Borut Pahor
| Borut Pahor | |
 |
|
| Data i miejsce urodzenia | 2 listopada 1963 Postojna |
| Prezydent Słowenii | |
| Przynależność polityczna | Socjaldemokraci |
| Okres urzędowania | od 22 grudnia 2012 |
| Poprzednik | Danilo Türk |
| Premier Słowenii | |
| Przynależność polityczna | Socjaldemokraci |
| Okres urzędowania | od 7 listopada 2008 do 10 lutego 2012 |
| Poprzednik | Janez Janša |
| Następca | Janez Janša |
| Przewodniczący Zgromadzenia Narodowego | |
| Przynależność polityczna | Socjaldemokraci |
| Okres urzędowania | od 10 listopada 2000 do 12 lipca 2004 |
| Poprzednik | Janez Podobnik |
| Następca | Feri Horvat |
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
 Kolekcja cytatów w Wikicytatach |
|
Borut Pahor (ur. 2 listopada 1963 w Postojnie) – słoweński polityk. Deputowany do parlamentu w latach 1990–2004 oraz 2008–2012, przewodniczący Zgromadzenia Narodowego od 2000 do 2004. Poseł do Parlamentu Europejskiego od 2004 do 2008. Premier Słowenii w latach 2008–2012 oraz lider Socjaldemokratów od 1997 do 2012. Prezydent Słowenii od 22 grudnia 2012.
Spis treści |
Życiorys [edytuj]
Wykształcenie i młodość [edytuj]
Borut Pahor urodził się w Postojnie w ówczesnej Socjalistycznej Republice Słowenii. Dzieciństwo spędził w mieście Šempeter przy granicy z Włochami. Uczęszczał do szkoły średniej w Novej Goricy. W latach 1983–1987 studiował nauki polityczne na Wydziale Socjologii, Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Uniwersytetu Lublańskiego. Za swoją pracę magisterską uzyskał najwyższą krajową nagrodę (Prešernova nagrada)[1]. W celu opłacenia studiów pracował m.in. jako model[2].
Działalność polityczna [edytuj]
Działalność do 2008 [edytuj]
W czasie studiów wstąpił do Komunistycznej Partii Słowenii. Pod koniec lat 80. deklarował się jako zwolennik reformatorskiego skrzydła partii skupionego pod przywództwem Milana Kučana. W pierwszych wolnych wyborach w kwietniu 1990, przeprowadzonych jeszcze w ówczesnej Socjalistycznej Republice Słowenii, z listy postkomunistycznej Partii Demokratycznej Odnowy dostał się do Zgromadzenia Socjalistycznej Republiki Słowenii. Pełnił w nim funkcję przewodniczącego Komisji Spraw Młodzieży oraz wiceprzewodniczącego Komisji Spraw Zagranicznych[1][3].
W wyborach parlamentarnych w grudniu 1992, pierwszych w historii niepodległej Słowenii, uzyskał mandat deputowanego do Zgromadzenia Narodowego z listy nowo utworzonej socjaldemokratycznej koalicji Zjednoczona Lista. W 1993, po przekształceniu jej w Zjednoczoną Listę Socjaldemokratów (ZLSD), objął stanowisko wiceprzewodniczącego tej partii. W marcu 1997 został wybrany na stanowisko przewodniczącego tego ugrupowania, które w kwietniu 2005 przyjęło nazwę Socjaldemokraci[1].
W Zgromadzeniu Narodowym I kadencji wchodził w skład Komisji ds. Unii Europejskiej, Komisji Nadzoru Służb Bezpieczeństwa i Wywiadowczych oraz Komisji Obrony. W 1995 pełnił również funkcję przewodniczącego Komisji Spraw Zagranicznych. W kolejnych wyborach w grudniu 1996 uzyskał reelekcję w parlamencie. W nowej izbie pełnił funkcję wiceprzewodniczącego Zgromadzenia Narodowego w latach 1996–1997. Został również członkiem Komisji Spraw Zagranicznych, Komisji Konstytucyjnej oraz Komisji Obrony. Po wyborach parlamentarnych w grudniu 2000, Socjaldemokraci zawiązali koalicję ze zwycięską Liberalną Demokracją Słowenii Janeza Drnovšeka, a Borut Pahor objął urząd przewodniczącego Zgromadzenia Narodowego, który pełnił do 2004[1][3].
W czasie sprawowania mandatu deputowanego był ponadto przewodniczącym słoweńskiej delegacji do Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy (w latach 1993–2000), a w 1996 jednym z jego wiceprzewodniczących. W 2001 został natomiast jego honorowym członkiem. W latach 1993-1997 był członkiem Zgromadzenia Unii Zachodnioeuropejskiej, a od 1995 do 1996 członkiem Komitetu Wykonawczego Unii Międzyparlamentarnej[3].
W czerwcu 2004 został wybrany na posła do Parlamentu Europejskiego VI kadencji. Mandat objął 20 lipca tego samego roku i sprawował go 14 października 2008. W PE należał do Partii Europejskich Socjalistów, zasiadał w Komitecie Kontroli Budżetowej oraz Komitecie Spraw Konstytucyjnych PE. Był także wiceprzewodniczącym Wspólnej Komisji Parlamentarnej UE-Chorwacja[1][3].
Premier [edytuj]
W wyborach parlamentarnych z 21 września 2008 Socjaldemokraci po raz pierwszy w historii odnieśli zwycięstwo (zdobyli 29 mandatów), pokonując Słoweńską Partią Demokratyczną (SDS) Janeza Janšy (28 mandatów)[4]. 3 listopada 2008 prezydent Danilo Türk desygnował Boruta Pahora na stanowisko premiera, który w tym celu zrezygnował wcześniej z mandatu eurodeputowanego, i powierzył mu misję stworzenia rządu[5]. Trzy dni później Socjaldemokraci podpisali porozumienie koalicyjne, zakładające stworzenie wspólnego rządu z trzema partiami: Zaresem, Demokratyczną Partią Emerytów Słowenii oraz z Liberalną Demokracją Słowenii[6].
7 listopada 2008 Zgromadzenie Narodowe, głosami 59 za do 24 przeciw, zatwierdziło go na stanowisku premiera Słowenii[7]. Nowy premier zapowiedział działania mające zmierzać do przezwyciężenia kryzysu gospodarczego, w tym podniesienie konkurencyjności słoweńskiej gospodarki i redukcję wydatków budżetowych. Zobowiązał się także do prowadzenia stopniowej i przejrzystej prywatyzacji, dialogu społecznego oraz kontynuowania dotychczasowej polityki zagranicznej[8].
W czerwcu 2010 obywatele w powszechnym referendum opowiedzieli się za proponowanym przez rząd arbitrażowym rozwiązaniem sporu terytorialnego z Chorwacją. Jednakże w tzw. super-referendum z 5 czerwca 2011 sprzeciwili się forsowanemu podniesieniu wieku emerytalnego do 65 lat. Przeciwko zmianom było 72% głosujących. Głosowanie w ocenie komentatorów stanowiło również plebiscyt poparcia dla władz i było oznaką spadku zaufania społecznego[9].
W obliczu pogłębiającego się kryzysu gospodarczego, kwietniu 2011 z koalicji rządowej wystąpiło ugrupowanie DeSUS, a w lipcu 2011 Zares, w wyniku czego rząd utracił większość w parlamencie. Obie partie oskarżały socjaldemokratów o nieradzenie sobie z zarządzaniem gospodarką kraju[9]. 20 września tego samego roku rząd Boruta Pahora przegrał głosowanie nad wotum zaufania zgłoszone przez opozycję[10]. Zgodnie z konstytucją parlament miał 30 dni na powołanie nowego rządu, po których prezydent miał prawo rozwiązania parlamentu i ogłoszenia nowych wyborów. Ponieważ większość partii politycznych opowiadało się za nowymi wyborami, nowy rząd nie został powołany w konstytucyjnym terminie, a prezydent Danilo Türk wyznaczył wybory na 4 grudnia 2011.
W przedterminowych wyborach Borut Pahor utrzymał mandat poselski, jednakże Socjaldemokraci stracili 2/3 mandatów (z 29 mandatów zachowali 10)[11]. Wybory wygrała nowo powstała partia Pozytywna Słowenia, przed prowadzącą w sondażach Słoweńską Partią Demokratyczną[12]. Obowiązki premiera Borut Pahor wykonywał do czasu powołania nowego gabinetu. W wyniku rozmów koalicyjnych 10 lutego 2012 na czele nowego rządu stanął były premier Janez Janša z SDS[13].
Prezydent [edytuj]
2 czerwca 2012 Borut Pahor utracił stanowisko przewodniczącego Socjaldemokratów na rzecz Igora Lukšiča. Na kongresie partii przegrał z nim stosunkiem głosów 180 do 190[14]. Jednocześnie ogłosił zamiar kandydowania w wyborach prezydenckich, a 5 czerwca 2012 jego kandydaturę poparły nowe władze Socjaldemokratów[15].
W pierwszej turze wyborów prezydenckich z 11 listopada 2012 zajął pierwsze miejsce z wynikiem 39,93% głosów, pokonując urzędującego prezydenta Danilo Türka (35,90% głosów) oraz Milana Zvera z SDS (24,18% głosów)[16]. W drugiej turze wyborów 2 grudnia 2012 pokonał Danilo Türka, uzyskując 67,40% głosów poparcia[17][18]. Urząd prezydenta objął 22 grudnia 2012[19].
Życie prywatne [edytuj]
Borut Pahor jest żonaty, ma jednego syna[1].
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Prime Minister Borut Pahor (ang.). nekdanji-pv.gov.si. [dostęp 2012-12-02].
- ↑ Former male model, Borut Pahor, wins election in Slovenia (ang.). heraldsun.com.au, 22 września 2008. [dostęp 2012-12-02].
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Borut Pahor (ang.). europarl.europa.eu. [dostęp 2012-12-02].
- ↑ Opposition leads Slovenia’s polls (ang.). BBC News, 22 września 2008. [dostęp 2012-12-02].
- ↑ Slovenia President Nominates Pahor Prime Minister (ang.). Javno World, 3 listopada 2008. [dostęp 2012-12-02].
- ↑ Four Slovenian parties initial coalition agreement (ang.). xinhuanet.com, 7 listopada 2008. [dostęp 2012-12-02].
- ↑ Slovenia selects new Prime Minister (ang.). dailyexpress.co.uk, 7 listopada 2008.
- ↑ New Slovenia PM Says Focus Is On Economy (ang.). Javno World, 7 listopada 2008. [dostęp 2012-12-02].
- ↑ 9,0 9,1 The Super Aftermath of Super Referendum (ang.). sloveniatimes.com, 5 lipca 2012. [dostęp 2012-12-08].
- ↑ Concern for Slovene bailout vote after government falls (ang.). BBC News, 21 września 2012. [dostęp 2012-12-08].
- ↑ Official results. volitve.gov.si. [dostęp 2012-12-08].
- ↑ Shock win in Slovenia election, early results show (ang.). BBC News, 4 grudnia 2011. [dostęp 2012-12-08].
- ↑ Parliament Confirms Janša Cabinet (IV) (ang.). sta.si, 10 lutego 2012. [dostęp 2012-12-08].
- ↑ SD bo odslej vodil Lukšič. delo.si, 2 czerwca 2012. [dostęp 2012-12-08].
- ↑ SD podprli Pahorja. delo.si, 5 czerwca 2012. [dostęp 2012-12-08].
- ↑ Elections of the President 2012 (ang.). volitve.gov.si. [dostęp 2012-12-08].
- ↑ Elections of the President 2012 (ang.). volitve.gov.si. [dostęp 2012-12-08].
- ↑ Slovenian ex-PM Borut Pahor wins presidency (ang.). BBC News, 3 grudnia 2012. [dostęp 2012-12-08].
- ↑ Ex-premier Borut Pahor sworn in as Slovenian president (ang.). AFP, 22 grudnia 2012. [dostęp 2012-12-30].
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Bort Pahor – strona prywatna (słoweń.). [dostęp 2012-12-08].
|
|||||||
|
|||||||
