Piran (związek chemiczny)

2H-Piran
Nazewnictwo
Nomenklatura systematyczna (IUPAC) oksacykloheksa-2,4-dien
Inne nazwy i oznaczenia α-piran
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny	C5H6O
Masa molowa	82 g/mol
SMILES C1=CC=CCO1
Identyfikacja
Numer CAS	31441-32-4
PubChem	186148
Właściwości Temperatura wrzenia 84 °C
Podobne związki
Podobne związki	pirydyna, tetrahydropiran, tiopiran
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

4H-Piran
Nazewnictwo
Nomenklatura systematyczna (IUPAC) oksacykloheksa-2,5-dien
Inne nazwy i oznaczenia γ-piran
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny	C5H6O
Masa molowa	82 g/mol
SMILES C1=CCC=CO1
Identyfikacja
Numer CAS	289-65-6
PubChem	136135
Właściwości Temperatura wrzenia 80 °C
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Piran – organiczny związek chemiczny z grupy nienasyconych eterów cyklicznych o sześcioczłonowym pierścieniu heterocyklicznym. Ma 2 izomery różniące się układem wiązań podwójnych:

Izomery piranu

Nazwa	2H-Piran	4H-Piran
Inne nazwy	α-piran	γ-piran
Wzór strukturalny

Budowa

Z powodu występowania w piranie jednego atomu węgla o hybrydyzacji sp³, nie jest on związkiem aromatycznym. Charakter aromatyczny ma natomiast kation piryliowy powstający w wyniku oderwania jonu wodorkowego z grupy CH₂ dowolnego piranu, np. w wyniku działania na 4H-piran tetrafluoroboranem trytylu, Ph₃C⁺ BF−4.

Kation piryliowy

Nazewnictwo systematyczne

Nazwa piranu wg systematycznego nazewnictwa związków heterocyklicznych Hantzscha-Widmana brzmi oksyna, jednak nie jest ona zalecana, gdyż jest ona stosowana jako nazwa zwyczajowa 8-chinolu (8-hydroksychinoliny).

Zobacz też

• tetrahydropiran