Preah Vihear

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy świątyni. Zobacz też: Prowincja Preah Vihear.
Świątynia Preah Viheara
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Phraviharngopura.jpg
Kraj Kambodża
Typ architektura
Spełniane kryterium I
Charakterystyka #1224rev
Regionb Azja
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 2008
na 32. sesji
a Oficjalna nazwa wpisana na liście UNESCO
b Oficjalny podział dokonany przez UNESCO
Położenie na mapie Kambodży
Mapa lokalizacyjna Kambodży
Świątynia Preah Vihear
Świątynia Preah Vihear
Ziemia 14°23′35,0″N 104°40′49,0″E/14,393056 104,680278Na mapach: 14°23′35,0″N 104°40′49,0″E/14,393056 104,680278
Położenie na mapie regionu

Preah Vihearhinduistyczna świątynia Śiwy na pograniczu Kambodży i Tajlandii, w Górach Dangrek, ok. 160 km na północny-wschód od Angkor.

Świątynia została zbudowana przez Khmerów w latach 893–1200 na krawędzi klifu[1] i poświęcona hinduskiemu bogu Śiwie, umieszczona na Liście Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO[2]. Znaczna część świątyni leży w gruzach, ale nadal jest miejscem pielgrzymek.

Świątynia leży w pobliżu granicy Kambodży z Tajlandią. Kambodża uznaje, że świątynia należy do jej prowincji Preah Vihear, a Tajlandia zalicza do terytorium własnej prowincji Sisaket. Świątynię kontroluje Kambodża, a Tajlandia zgłasza pretensje do niej i okolicznych obszarów.

W 1904 r. ustalono przebieg granicy między Indochinami Francuskimi a Syjamem działem wodnym między dorzeczami rzek Nam Sen i Mekong oraz rzeką Nam Moun. Delimitacje granicy przeprowadziła komisja dwustronna. Pomimo że traktat nie opisywał przynależności świątyni, komisja wielokrotnie przeprowadzała wizję lokalną celem wytyczenia linii działu wodnego. W 1907 r. rząd syjamski powierzył Francji wydanie oficjalnych topograficznych map granicy. Według tych map świątynia znalazła się po stronie kambodżańskiej. W 1941 r. Tajlandia zajęła część obszarów nadgranicznych, w tym także płaskowyż Preah Vihear, ale po wojnie wycofała się ze wszystkich z wyjątkiem świątyni. W 1949 r. Francja usiłowała uzyskać wyjaśnienie pobytu tajskich wojsk w świątyni, ale nie otrzymano odpowiedzi. Po uzyskaniu niepodległości w 1953 r. Kambodża usiłowała obsadzić świątynię, ale wobec obecności wojsk tajskich żołnierze kambodżańscy wycofali się, a Kambodża zażądała wyjaśnień. Tajlandia ponownie nie odpowiedziała na noty. W odpowiedzi władze Kambodży poskarżyły się instytucjom międzynarodowym[3], które przyznały Preah Vihear Kambodży, a w 1962 r. wojska tajskie wycofały się. Następnie w świątyni rezydowali Czerwoni Khmerzy; ostatnia ich grupa poddała się w grudniu 1998. W 2001 r. wojska tajskie odcięły dostęp do świątyni, gdyż sąd, przyznając Kambodży świątynię, nie rozstrzygnął przynależności terenów wokół niej, a jednocześnie jedyna droga do świątyni prowadzi od strony Tajlandii[2].

Gdy w czerwcu 2008 na wniosek Kambodży Preah Vihear znalazł się na Liście Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO, doszło do zaostrzenia sporu, a latem oba kraje wysłały w rejon budowli wojska[2]. 15 października 2008 w jej rejonie doszło do wymiany ognia, w wyniku której zginęło 2 kambodżańskich żołnierzy. Na początku 2011 r. miały miejsce kolejne dwa starcia, w których zginęło w sumie 27 żołnierzy obu stron.

Wizerunek świątyni widnieje na kambodżańskim banknocie o nominale 2000 rieli[1].

Przypisy