Prawdinsk
| Prawdinsk | |||||
|
|||||
| Państwo | |||||
| Obwód | |||||
| Populacja (2005) • liczba ludności |
4 500 |
||||
| Nr kierunkowy | (+7) 40157 | ||||
| Tablice rejestracyjne | 39 | ||||
Prawdinsk (ros. Правдинск, pol. Frydląd lub Frydland, niem. Friedland in Ostpreußen, lit. Romuva) - miasto w obwodzie kaliningradzkim w Rosji na terenie Barcji (4,5 tys. mieszkańców w 2004).
Miejscowość położona nad rzeką Łyną, około 30 km na północny wschód od Bagrationowska i 25 km na południe od Gwardiejska, 10 km od granicy z Polską.
Miasto założone przez Krzyżaków w 1312 roku przy brodzie na Łynie. Frydląd otrzymał regularne rozplanowanie z czworobocznym placem rynkowym. Miasto otoczono w XIV w. murami obronnymi z 2 bramami. 14 czerwca 1807 roku w pobliżu miasta rozegrała się jedna z ważnych bitew wojen napoleońskich.
31 stycznia 1945 roku miasto zostało zdobyte przez oddziały 3. Frontu Białoruskiego. Po wojnie miejscowość przypadła ZSRR. W roku 1946 roku nazwę miasta zmieniono na Prawdinsk.
Najcenniejszym zabytkiem miasta jest kościół parafialny św. Jerzego, wzniesiony w latach około 1360-1380 i rozbudowany na przełomie XV/XVI w. (z tego czasu pochodziły drewniane rzeźbione zworniki sklepienne). Jest to ceglana trójnawowa pseudobazylika z wysoką wieżą i ozdobnym szczytem wschodnim, w którym zachowały się m. in. dwie ceramiczne maski. Powstał jako katolicki, w latach 1525-1945 służył ewangelikom, po latach opuszczenia został odremontowany i służy parafii prawosławnej. W tutejszej szkole w latach 1659-1661 nauczał Jerzy Skrodzki. Z zabudowy historycznego centrum przetrwały nieliczne budynki, m. in. barokowy dom z mansardowym dachem w północnej pierzei rynku. Od zachodu i południa starego miasta istnieją silnie zniszczone odcinki dawnych murów obronnych.
Bibliografia [edytuj]
- Georg Dehio, Handbuch der Deutschen Kunstdenkmäler, neu bearb. von Ernst Gall, Deutschordensland Preussen, unter Mitw. von Bernhard Schmid und Grete Tiemann, München; Berlin, Deutscher Kunstverlag, 1952
- Handbuch der historischen Stätten, Ost- und Westpreussen, hrsg. von Erich Weise, Stuttgart, Kröner, 1981, ISBN 3-520-31701-X (unveränd. Nachdr. d. 1. Aufl. 1966)
- Carl von Lorck, Dome, Kirchen und Klöster in Ost- und Westpreussen. Nach alten Vorlagen, 2. unver. Aufl., Frankfurt am Main, Weidlich, 1982, ISBN 3-8035-1163-1
- Tadeusz Jurkowlaniec, Gotycka rzeźba architektoniczna w Prusach, Wrocław, Ossolineum, 1989, ISBN 83-04-02935-9
- Andrzej Rzempołuch, Przewodnik po zabytkach sztuki dawnych Prus Wschodnich, Olsztyn, Remix, 1992, ISBN 83-900155-1-X
- Dehio-Handbuch der Kunstdenkmäler West- und Ostpreussen. Die ehemaligen Provinzen West- und Ostpreussen (Deutschordensland Preussen) mit Bütower und Lauenburger Land, bearb. von Michael Antoni, München; Berlin, Dt. Kunstverl., 1993, ISBN 3-422-03025-5
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Friedland/Prawdinsk fotografie Informationsdienst Ostsicht (niem.)
- Frydląd nad Łyną w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom II (Derenek – Gżack) z 1881 r.