Rejencja kwidzyńska (1815-1920)
| rejencja | |
| kwidzyńska | |
Położenie na mapie |
|
| Państwo |  Królestwo Prus |
| prowincja | Prusy Zachodnie |
| Stolica | Gdańsk |
| Powierzchnia | 17 596 km² |
| Ludność (1910) • liczba ludności • gęstość |
960 855[1] 54,6 os./km² |
| Szczegółowy podział administracyjny | |
| powiaty | 15 |
| Miasta na prawach powiatu | 2 |
Rejencja kwidzyńska (niem. Regierungsbezirk Marienwerder) – pruska i niemiecka jednostka administracyjna, istniejąca na Pomorzu w latach 1815–1920.
Spis treści |
Historia[edytuj]
Rejencja została utworzona w 1815. Wraz z rejencją gdańską tworzyła prowincję Prusy Zachodnie. Obejmowała tereny uzyskane przez Prusy w I i II rozbiorze Polski (w tym ziemię chełmińską, która do 1815 należała do Księstwa Warszawskiego i zgodnie z postanowieniami kongresu wiedeńskiego miała zostać włączona do Wielkiego Księstwa Poznańskiego). W 1821 powierzchnia okręgu wynosiła prawie 17 621 km kw. W 1820 rejencję zamieszkiwało 379 tys. mieszkańców, w 1850 – 630 tys., a w 1905 – 932 tys.
Podział administracyjny[edytuj]
W 1820 rejencja dzieliła się na powiaty
- Brodnica (Strasburg)
- Chełmno (Kulm)
- Chojnice (Konitz)
- Człuchów (Schlochau)
- Grudziądz (Graudenz)
- Kwidzyn (Marienwerder)
- Lubawa (Neumark (Westpr.); Löbau)
- Susz (Rosenberg)
- Sztum (Stuhm)
- Świecie (Schwetz)
- Toruń (Thorn)
- Wałcz (Deutsch Krone)
- Złotów (Flatow)
W 1875 ze wschodniej części powiatu chojnickiego wydzielono powiat tucholski (siedziba Tuchola). W 1887 z części obszaru powiatów: chełmińskiego, toruńskiego, grudziądzkiego i brodnickiego utworzono powiat wąbrzeski (siedziba Wąbrzeźno). W 1900 miasta Grudziądz i Toruń wyodrębniono z powiatu.
Likwidacja[edytuj]
W wyniku postanowień traktatu wersalskiego większa część okręgu znalazła się w granicach Polski jako województwo pomorskie. Zachodnie powiaty (Wałcz, Człuchów i Złotów) przyłączono do Marchii Granicznej Poznań-Prusy Zachodnie, a wschodnie (Kwidzyn, Susz i Sztum) stały się częścią rejencji zachodniopruskiej, wchodzącej w skład Prus Wschodnich.
