Ryjówkowate
| Ryjówkowate | |
| Soricidae[1] | |
| G. Fischer, 1817 | |
 Rzęsorek mniejszy (Neomys anomalus) |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ssaki |
| Podgromada | ssaki żyworodne |
| Infragromada | łożyskowce |
| Rząd | Soricomorpha |
| Rodzina | ryjówkowate |
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Ryjówkowate, także sorki (Soricidae)[2] – rodzina ssaków z rzędu owadożernych. Należy do niej przeszło 300 gatunków, w tym ryjówka malutka, która jest najmniejszym ssakiem Polski oraz ryjówka etruska uważana za najmniejszego znanego ssaka na świecie. Ryjówkowate zamieszkują Azję, Europę, Afrykę, Amerykę Północną i Południową.
Spis treści |
Charakterystyka [edytuj]
Zwierzęta małe, o szybkiej przemianie materii, ruchliwe, aktywne nocą lub przez całą dobę. Charakteryzują się wydłużoną czaszką i brakiem łuków jarzmowych. Owadożerne lub mięsożerne, w warunkach głodu mogą spożywać nasiona. Część ryjówkowatych prowadzi ziemno-wodny tryb życia. Ślina niektórych gatunków zawiera jad. Ryjówkowate nie zapadają w sen zimowy. Zmysły słuchu, węchu i dotyku doskonale rozwinięte, niektóre gatunki emitują ultradźwięki ułatwiające im wyszukiwanie zdobyczy (echolokacja). Przypuszczalnie ze względu na wydzielany zapach ryjówkowate są rzadko atakowane przez drapieżniki.
Klasyfikacja ryjówek [edytuj]
Przez długi czas ryjówki (Soricidae) dzielono na dwie podrodziny: Soricinae i Crocidurinae. Zwierzęta te przyciągały znacznie mniejszą uwagę systematyków niż np. gryzonie. Współczesna próba klasyfikacji uwzględnia najnowsze badania, również genetyczne. Na ich podstawie wyłoniono dwie rodziny ryjówek: wymarłą rodzinę Heterosoricidae i współczesną, ale zawierającą też wiele gatunków wymarłych, rodzinę Soricidae, z podrodzinami:
- Allosoricinae (wymarła)
- Crocidosoricinae (wymarła)
- Limnoecinae (wymarła)
- Crocidurinae
- Soricinae
(za J.M. Wójcik i M. Wolsan, 1998)
W 2001 zaproponowano wyłonienie z Crocidurinae rodzajów: Congosorex, Myosorex oraz Surdisorex i utworzenie podrodziny Myosoricinae:
Przykładowe gatunki ryjówkowatych:
- rzęsorek rzeczek (Neomys fodiens)
- rzęsorek mniejszy (Neomys anomalus)
- zębiełek białawy (Crocidura leucodon)
- zębiełek karliczek (Crocidura suaveolens)
- zębiełek myszaty (Crocidura russula)
- zębiełek cejloński (Crocidura miya)
- ryjówka aksamitna (Sorex araneus)
- ryjówka etruska (Suncus etruscus)
- ryjówka średnia (Sorex caecutiens)
- ryjówka malutka (Sorex minutus)
- ryjówka górska (Sorex alpinus)
- ryjówka amerykańska (Sorex cinereus)
- ryjówka pustynna (Megasorex gigas)
- ryjówka afrykańska (Myosorex varius)
- ryjówka pancerna (Scutisorex somereni
Ochrona [edytuj]
Wszystkie gatunki ryjówkowatych występujących w Polsce są objęte ścisłą ochroną.
Przypisy
Bibliografia [edytuj]
- Kazimierz Kowalski: Ssaki, zarys teriologii. Warszawa: PWN, 1971.
- Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Soricidae. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 28 marca 2008]
