Polacca

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Polacca Murata Reisa

Polacca (albo Polacre) – typ XVII-XIX-wiecznego 3- (rzadziej 2-) masztowego żaglowca z ożaglowaniem łacińskim, podobnego do, jednak większego od szebeki.

Był to statek przeważnie trzymasztowy (o masztach z jednego drzewca, bez steng) z fokiem na dużej rejce, przez co fokmaszt był pochylony do przodu, czasem tak bardzo, że przypominał bukszpryt z żaglem na rejce. Grotmaszt miał kwadratowy żagiel (albo był urejony), a żagiel bezanmasztu był gaflowy albo łaciński.

Statki te na niektórych obrazach przypominały fregaty[1], czasem z ożaglowaniem łacińskim bezanmasztu, ich kadłub przypominał galerę z jednodrzewcowymi masztami, co powoduje, że określenie „polacca” odnosiło się bardziej do omasztowania i rodzaju kadłuba niż do takielunku i ożaglowania.

Były to statki o dużym zasięgu z załogą liczącą 20–30 marynarzy. Tonaż tych statków nie przekraczał 500 ton. Na lekkich wiatrach osiągały dobrą szybkość i manewrowość, czasem wspomaganą przez wiosłowanie.

W XVII–XVIII wieku polacca była często widywana na Morzu Śródziemnym. Statki typu polacca były używane do eskorty lub jako statki handlowe/transportowe. Flota wenecka używała ich do ochrony dróg wodnych do Wenecji przed dalmackimi, greckimi i tureckimi piratami[2].

Specyficzne statki tego typu były używane przez piratów berberyjskich, np. przez Murata Reisa: ich statki miały żagiel łaciński na fokmaszcie i ożaglowanie skośne na tylnych masztach.

Statki te, wyposażane w działa, były również wykorzystywane do działań wojennych, np. w czasie wojny na Półwyspie Iberyjskim w okresie wojen napoleońskich.

Choć etymologia nazwy nie jest znana[3], „Polacca” najprawdopodobniej nie pochodzi od słowa „Polka” ani żeńskiego przymiotnika „polska” w języku włoskim, a raczej od greckiego „bardzo skierowany” (chodzi o nachylony do przodu przedni maszt)[4].

Ze statków typu polacca wyewoluowały 2-masztowe bompardy.

Przypisy

  1. Polacca. [dostęp 2012-09-01].
  2. POLACCA Model Ship Kit Polacca AM1407 (ang.). [dostęp 2012-09-01].
  3. Polacca (ang.). [dostęp 2012-09-01].
  4. An In-Depth Analysis of the Xebec (ang.). [dostęp 2012-09-01].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]