Pokwitanie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Pokwitanie, dojrzewanie płciowe (łac. pubertas) – okres procesu dojrzewania u człowieka, trwający ok. 4-5 lat, w którym następuje rozwój drugo- i trzeciorzędowych cech płciowych.

Zachodzi przeciętnie w 11-16. roku życia, przy czym u dziewcząt nieco wcześniej niż u chłopców. Nie ma jednak określonego wieku dla pokwitania. Średnio zaczyna się w wieku 9-14 lat jednak medycyna potwierdza przypadki, w których "objawy" pokwitania występowały na początku wieku szkolnego.

Początki dojrzewania[edytuj | edytuj kod]

W okresie tzw. wczesnej fazy dojrzewania (między 10-14. rokiem życia), dokonują się znaczne zmiany w wyglądzie dziecka, w jego potrzebach, zainteresowaniach, konfliktach, zmienia się jego sposób widzenia świata. Pojawiają się trzeciorzędowe cechy płciowe, zmienia się barwa głosu, cera, sposób poruszania się i gestykulacji. Pokwitanie jest ściśle związane z wiekiem kostnym – jego rozpoczęcie można poznać po pojawieniu się trzeszczki kciuka. Pierwsza miesiączka bądź polucja występują w wieku kostnym 13-14 lat.

Proces dojrzewania jest tokiem bardzo indywidualnym. Niektóre cechy i oznaki dojrzałości mogą się pojawiać w innym czasie, niż u rówieśników, a sam proces może rozpocząć się w diametralnie innym czasie. Zdarzają się przypadki, że w jednej klasie u niektórych dzieci proces dojrzewania jest bardzo zaawansowany, u innych się jeszcze nie rozpoczął. To stwarza nowe problemy i podziały w klasie.

Wiek wystąpienia pierwszej miesiączki zależy zarówno od komponentu genetycznego (około 50% udziału). jak i czynników środowiskowych, jak odżywianie. Menstruacja pojawia się prędzej u dzieci cięższych niż lżejszych[1][2].

Pokwitanie cechują[edytuj | edytuj kod]

U dziewcząt[edytuj | edytuj kod]

U chłopców[edytuj | edytuj kod]

W okresie pokwitania następuje zwiększenie pulsacyjnego wydzielania GnRH, prowadzące do zwiększonego wydzielania LH i FSH i w efekcie do zwiększenia wydzielania hormonów płciowych.

Fazy dojrzewania płciowego[edytuj | edytuj kod]

Fazy Dziewczęta Chłopcy
Wiek Pokwitanie cechują: Wiek Pokwitanie cechują:
Dziecięca 8-12 lat Brak oznak dojrzewania. 9-12 lat Brak oznak dojrzewania.
Zwiastunów pokwitania 8-14 lat
(średnio w 11. roku życia)
• przyrost wysokości i masy ciała
• poszerzenie i uwypuklenie otoczki brodawki sutkowej
• pojawienie się delikatnych włosów na skórze zewnętrznych części warg sromowych
9-15 lat
(średnio w 11. roku życia)
• powiększenie się jąder i moszny
• pojawiają się proste i cienkie włosy u podstawy członka
Przedpokwitaniowa 9-15 lat
(średnio w 12. roku życia)
• przyrost wielkości ciała
• piersi stają się okrąglejsze i pełniejsze
• otoczka oraz brodawka sutkowa nabiera wyraźnej pigmentacji
• powiększa się owłosienie łonowe- staje się grubsze i ciemniejsze
• biodra poszerzają się
• pojawia się także wydzielina z pochwy
11-16 lat
(średnio w 12. roku życia)
• rozwój jąder i moszny
• zwiększenie prącia
• włosy łonowe stają się grubsze oraz ciemniejsze
• struny głosowe rozrastają się- głos staje się niższy
• gwałtowny przyrost wzrostu
Pokwitania właściwego 10-16 lat
(średnio w 13. roku życia)
• pojawia się owłosienie pachowe
• wyraźnie zarysowane piersi
• otoczka brodawki sutkowej i brodawka o ciemnym zabarwieniu
• owłosienie łonowe zaczyna przybierać kształt trójkąta
• wiele dziewcząt w tej fazie zaczyna miesiączkować
12-18 lat
(średnio w 14. roku życia)
• intensywny skok wzrostu trwa
• ramiona i klatka piersiowa poszerza się, sylwetka staje się bardziej umięśniona
• członek powiększa się
• pojawia się wyraźne owłosienie łonowe i pachowe
• zaczyna się pojawiać zarost nad górną wargą, na policzkach, a także na brodzie
• jądra zaczynają wytwarzać plemniki
• pierwszy raz występuje wytrysk nasienia.
Młodzieńcza 12-19 lat
(średnio w 15. roku życia)
• sylwetka staje się kobieca
• piersi w pełni rozwinięte
• otoczka sutkowa wtapia się w linię piersi
• owłosienie łonowe ma kształt trójkąta
• włosy łonowe stają się grube, gęste oraz skręcone
• jajeczkowanie oraz miesiączkowanie występuje regularnie
• osiągnięta zostaje też ostateczna wysokość ciała
14-20 lat
(średnio w 17. roku życia)
• męska, umięśniona sylwetka
• narządy płciowe oraz owłosienie łonowe osiągają wygląd jak u osoby dorosłej
• często pojawia się owłosienie brzucha i klatki piersiowej
• przyrost wysokości ciała zmniejsza się
• zarost na twarzy staje się mocniejszy

Dojrzewanie płciowe opóźnione[edytuj | edytuj kod]

Zaburzenie rozwojowe polegające na występowaniu charakterystycznego owłosienia oraz trzeciorzędowych cech płciowych dwu lub trzy letnim opóźnieniem w porównaniu z przeciętną populacją. Przyczyną opóźnionego dojrzewania płciowego mogą być uwarunkowania genetyczne bądź chorobowe lub przyjmowanie leków. W przypadku dziewcząt podstawowym symptomem jest brak miesiączki po 16. roku życia, natomiast u chłopców niewystępowanie nocnych wytrysków nasienia po 16-17. roku życia.

Dojrzewanie płciowe przedwczesne[edytuj | edytuj kod]

Zaburzenie rozwojowe, polegające na występowaniu charakterystycznego typu owłosienia oraz trzeciorzędowych cech płciowych przed upływem 9. roku życia u dziewcząt oraz 10 u chłopców. Może być ono uwarunkowane genetycznie, hormonalnie albo lekami.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.