Andrzej Szczeklik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Andrzej Szczeklik
Andrzej Szczeklik
Data i miejsce urodzenia 29 lipca 1938
Kraków
Data i miejsce śmierci 3 lutego 2012
Kraków[1]
Miejsce spoczynku Cmentarz Salwatorski
Zawód lekarz
Uczelnia Uniwersytet Jagielloński
Wydział Klinika Chorób Wewnętrznych
Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Order Ecce Homo
Wikicytaty Andrzej Szczeklik w Wikicytatach

Andrzej Tadeusz Szczeklik (ur. 29 lipca 1938 w Krakowie, zm. 3 lutego 2012 tamże[1]) – polski lekarz-naukowiec, profesor Kliniki Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Jagiellońskiego, pisarz eseista i filozof medycyny, wiceprezes Polskiej Akademii Umiejętności, animator Akademii Młodych "PAUeczka Akademicka". Zajmował się pracą naukową z zakresu kardiologii i pulmonologii.

Biografia i działalność naukowa[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Krakowie jako syn lekarza-kardiologa, Edwarda Szczeklika. Ukończył Średnią Szkołę Muzyczną, a w roku 1961 Wydział Lekarski Akademii Medycznej w Krakowie. Dalej kształcił się w Stanach Zjednoczonych i w Szwecji. W roku 1963 rozpoczął pracę w III Klinice Chorób Wewnętrznych Akademii Medycznej we Wrocławiu. W 1966 roku uzyskał stopień naukowy doktora medycyny, a w 1969 doktora habilitowanego z zakresu chorób wewnętrznych. W 1979 roku otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1989 profesora zwyczajnego[2].

Od stycznia 1972 roku objął kierownictwo Kliniki Akademii Medycznej w Krakowie. W latach 1990-1993 był rektorem Akademii Medycznej w Krakowie. Andrzej Szczeklik doprowadził do włączenia wydziałów medycznych do Uniwersytetu Jagiellońskiego. W latach 1993-1996 pełnił funkcję prorektora ds. Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego. Od 1994 członek Papieskiej Akademii Nauk.

W 1975 przedstawił teorię rozwoju postaci astmy oskrzelowej, tzw. astmy aspirynowej.

W latach 70. prowadził badania nad prostacykliną i przyczynił się do wprowadzenia analogów prostacykliny do farmakoterapii.

Od 2009 roku był członkiem Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa (SKOZK).

Andrzej Szczeklik był autorem i współautorem ok. 600 prac naukowych, publikowanych w czasopismach międzynarodowych i krajowych. Wydał również kilka monografii i podręczników, także za granicą.

Autor książek przetłumaczonych na język angielski, niemiecki, hiszpański, węgierski, i litewski:

  1. „Katharsis – O uzdrowicielskiej mocy natury i sztuki” (Znak, Kraków 2003),
  2. „Kore – O chorych, chorobach i poszukiwaniu duszy medycyny” (Znak, Kraków 2007)
  3. „Nieśmiertelność – Prometejski sen medycyny” (Znak, Kraków 2012)

Był członkiem Papieskiej Akademii Nauk, PAU, PAN oraz innych towarzystw naukowych. Był doktorem honoris causa uniwersytetów medycznych w Warszawie i Katowicach.

Był kierownikiem II Katedry Chorób Wewnętrznych CM UJ. Był żonaty, miał dwóch synów i córkę.

Od listopada 2010 do swojej śmierci był członkiem Faculty of 1000[3].

Andrzej Szczeklik zmarł w Krakowie na zawał serca połączony z zapaleniem płuc. Pogrzeb profesora odbył się 8 lutego 2012 w Bazylice Mariackiej w Krakowie. Uczony został pochowany na Cmentarzu Salwatorskim w Krakowie[4].

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

  • 1995 – „Krakowianin Roku” (wraz z Józefem Tischnerem)
  • 1995 – przyznanie członkostwa honorowego The Royal College of Physicians w Londynie za odkrycie zaburzeń krzepnięcia krwi w chorobach serca
  • 1997 – nagroda czasopisma "Lancet" za odkrycie podłoża genetycznego astmy oskrzelowej
  • 1998 – Nagroda Fundacji na rzecz Nauki Polskiej w dziedzinie nauk przyrodniczych i medycznych „za wykrycie mechanizmu przeciwzakrzepowego działania aspiryny oraz badania nad patogenezą i metodami leczenia astmy oskrzelowej indukowanej aspiryną”[5]
  • 1999 – nadanie tytułu doktora honoris causa Akademii Medycznej we Wrocławiu
  • 2001 – nagroda Amerykańskiej Akademii Alergii i Immunologii
  • 2001 – nadanie tytułu doktora honoris causa Akademii Medycznej w Warszawie
  • 2002 – nadanie tytułu doktora honoris causa Śląskiej Akademii Medycznej w Katowicach[2]
  • 2002 – Nagroda Krakowska Książka Miesiąca (grudzień – za książkę „Katharsis. O uzdrowicielskiej mocy natury i sztuki”)
  • 2003 – nadanie tytułu doktora honoris causa UM w Łodzi
  • 2008 – Nagroda TOTUS (październik – za „świadectwo głębokiego humanizmu, inspirowane nauczaniem Jana Pawła II, przekazywane w życiu i twórczości”)
  • 2008 – nagroda Clemensa von Pirquet przyznana przez Europejską Akademię Alergologii i Immunologii Klinicznej
  • 2008 – nagroda „Ambasador Polszczyzny w piśmie” nadana przez Radę Języka Polskiego przy Prezydium PAN.
  • 2009 – nadanie tytułu doktora honoris causa UJ Kraków
  • 2012 – Nagroda Imienia Św. Kamila, przyznana pośmiertnie („w dowód uznania za całokształt pracy naukowej, nieskazitelną postawę lekarza humanisty oraz skuteczne odkrywanie duszy w medycynie”)

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Słuch absolutny[edytuj | edytuj kod]

W roku 2014 ukazała się książka pt. „Słuch absolutny” – wywiad-rzeka, przeprowadzony z prof. Andrzejem Szczeklikiem przez jego przyjaciela i wydawcę, Jerzego Illga. Autor podjął próbę znalezienia odpowiedzi na pytania, co ukształtowało osobowość bohatera książki – jaki dom? jakie lektury? jacy mistrzowie? jakie okoliczności? Na obwolucie książki zamieszczono m.in. zdania[7]:

Leczył najwybitniejszych polskich pisarzy i artystów: Lema, Miłosza, Szymborską, Wajdę, Tischnera, Mrożka. Znany z gry na fortepianie w Piwnicy pod Baranami i z brawurowej jazdy na nartach, był jedną z najbarwniejszych postaci Krakowa. Jego błyskotliwe książki o medycynie: „Katharsis”, „Kore” i „Nieśmiertelność”, stały się bestsellerami nie tylko w Polsce.

Był rzadko spotykanym typem Wielkiego Lekarza, uczonym i humanistą, zadziwiał erudycją i wiedzą z wielu dziedzin – od historii medycyny i jej najnowszych odkryć, poprzez mitologię, alchemię, astrologię, historię sztuki, po muzykologię i poezję. Oddany swemu powołaniu i pacjentom, był Andrzej Szczeklik prawdziwym autorytetem, człowiekiem niezłomnych zasad, bezkompromisowo broniącym etosu swojej profesji, a jednocześnie ciepłym i serdecznym.

Anna Dymna, jedna z pacjentek, napisała[7]:

Wielki Lekarz i humanista profesor Andrzej Szczeklik umiał słuchać drugiego człowieka. Jego „słuch absolutny” pomagał nam żyć i często nas ratował.

— Anna Dymna

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]