Pawęż (tarcza)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Model pawęży husyty z 1429

Pawęż lub pawęza, z wł. pavese – rodzaj tarczy w kształcie czworokąta, wysoka (nawet do wysokości ramion dorosłego mężczyzny), z pionową wypukłością pośrodku. Ciężka, wykonana z drewna obitego z wierzchu blachą lub skórą, zdobiona malowidłami. Od strony wewnętrznej najczęściej posiadała pasy podobne do szelek do transportu, a pośrodku imacz – uchwyt, dostatecznie duży, aby trzymać go obiema rękami. Często dolna krawędź tarczy zaopatrzona była w ostrogę lub ostrogi, umożliwiające unieruchomienie tarczy przez wbicie jej w ziemię; w celu dodatkowego umocowania na podłożu stosowano także czasami drewnianą podpórkę. Niekiedy posiadała także wycięcie (wizjer) w górnej części, ułatwiające użycie kuszy lub broni palnej. W odmianie stosowanej dla formacji jazdy miewała z kolei wycięcie ułatwiające użycie kopii[potrzebne źródło].

Pojawiła się w wieku XIII na terenach Mazowsza, Prus i Litwy jako tarcza jazdy, ale później częściej posługiwała się nią piechota; użyteczna była w szczególności przy oblężeniach, jako osłona kuszników i – jeszcze później – wojska posługującego się prymitywną bronią palnąpiszczelami i hakownicami. Nazwa tarczy pochodzi od włoskiego miasta Pawia, gdzie pojawiła się przywieziona przez najemnych rycerzy walczących w szeregach zakonu krzyżackiego[potrzebne źródło].

Tarcze używane przez policję do rozpędzania tłumów mają kształt zbliżony do pawęży.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]