Socjaldemokraci (Słowenia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Socjaldemokraci
Lider Dejan Židan
Data założenia 1993
Deklarowana
ideologia polityczna
socjaldemokracja
Europejska Grupa
Parlamentarna
S&D[1]
Barwy czerwony
strona oficjalna

Socjaldemokraci (słoweń. Socialni demokrati, SD) – słoweńska centrolewicowa i socjaldemokratyczna partia polityczna, działająca od 1993, wywodząca się z kręgów postkomunistycznych. Do 2005 występowała pod nazwą Zjednoczona Lista Socjaldemokratów (słoweń. Združena lista socialnih demokratov, ZLSD).

Początki partii wiążą się z przemianami w partii komunistycznej, która w 1990 przyjęła nazwę Partia Demokratycznego Odnowienia (Stranka demokratične prenove), przegrywając w tym samym roku wybory parlamentarne z demokratami z koalicji DEMOS. Postkomuniści pozostali w opozycji do rządu premiera Lojze Peterle. W 1992 poparli nowy gabinet, na którego czele stanął liberał Janez Drnovšek, zmienili też nazwę na Odnowienie Socjaldemokratyczne (Socialdemokratska prenova). Przed wyborami parlamentarnymi powołali wraz z trzema małymi partiami (Związkiem Socjaldemokratycznym, Robotniczą Partią Słowenii i partią emerytów) koalicję "Zjednoczona Lista". Blok ten do 1996 pozostawał w partnerem rządzących liberałów. W 1993 partie koalicyjne utworzyły jednolitą Zjednoczoną Listę Socjaldemokratów, wkrótce jednak doszło do reaktywacji Demokratycznej Partii Emerytów Słowenii.

Od 1996 do 2000 ZLSD pozostawała w opozycji, następne cztery lata współtworzyła kolejne rządy z Liberalną Demokracją. Mimo porażki w 2004 i ponownej utraty władzy, partia zaczęła uzyskiwać coraz większe poparcie. W związku z kryzysem w LDS (część liberałów, m.in. były premier Anton Rop, przeszła wówczas do socjaldemokratów) stała się wkrótce główną siłą opozycyjną. W 2007 popierany przez SD Danilo Türk został prezydentem Słowenii, zaś rok później ugrupowanie wygrało nieznacznie wybory parlamentarne, zaś jego lider, Borut Pahor, stanął na czele rządu. W 2011 doszło do upadku koalicji rządowej i przedterminowych wyborów krajowych, w których Socjaldemokraci stracili blisko 2/3 mandatów i od lutego 2012 znaleźli się w opozycji.

W czerwcu 2012 nowym przewodniczącym partii został wybrany Igor Lukšič. W grudniu 2012 Borut Pahor zwyciężył natomiast w wyborach prezydenckich, a w marcu 2013 partia współtworzyła nowy gabinet z Alenką Bratušek na czele (jej działacz Janko Veber został przewodniczącym parlamentu). W maju 2014 po słabym wyniku socjaldemokratów w wyborach europejskich Igor Lukšič zrezygnował z kierowania ugrupowaniem[2]. We wrześniu tegoż roku socjaldemokraci dołączyli do rządu Mira Cerara[3].

Wyniki wyborcze[edytuj | edytuj kod]

Wybory do Zgromadzenia Narodowego[4][5]:

  • 1990: 17,3% głosów, 14 mandatów (jako Partia Demokratycznego Odnowienia)
  • 1992: 13,6% głosów, 14 mandatów (jako Zjednoczona Lista)
  • 1996: 9,0% głosów, 9 mandatów
  • 2000: 12,1% głosów, 11 mandatów
  • 2004: 10,2% głosów, 10 mandatów
  • 2008: 30,5% głosów, 29 mandatów
  • 2011: 10,5% głosów, 10 mandatów
  • 2014: 5,9% głosów, 6 mandatów

W wyborach do Parlamentu Europejskiego partia w 2004 i 2009 uzyskiwała odpowiednio 1 i 2 mandaty europosłów. W 2014 ponownie wprowadziła 1 deputowanego do PE. Ugrupowanie należy do Partii Europejskich Socjalistów[6].

Przewodniczący[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy