Rejencja kwidzyńska (1815-1920)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
kwidzyńska
Państwo  Królestwo Prus
Prowincja Prusy Zachodnie
Siedziba Gdańsk
Powierzchnia 17 596 km²
Populacja (1910)
• liczba ludności

960 855[1]
• gęstość 54,6 os./km²
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba powiatów 15
Liczba miast na prawach powiatu 2
Położenie na mapie
Położenie na mapie
Dawna siedziba władz rejencji

Rejencja kwidzyńska (niem. Regierungsbezirk Marienwerder) – pruska i niemiecka jednostka administracyjna, istniejąca na Pomorzu w latach 1815–1920.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Rejencja została utworzona w 1815. Wraz z rejencją gdańską tworzyła prowincję Prusy Zachodnie. Obejmowała tereny uzyskane przez Prusy w I i II rozbiorze Polski (w tym ziemię chełmińską, która do 1815 należała do Księstwa Warszawskiego i zgodnie z postanowieniami kongresu wiedeńskiego miała zostać włączona do Wielkiego Księstwa Poznańskiego). W 1821 powierzchnia okręgu wynosiła prawie 17 621 km kw. W 1820 rejencję zamieszkiwało 379 tys. mieszkańców, w 1850 – 630 tys., a w 1905 – 932 tys.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

W 1820 rejencja dzieliła się na powiaty

  • Brodnica (Strasburg)
  • Chełmno (Kulm)
  • Chojnice (Konitz)
  • Człuchów (Schlochau)
  • Grudziądz (Graudenz)
  • Kwidzyn (Marienwerder)
  • Lubawa (Neumark (Westpr.); Löbau)
  • Susz (Rosenberg)
  • Sztum (Stuhm)
  • Świecie (Schwetz)
  • Toruń (Thorn)
  • Wałcz (Deutsch Krone)
  • Złotów (Flatow)

W 1875 ze wschodniej części powiatu chojnickiego wydzielono powiat tucholski (siedziba Tuchola). W 1887 z części obszaru powiatów: chełmińskiego, toruńskiego, grudziądzkiego i brodnickiego utworzono powiat wąbrzeski (siedziba Wąbrzeźno). W 1900 miasta Grudziądz i Toruń wyodrębniono z powiatu.

Likwidacja[edytuj | edytuj kod]

W wyniku postanowień traktatu wersalskiego większa część okręgu znalazła się w granicach Polski jako województwo pomorskie. Zachodnie powiaty (Wałcz, Człuchów i Złotów) przyłączono do Marchii Granicznej Poznań-Prusy Zachodnie, a wschodnie (Kwidzyn, Susz i Sztum) stały się częścią rejencji zachodniopruskiej, wchodzącej w skład Prus Wschodnich.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy