Przezszyjna wewnątrzwątrobowa przetoka wrotno-systemowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Przezszyjna wewnątrzwątrobowa przetoka wrotno-systemowa (wewnątrzwątrobowe zespolenie wrotno-systemowe, ang. transjugular intrahepatic portosystemic shunt, TIPSS) – połączenie między jedną z gałęzi żył wątrobowych a gałęzią żyły wrotnej za pomocą stentu. Założenie stentu odbywa się z dostępu przez żyłę szyjną i wykorzystuje techniki angiograficzne.

Wskazania[edytuj | edytuj kod]

Wskazania do TIPSS:

  • krwawienia z żylaków przełyku oporne na leczenie farmakologiczne i skleroterapię
  • krwawienie z żylaków ektopowych lub z błony śluzowej dna żołądka
  • nawrót krwawienia po leczeniu endoskopowym
  • gastropatia wrotna
  • krwotok u chorego oczekującego na przeszczepienie wątroby (zabezpieczenie przed wykrwawieniem do czasu operacji)
  • wodobrzusze w przebiegu marskości wątroby oporne na leczenie farmakologiczne
  • zakrzepica żył wątrobowych
  • ostra zakrzepica żyły wrotnej.
  • profilaktycznie u chorych z dużym nadciśnieniem wrotnym przed dużymi operacjami na jamie brzusznej z innych powodów.

Zespół Budda i Chiariego jest wskazaniem kontrowersyjnym.

Przeciwwskazania[edytuj | edytuj kod]

Przeciwwskazaniem bezwzględnym jest ciężka niewydolność wątroby lub prawej komory. Przeciwwskazania względne to znacznego stopnia encefalopatia wątrobowa i późna zakrzepica żyły wrotnej.

Technika[edytuj | edytuj kod]

Zabiegu dokonuje się z dojścia przez żyłę szyjną. Po zacewnikowaniu żyły wątrobowej wprowadza się długą, zakrzywioną igłę lub system współosiowy i pod kontrolą USG dokonuje przekłucia do gałęzi wewnątrzwątrobowej żyły wrotnej. Kanał przekłucia poszerza się do średnicy 8–10 mm i stentuje na całej długości. W razie konieczności dostęp można wykorzystać do doraźnej embolizacji żylaków przełyku. Następnie mierzy się gradient między układem wrotnym a systemowym; nie powinien on przekraczać 12 mmHg.

W wyspecjalizowanych ośrodkach doraźne powodzenie (czyli wytworzenie zespolenia) możliwe jest w 97% przypadków. Skuteczność w zwalczaniu ostrych krwotoków ocenia się na 91%. Ponowne krwawienia w okresie 2 lat występują u 21% pacjentów. Skuteczność w leczeniu wodobrzusza oceniono na 65%. Śmiertelność 30-dniowa wynosi około 11% i dotyczy przede wszystkim pacjentów z grupy C w klasyfikacji Childa i Pugha. U około 20% można spodziewać się pogorszenia lub encefalopatii; w ciągu roku u około 42% pacjentów konieczna jest reinterwencja ze względu na zwężenie w stencie lub w obrębie żyły wątrobowej.

Powikłania[edytuj | edytuj kod]

Możliwe powikłania to wytworzenie wewnątrzwątrobowych przetok tętniczo-żylnych lub żylno-żółciowych w przebiegu kanału wkłucia, co wiąże się z koniecznością ich embolizacji, a także przekłucie do jamy otrzewnej. Najgroźniejszym powikłaniem jest zewnątrzwątrobowe wykonanie zespolenia, powodujące groźne krwawienie.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Haskal ZJ, Pentecost MJ, Soulen MC, Shlansky-Goldberg RD, Baum RA, Cope C. Transjugular intrahepatic portosystemic shunt stenosis and revision. Early and midterm results. „AJR Am J Roentgenol”. 163. 2, s. 439-444, 1994. PMID 8037046. 
  • Bogdan Pruszyński (red.): Radiologia. Diagnostyka obrazowa. Rtg, TK, MR i radioizotopy. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2003, s. 479-480. ISBN 83-200-2780-2.
  • Andrzej Szczeklik (red.): Choroby wewnętrzne. Kraków: Medycyna Praktyczna, 2005. ISBN 83-7430-069-8.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.