Sliač

Sliač
Państwo	Słowacja
Kraj	bańskobystrzycki
Powiat	Zwoleń
Powierzchnia	39,83 km²
Wysokość	305 m n.p.m.
Populacja (2005) • liczba ludności • gęstość	4 812 121 os./km²
Kod pocztowy	962 31
Tablice rejestracyjne	ZV
Położenie na mapie Słowacji Sliač
48°36′43″N 19°08′37″E
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Sliač - modernistyczny pawilon nad źródłami leczniczymi

Sliač – miasto i uzdrowisko w środkowej Słowacji w kraju bańskobystrzyckim w powiecie Zwoleń w dolinie rzeki Hron, na południowy wschód od Bańskiej Bystrzycy, liczące 4 600 mieszkańców (2006).

Części miasta

Miasto składa się z następujących dzielnic:

• Rybáre
• Hájniky
• Kúpele Sliač (pol. Uzdrowisko Sliač; niem. Bad Sliač, rzadko Bad Sliatsch; węg. Szliácsfürdő)
• Sampor

Historia

W oparciu o badania archeologiczne można stwierdzić, że tereny dzisiejszego miasta były zamieszkiwane już ok. 2 tys. lat p.n.e. Pierwsze pisemne wzmianki o Sliaču pochodzą z roku 1243 lub 1244. Wtedy to król Węgier Bela IV podniósł niedaleki Zwoleń do rangi wolnego miasta królewskiego, i w tym dokumencie, przy okazji opisu granic miejskich, wspomniano o źródłach leczniczych w okolicy. Najstarszymi były osady Hájniky i Rybáre, w których osiedlono strażników leśnych ("gajowych") i rybaków w służbach zwoleńskiego zamku.

Od XVII w. miasto rozwijało się już głównie dzięki źródłom mineralnym, do których zjeżdżało coraz więcej gości. Szczególnie dotyczyło to XIX w., a po dłuższej przerwie również okresu 1928-1939.

Uzdrowisko Sliač

Miasto jest znane głównie z uwagi na uzdrowisko z ciepłymi źródłami mineralnymi (temperatura do 33°).

Zabytki

Najcenniejszym obiektem zabytkowym w mieście jest murowany kościół pod wezwaniem św. Mikołaja z końca XIII lub początków XIV w. w dzielnicy Hájniky. Pierwotnie wczesnogotycki, był później kilkakrotnie przebudowywany i odnawiany. Aktualna dekoracja malarska w jego wnętrzu jest dziełem znanego malarza Jozefa Hanuli. Pozostałości innej gotyckiej świątyni odkryli archeolodzy w 2011 r. w dzielnicy Sampor.

Interesujące są niektóre budynki uzdrowiskowe reprezentujące późny modernizm, zwłaszcza pawilony, którymi obudowano źródła mineralne, tworzące spójny zespół dobrej uzdrowiskowej architektury modernistycznej, skomponowanej z otaczającym ją parkiem leśnym.

W mieście znajdują się pomniki ofiar zarówno I, jak i II wojny światowej, a także pomnik lotników.

Lotnisko Sliač

W Sliač'u znajduje się lotnisko obsługujące pobliskie miasta: Bańską Bystrzycę i Zwoleń. Pod historyczną nazwą Tri Duby odegrało niezmiernie ważną rolę w Słowackim Powstaniu Narodowym w 1944 r., kiedy to przez kilka tygodni stanowiło jedyną drogę łączności z zapleczem frontu wschodniego.

Po II wojnie światowej przez długi czas było jedynie lotniskiem wojskowym. Po ponaddwuletniej przebudowie od 16 czerwca 2011 r. pełni także funkcje cywilnego portu lotniczego.