymi (stany Minnesota, Michigan, Ohio, Pensylwania i Nowy Jork). Południowa część granicy z prowincją Quebec przebiega wzdłuż rzeki Ottawa, północna część jest linią prostą. Granica z prowincją Manitoba składa się z dwóch prostych odcinków.

Ukształtowanie terenu[edytuj | edytuj kod]

Ontario dzieli się na trzy regiony geograficzne:

Wody śródlądowe[edytuj | edytuj kod]

Do największych zbiorników wodnych należą Wielkie Jeziora. W granicach Ontario znajdują się częściowo Ontario, od którego prowincja bierze swoją nazwę, Erie, Huron i Jezioro Górne. Oprócz tych w granicach Ontario znajduje się szereg mniejszych, lecz ciągle znacznych jezior: Nipigon, Nipissing i Simcoe oraz tysiące małych i średnich jezior. Cała powierzchnia Ontario poprzecinana jest tysiącami rzek, strumieni i potoków. Do znacznych rzek należą: Rzeka św. Wawrzyńca, Ottawa, Albany.

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Klimat w Ontario zależy od położenia równoleżnikowego. Na północy panuje kontynentalny klimat ze srogimi zimami i gorącymi latami. W południowym Ontario panuje znacznie łagodniejszy klimat. Zimy są zwykle długie ze średnimi temperaturami -6 °C. W mroźne dni, gdy wieją silne północne wiatry temperatury osiągają -30 °C, przy czym odczuwane są jak -40 °C. Bliskość jezior przez dłuższy czas utrzymujących wyższą temperaturę powoduje obfitość opadów śniegu. Po krótkiej i kapryśnej wiośnie następuje upalne lato. Gdy wieją południowe wiatry, przynoszą z sobą gorące i wilgotne powietrze znad Zatoki Meksykańskiej. Wilgotność powietrza w takich okresach sięga 100%. Zdecydowanie najbardziej umiarkowanym okresem jest początek jesieni tzw. Indian summer (indiańskie lato), trwający przez wrzesień i październik. Potem następuje krótki okres jesiennej szarugi, który szybko przechodzi w zimę. Roczne opady wahają się od 864 mm na południu do 508 mm na północy.

Zasoby naturalne[edytuj | edytuj kod]

W Ontario znajdują się znaczne pokłady miedzi, niklu, cynku, złota, platyny oraz nieeksploatowane już zasoby uranu. Ważnym bogactwem Ontario są olbrzymie zasoby drewna, wody pitnej, oraz jego ogromny, malowniczo położony w wyniku działania lodowcowego, nieskażony ekosystem leśno-jeziorny.

Gospodarka prowincji Ontario[edytuj | edytuj kod]

Ontario jest najprężniejszą ekonomicznie prowincją Kanady. W Ontario wytwarzane jest 41% produktu narodowego. Stąd pochodzi też 60% eksportu, głównie do Stanów Zjednoczonych.

Głównymi gałęziami ontaryjskiej gospodarki są:

  • Przemysł wytwórczy – przemysł maszynowy, w tym samochodowy, produkty elektroniczne, maszyny dla przemysły spożywczego, wyroby hutnicze, wyroby przemysłu chemicznego.
  • Rolnictwo – ponad połowa ziemi uprawnej w Ontario mieści się w I klasie jakości, stąd też rolnictwo ontaryjskie cechuje się bardzo wysoką wydajnością. Głównymi produktami rolnymi są: zboża, kukurydza, soja, owoce i warzywa, a także hodowla zwierząt.
  • Przemysł wydobywczy i leśny – Ontario zawiera 17% całego areału leśnego Kanady, co przekłada się na 2% całych zasobów światowych. W leśnictwie zatrudnionych jest niemal 90,000 osób a przemysł drzewny przynosi 15 miliardów rocznej sprzedaży. Racjonalna gospodarka leśna prowadzi do utrzymania, a nawet zwiększania się areału lasów. Północne rejony Ontario bogate są także w złoża mineralne. W okolicach Greater Sudbury znajdują się najbogatsze w świecie złoża niklu i miedzi. W Ontario znajdują się także intensywnie eksploatowane złoża złota, platyny oraz cynku.
  • Usługi finansowe – istotny sektor ekonomii zatrudniający ponad 200,000 pracowników. W Toronto znajdują się siedziby wszystkich wielkich banków kanadyjskich. W Toronto, przy Bay Street mieści się Giełda Torontońska Toronto Stock Exchange.
  • Przemysł wysokich technologii – W Ontario znajduje się wiele przedsiębiorstw rozwijających najwyższą technologię w dziedzinach medycyny, komunikacji i techniki komputerowej.
  • Przemysł rozrywkowy i turystyczny – Toronto, często nazywane "Hollywoodem Północy" daje scenerię dla dużej ilości filmów kanadyjskiej i amerykańskiej produkcji. Działa w tym mieście także wiele teatrów i galerii. Ważną gałęzią ekonomii jest turystyka (zobacz Parki prowincjonalne w Ontario).

Historia Ontario[edytuj | edytuj kod]

Tereny Ontario zasiedlone były stale od co najmniej 20 tys. lat. Obecnie, w wąskim pasie przygranicznym ze Stanami Zjednoczonymi, jest to bardzo kosmopolityczny region Kanady, pod silnym napływem emigracji zwłaszcza z Europy i Azji.

Polonia i poloniki w Ontario[edytuj | edytuj kod]

Jednym z pierwszych polskich osiedli w Ontario była wieś Wilno leżąca w hrabstwie Renfrew, około 300 km na północ od miasta Peterborough. Rozległe tereny, na których leży Wilno, zwane są "Kaszubami" ze względu na to, że pierwsi polscy osadnicy przybyli na te tereny w 1895 roku pochodzili właśnie z Kaszub[potrzebne źródło]. Ciągle znajduje się tam wiele polskich farm oraz domów letniskowych. Na "Kaszubach" mają miejsce obozy harcerstwa polskiego w Kanadzie.

Duża część z ponad 800 tysięcy Polaków zamieszkujących Kanadę skupia się w Ontario, a ściślej w południowej części tej prowincji. Największe skupiska Polaków znajdują się w miastach aglomeracji Golden Horseshoe, a w szczególności w Toronto, Brampton i Mississauga. W tym ostatnim mieście co piąty mieszkaniec jest Polakiem, aczkolwiek nie można wyróżnić polskiej dzielnicy w tym mieście. Znajdują się w nim także dwie parafie polskie: św. Maksymiliana Kolbego i św. Eugeniusza de Mazenod (w budowie) oraz Centrum Kulturalne im. Jana Pawła II.

W Toronto tradycyjnie polską okolicą są tereny wzdłuż osi ulicy Roncesvalles Avenue, które były terenem osiedlania się polskich emigrantów już w latach dwudziestych XX wieku. Przy tej ulicy znajduje się polska parafia św. Kazimierza – St. Casimir Church, główny oddział polskiego banku St. Stanislaus - St. Casimir's - Polish Parishes Credit Union Limited, dom seniora Copernicus Lodge oraz mnogość polskich sklepów i innych przedsiębiorstw. Na południowym krańcu ulicy, na miniaturowym skwerze znajduje się pomnik katyński.

W Toronto istnieje także inna polska parafia św. Stanisława – St. Stanislaus Church.

Ulica Roncesvalles powoli zaczyna tracić swój polski charakter na rzecz przybyszów z Azji, podczas gdy bogacący się Polacy wybierają do zamieszkania bogate przedmieścia lub miasta otaczające Toronto.