Sobór św. św. Borysa i Gleba w Czernihowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Sobór św. św. Borysa i Gleba
Борисоглібський собор
Widok ogólny
Widok ogólny
Państwo  Ukraina
Miejscowość Czernihów
Wyznanie prawosławne
Kościół Ukraiński Kościół Prawosławny Patriarchatu Moskiewskiego
Wezwanie św. św. Borysa i Gleba
Położenie na mapie obwodu czernihowskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu czernihowskiego
Sobór św. św. Borysa i Gleba
Sobór św. św. Borysa i Gleba
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Sobór św. św. Borysa i Gleba
Sobór św. św. Borysa i Gleba
Ziemia 51°29′21″N 31°18′25″E/51,489167 31,306944Na mapach: 51°29′21″N 31°18′25″E/51,489167 31,306944

Sobór św. św. Borysa i Gleba w Czernihowieprawosławny sobór w Czernihowie, obecnie (2011) stanowiący siedzibę muzeum architektury.

Sobór został wzniesiony w latach 1120-1123 w typowym dla architektury staroruskiej stylu, na miejscu wcześniejszej budowli. Jest to cerkiew krzyżowo-kopułowa, oparta na sześciu kolumnach, zwieńczona pojedynczą kopułą, o łącznej wysokości 25 metrów. Od strony prezbiterium budynek zamknięty jest trzema absydami, boczne fasady rozdzielają półkolumny. Okna świątyni są wąskie i półkoliste. We wnętrzu znajdował się zespół fresków, które nie przetrwały do naszych czasów. Cerkiew była pierwotnie główną świątynią monasteru św. św. Borysa i Gleba, zlikwidowanego w 1786 ukazem Katarzyny II.

W planach twórców sobór miał służyć jako miejsce pochówków rodziny Dawidowiczów, toteż w jego północnych i południowych ścianach zostały przygotowane nisze dla urządzenia w przyszłości grobów.

W XVII w. sobór został odebrany prawosławnym i przebudowany na kościół dominikanów. Od strony zachodniej dostawiono do budynku przedsionek w stylu baroku kozackiego. W XIX w. dokonano jeszcze znaczniejszej przebudowy obiektu (będącego już ponownie w rękach eparchii czernihowskiej), poszerzając go w kierunku wschodnim. W latach 1941-1943 sobór został poważnie uszkodzony. W latach 1952-1958 według projektu M. Chołosteńki przeprowadzona została rekonstrukcja obiektu w jego początkowej formie. Znajdujący się w soborze ikonostas nie przetrwał; częścią muzealnej ekspozycji w budynku są jedynie należące do niego carskie wrota, ufundowane na początku XVIII w. przez Iwana Mazepę.

Sobór jest częścią rezerwatu architektoniczno-historycznego, w którym chronione są zabytki Czernihowa. Stale mieszczą się w nim wystawy fresków przeniesionych z różnych cerkwi w mieście oraz wystawa zabytków architektury i rzemiosła XI-XIII w.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]