Słoweńska Partia Demokratyczna
| Słoweńska Partia Demokratyczna | |
| Lider | Janez Janša |
| Data założenia | 1989 |
| Deklarowana ideologia polityczna |
konserwatywny liberalizm chrześcijańska demokracja |
| Europejska Grupa Parlamentarna |
Europejska Partia Ludowa |
| Barwy | niebieski i żółty |
| strona oficjalna | |
Słoweńska Partia Demokratyczna (słoweń. Slovenska demokratska stranka, SDS) – słoweńska centroprawicowa, konserwatywno-liberalna i chadecka partia polityczna, działająca od 1989. Do 2003 występowała pod nazwą Socjaldemokratyczna Partia Słowenii (słoweń. Socialdemokratska stranka Slovenije, SDSS).
Początki SDS związane są z połączeniem się utworzonych w 1989 Socjaldemokratycznego Związku Słowenii i Słoweńskiego Związku Demokratycznego, głównym ugrupowań antykomunistycznej i niepodległościowej koalicji DEMOS. W 1992 związek podzielił się na trzy frakcje, w tym Socjaldemokratyczną Partię Słowenii, która mimo słabego wyniku wyborczego weszła w skład koalicji rządzącej.
W 1993 z kierowania ugrupowaniem zrezygnował Jože Pučnik, który do swojej śmierci (w 2003) pełnił funkcję honorowego przewodniczącego demokratów. Na czele partii stanął Janez Janša, minister obrony z okresu wojny o niepodległość. W 1994 socjaldemokraci odeszli z rządu, pozostawali w opozycji przez blisko 10 lat z wyjątkiem krótkiego epizodu z 2000, gdy współtworzyli gabinet Andreja Bajuka.
W 2003 przyjęto nazwę Słoweńska Partia Demokratyczna, w związku z ubieganiem się o członkostwo w Europejskiej Partii Ludowej[1]. Przyjęty w tym samym roku nowy program SDS definiował ją jako partię centrową, z liberalnym programem gospodarczym i chadeckim programem społecznym. Ugrupowanie wspierało integrację Słowenii z Unią Europejską.
Po zwycięstwie w wyborach krajowych w 2004, SDS współtworzyła (wraz z Nową Słowenią, Słoweńską Partią Ludową i partią emerytów) centroprawicową koalicję rządową z Janezem Janšą na czele. W 2007 demokraci poparli kandydaturę Lojze Peterle w wyborach prezydenckich. W wyborach w 2008 nieznacznie przegrali z Socjaldemokratami, przechodząc do opozycji. Pod koniec tego samego roku SDS powołała radę ekspertów, stanowiącą nieformalny gabinet cieni[2]. W 2011 partia ponownie zajęła drugie miejsce, tym razem przegrywając z Pozytywną Słowenią. SDS zdołała jednak zawiązać koalicję rządową (z trzema poprzednimi koalicjantami i partią Gregora Viranta), a jej wieloletni lider po raz drugi został premierem. W 2013 po rozpadzie koalicji i zmianie rządu znalazła się w opozycji.
Spis treści |
Wyniki wyborcze [edytuj]
Wybory do Zgromadzenia Narodowego[3][4]:
- 1990: 7,4% głosów, 6 mandatów
- 1992: 3,3% głosów, 4 mandatów
- 1996: 16,1% głosów, 16 mandatów
- 2000: 15,9% głosów, 14 mandatów
- 2004: 29,1% głosów, 29 mandatów
- 2008: 29,3% głosów, 28 mandatów
- 2008: 26,2% głosów, 26 mandatów
W wyborach do Parlamentu Europejskiego SDS w 2004 i 2009 uzyskiwała po dwa mandaty europosłów. W 2009 objęli je Romana Jordan Cizelj i Milan Zver.
Przewodniczący [edytuj]
- 1989–1990: France Tomšič
- 1990–1993: Jože Pučnik
- od 1993: Janez Janša
