Preah Vihear
| Świątynia Preah Viheara |
|
| Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO | |
 |
|
| Kraj | Kambodża |
| Typ | architektura |
| Spełniane kryterium | I |
| Charakterystyka | #1224rev |
| Regionb | Azja |
| Historia wpisania na listę | |
| Wpisanie na listę | 2008 na 32. sesji |
| a Oficjalna nazwa wpisana na liście UNESCO b Oficjalny podział dokonany przez UNESCO |
|
Preah Vihear – hinduistyczna świątynia Śiwy na pograniczu Kambodży i Tajlandii, w Górach Dangrek, ok. 160 km na północny-wschód od Angkor.
Świątynia została zbudowana przez Khmerów w latach 893–1200 na krawędzi klifu[1] i poświęcona hinduskiemu bogu Śiwie, umieszczona na Liście Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO[2]. Znaczna część świątyni leży w gruzach, ale nadal jest miejscem pielgrzymek.
Świątynia leży w pobliżu granicy z Kambodży z Tajlandią. Kambodża uznaje, że świątynia należy do jej w prowincji Preah Vihear, a Tajlandia zalicza do terytorium własnej prowincji Prowincja Sisaket. Świątynię kontroluje Kambodża, a Tajlandia zgłasza pretensje do niej i okolicznych obszarów.
W 1904 roku ustalono przebieg granicy z Indochin Francuskich Syjamem działem wodnym między dorzeczami rzek Nam Sen i Mekong oraz rzeką Nam Moun. Delimitacje granicy przeprowadziła komisja dwustronna. Pomimo, że traktat nie opisywał przynależności świątyni, komisja wielokrotnie przeprowadzała wizję lokalną celem wytyczenia linii działu wodnego. W 1907 roku rząd syjamski powierzył Francji wydanie oficjalnych topograficznych map granicy. Według tych map świątynia znalazła się po stronie kambodżańskiej. W 1941 roku Tajlandia zajęła część obszarów nadgranicznych, w tym płaskowyż także Preah Vihear, ale po wojnie wycofała się ze wszystkich, z wyjątkiem świątyni. W 1949 roku Francja usiłowała uzyskać wyjaśnienie pobytu tajskich wojsk w świątyni, ale nie uzyskano odpowiedzi. Po uzyskaniu niepodległości w 1953 roku Kambodża usiłowała obsadzić świątynię, ale wobec obecności wojsk tajskich żołnierze kambodżańscy wycofali się, a Kambodża zażądała wyjaśnień. Tajlandia ponownie nie odpowiedziała na noty. W odpowiedzi władze Kambodży poskarżyły się instytucjom międzynarodowym[3], które przyznały Preah Vihear Kambodży, a w 1962 roku wojska tajskie wycofały się. Następnie w świątyni rezydowali Czerwoni Khmerzy, ostatnia ich grupa poddała się w grudniu 1998 roku. W 2001 roku wojska tajskie odcięły dostęp do świątyni, gdyż sąd przyznając Kambodży świątynię nie rozstrzygnął przynależności terenów wokół niej, a jednocześnie jedyna droga do świątyni prowadzi od strony Tajlandii[2].
Gdy w czerwcu 2008 roku na wniosek Kambodży Preah Vihear znalazł się na Liście Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO, doszło do zaostrzenia sporu, a latem oba kraje wysłały w rejon budowli wojska[2]. 15 października 2008 roku w jej rejonie doszło do wymiany ognia, w wyniku której zginęło 2 kambodżańskich żołnierzy. Na początku 2011 roku miały miejsce kolejne dwa starcia, w których zginęło w sumie 27 żołnierzy obu stron.
Wizerunek świątyni widnieje na banknocie o nominale 2000 rieli[1].
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Susan Spano: Królestwo zamknięte w dżungli (pol.). [dostęp 2011-06-26].
- ↑ 2,0 2,1 2,2 TAJLANDIA / KAMBODŻA - świątynia PREAH VIHEAR - walki o dziedzictwo Khmerów (pol.). [dostęp 2011-06-26].
- ↑ Sprawa świątyni Preah Vihear (Kambodża vs Tajlandia, MTS, 1962 rok) (pol.). [dostęp 2011-06-26].
