Parlament Europejski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Parlament Europejski
Herb Parlament Europejski    Nazwa w innych językach     Европейски парламент Evropský parlament Europa-Parlamentet Europees Parlement European Parliament Euroopa Parlament Euroopan parlamentti Parlement européen Europäisches Parlament Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Európai Parlament Parlaimint na hEorpa Parlamento europeo Eiropas Parlaments Europos Parlamentas Parlament Ewropew Parlamento Europeu Parlamentul European Európsky parlament Evropski parlament Parlamento Europeo Europaparlamentet 欧洲议会
Państwo  Unia Europejska
Rodzaj unikameralny
Rok założenia 1951
Kierownictwo
Przewodniczący Martin Schulz
Wiceprzewodniczący
Struktura
Struktura Parlament Europejski    Nazwa w innych językach     Европейски парламент Evropský parlament Europa-Parlamentet Europees Parlement European Parliament Euroopa Parlament Euroopan parlamentti Parlement européen Europäisches Parlament Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Európai Parlament Parlaimint na hEorpa Parlamento europeo Eiropas Parlaments Europos Parlamentas Parlament Ewropew Parlamento Europeu Parlamentul European Európsky parlament Evropski parlament Parlamento Europeo Europaparlamentet 欧洲议会
Liczba członków 751
Stowarzyszenia polityczne

     

EPP (220)

     

S&D (191)

     

ECR (70)

     

ALDE (68)

     

EUL-NGL (52)

     

Verts/ALE (50)

     

EFDD (48)

     

Niezrzeszeni (52)
Ordynacja proporcjonalna
Ostatnie wybory 2014
Siedziba
Siedziba Parlament Europejski    Nazwa w innych językach     Европейски парламент Evropský parlament Europa-Parlamentet Europees Parlement European Parliament Euroopa Parlament Euroopan parlamentti Parlement européen Europäisches Parlament Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Európai Parlament Parlaimint na hEorpa Parlamento europeo Eiropas Parlaments Europos Parlamentas Parlament Ewropew Parlamento Europeu Parlamentul European Európsky parlament Evropski parlament Parlamento Europeo Europaparlamentet 欧洲议会
Strasburg, Francja (na zdjęciu)
Espace Léopold: Bruksela, Belgia
Sekretariat: Luksemburg i Bruksela
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Unia Europejska
European Union as a single entity.svg
Ten artykuł jest częścią serii:
Polityka i instytucje
Unii Europejskiej

Portal Unia Europejska

Wikiprojekt Unia Europejska

Wikiprojekt Polityka

Parlament Europejski – instytucja Unii Europejskiej będąca odpowiednikiem jednoizbowego parlamentu, której członkowie są wybierani przez obywateli państw należących do UE na 5-letnią kadencję. Oficjalną siedzibą Parlamentu jest Strasburg, ale w Brukseli odbywa się większość obrad parlamentu i mieszczą się biura poselskie, a także komisje parlamentarne i władze klubów. W Luksemburgu znajduje się sekretariat generalny, biblioteka i część zaplecza technicznego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Korzenie obecnego Parlamentu Europejskiego sięgają 1952, kiedy na mocy Traktatu paryskiego powstała Europejska Wspólnota Węgla i Stali. Traktaty rzymskie z 1957 (a ściślej dołączona do nich konwencja) przekształciły je w organ wszystkich trzech Wspólnot Europejskich. Nazwa Parlament Europejski pojawiła się w 1962. Początkowo deputowani byli wybierani przez parlamenty krajów członkowskich.

W 1979 odbyły się pierwsze bezpośrednie wybory do Parlamentu Europejskiego i od tego czasu deputowani do tego Parlamentu są wybierani w wyborach bezpośrednich przez obywateli państw członkowskich Wspólnot. Nie istnieje jedna ordynacja wyborcza do parlamentu, każdy kraj ma własne reguły liczenia głosów, ale przyjmuje się, że wszędzie wybory odbywają się w tym samym terminie. Początkowo Parlament Europejski był organem konsultacyjnym nie posiadającym żadnej realnej władzy. Po wejściu w życie Jednolitego Aktu Europejskiego (1987), Traktatu z Maastricht (1993) i Traktatu amsterdamskiego (1999) Parlament Europejski stopniowo zyskiwał szereg uprawnień, także ustawodawczych (głównie kosztem Rady).

Kompetencje[edytuj | edytuj kod]

Parlament jest przede wszystkim organem prawodawczym, który wspólnie z Radą stanowi akty prawne w toku różnych procedur legislacyjnych. Do funkcji prawodawczej Parlamentu należy też współudział w uchwalaniu budżetu oraz udzielanie Komisji absolutorium z jego wykonania. Parlament Europejski w przeciwieństwie do parlamentów krajowych nie posiada prawa inicjatywy ustawodawczej – na uprawnioną do inicjatyw Komisję może jedynie wpływać podejmowaniem niewiążących ją wezwań do działania.

Parlament Europejski może też kontrolować inne instytucje oraz posiada, do pewnego stopnia, uprawnienia kreacyjne (wyboru składu innych organów Unii):

  • zatwierdza Komisję i jej przewodniczącego;
  • ma prawo uchwalenia wotum nieufności wobec Komisji (większością 2/3 głosów);
  • ma prawo zadawania pytań komisarzom;
  • ma zwyczajową możliwość zadawania pytań Radzie;
  • Komisja jest zobowiązana do składania PE sprawozdań z działalności Unii;
  • Przewodniczący Rady Europejskiej składa Parlamentowi sprawozdania z posiedzeń Rady Europejskiej;
  • PE ma prawo do ustanawiania komisji śledczych na wniosek ¼ swoich członków;
  • powołuje Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich.

Parlament dysponuje także szerokimi (lecz niewiążącymi innych instytucji) uprawnieniami opiniodawczymi. Konsultowanie Parlamentu jest obowiązkowe w przypadku niektórych procedur. Parlament ma też prawo niewezwany wydać opinię w dowolnej, wybranej przez siebie sprawie.

Prawo petycji[edytuj | edytuj kod]

Obywatele Unii Europejskiej mają prawo składania petycji do Parlamentu Europejskiego[1]. Prawo to rozciąga się także na wszystkie osoby fizyczne i prawne, mające miejsce zamieszkania lub statutową siedzibę na terenie UE.

Zarzuty o niegospodarność[edytuj | edytuj kod]

W 2008 poseł Paul van Buitenen opublikował raport, wskazujący na istnienie nieprawidłowości w sposobie rozliczania wydatków przez posłów, mogących prowadzić do niegospodarności, nadużyć, nepotyzmu i korupcji. Autor wskazał na przypadki podnajmowania firm, których właścicielami byli sami posłowie lub ich rodziny, powszechne ignorowanie procedur związanych z rozliczaniem wydatków (np. niedostarczanie faktur lub dostarczanie ich z opóźnieniem) oraz brak egzekwowania tych wymogów przez administrację Parlamentu przy równoczesnym refinansowaniu większości zadeklarowanych wydatków. Wskazano przypadki drastycznego zawyżania kosztów podróży[2], zatrudniania fikcyjnych podmiotów oraz zlecanie płatności rzekomym podwykonawcom na prywatne konta posłów[3][4]. Raport został opublikowany wbrew decyzji Komisji Kontroli Budżetowej, która głosowała przeciwko jego publikacji[5].

Protesty budzi również cykliczne przenoszenie obrad Parlamentu pomiędzy Brukselą i Strasburgiem, którego koszty wynoszą 250 milionów euro oraz emisję ponad 20 tys. ton CO2 rocznie. W 2008 w proteście przeciwko przenosinom, określanym mianem „wędrującego cyrku” (ang. traveling circus), zebrano ponad 1,2 miliona podpisów obywateli z całej Unii. Przeciwko trwałemu przeniesieniu obrad Parlamentu poza Strasburg protestuje część posłów francuskich[6][7].

W 2010 roku przygotowany został kolejny krytyczny raport na temat wydatków Parlamentu Europejskiego. Szefem zespołu, który go opracował jest poseł Bart Staes[8]. W 2011 roku echem w mediach odbiła się prowokacja zorganizowana przez The Sunday Times, który kilkudziesięciu posłom zaoferował – podszywając się pod fikcyjną firmę – pieniądze za uchwalenie korzystnych dla niej przepisów[9]. W 2011 roku do prasy przedostały się wyniki audytu za lata 2007-2009, ujawniającego kolejne nieprawidłowości w wydatkach PE, utajnione przez Klausa Wellego[10].

Skład[edytuj | edytuj kod]

Sala obrad plenarnych Parlamentu Europejskiego w Strasburgu
Sala obrad plenarnych Parlamentu Europejskiego w Brukseli

Parlament Europejski liczy obecnie 766 eurodeputowanych[11], sprawujących mandat wolny, wybieranych na pięcioletnią kadencję. W Polsce w stosunku do członków PE używa się potocznie określenia „europarlamentarzysta”, „eurodeputowany” lub „europoseł”, natomiast oficjalne określenie brzmi: „poseł do Parlamentu Europejskiego”. W Wielkiej Brytanii stosuje się określenie „członek Parlamentu Europejskiego” (Member of the European Parliament, w skrócie MEP), we Francji zaś – „deputowany europejski” (un député européen).

Zgodnie z traktatem o przystąpieniu Republiki Bułgarii i Rumunii do Unii Europejskiej liczba posłów w Parlamencie Europejskim wynosi 736. „Nadwyżka” z lat 2007-2009 była przejściowa i wynikała z tego, że w trakcie kadencji pojawiła się konieczność kooptacji posłów z Bułgarii i Rumunii.

Liczebność[edytuj | edytuj kod]

Rok Liczba posłów
1962 162
1979 410
1981 434
1986 518
1994 567
1999 626
2004 732
2007 785
2009 736
2011 754
2013 766
2014 751

Zgodnie z nowym statutem posła do Parlamentu Europejskiego z 28 września 2005 roku (decyzja 2005/684/WE, Euratom) europosłowie będą otrzymywać jednolite wynagrodzenie w wysokości 38,5% wynagrodzenia sędziego Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, czyli 7.665 euro brutto miesięcznie(6.515 euro netto-15% UE Tax). Oprócz tego każdy deputowany otrzymuje dietę w wysokości 298 euro/dzień za każdy dzień posiedzenia Parlamentu lub komisji PE czy frakcji partyjnej, łącznie ok. 16 dni miesięcznie (ok. 4.768 euro/miesiąc)[12]. Łącznie pensja plus dieta pobytowa wynosi ok. 11.283 euro miesięcznie netto[13].

Na działalność biur krajowych europoseł otrzymuje 4202 €/miesiąc. Fundusz na wynagrodzenie asystentów wynoszący 17.540 euro/miesiąc[13] w 2010 roku został zwiększony o dodatkowe 1500 euro[14]. Poseł otrzymuje również środki na pokrycie kosztów podróży z kraju pochodzenia do siedzib PE.

Deputowani którzy nie uzyskają w kolejnych wyborach mandatów mogą, w zależności od stażu parlamentarnego, liczyć na odprawę z PE w wysokości od 6 do 24-miesięcznych pensji (art. 13 pkt 2 Statutu posła do PE).

Ordynacja wyborcza[edytuj | edytuj kod]

Ustalenie szczegółowych zasad przeprowadzania wyborów pozostaje w kompetencji poszczególnych państw członkowskich. W Polsce tę kwestię reguluje odrębna ustawa Kodeks wyborczy (szerzej poniżej), ale np. w Finlandii przepisy dotyczące wszystkich wyborów są zawarte w jednej ustawie.

Podstawowe regulacje[edytuj | edytuj kod]

Prawo Unii Europejskiej stanowi jedynie, iż posłów do PE wybiera się w państwach członkowskich w tajnym, powszechnym i bezpośrednim głosowaniu. Wymagane jest przy tym oparcie systemu wyborczego na zasadzie proporcjonalności i takie kształtowanie okręgów wyborczych, które nie naruszy zasady reprezentacji proporcjonalnej. Dopuszczalne jest przy tym wprowadzenie klauzuli zaporowej (progu wyborczego), nie wyższej niż 5% (w Wielkiej Brytanii nie ma progu wyborczego, w Szwecji wynosi on 4%, w Polsce – 5%).

Podział mandatów pomiędzy państwa członkowskie[edytuj | edytuj kod]

Liczba posłów wybieranych w poszczególnych państwach jest w miarę proporcjonalna do liczby mieszkańców (z lekką nadreprezentacją krajów mniej ludnych; patrz tabela poniżej).

Posłom wybranym w RP w 2004 r. przypadały 54 mandaty natomiast w 2009 r. 50. Zmiana ta nie oznaczała pomniejszenia polskiej reprezentacji w składzie Parlamentu, ale przywrócenia stanu zgodnego z regulacjami, jakie w tej kwestii wprowadził Traktat z Nicei, i zlikwidowanie 4 mandatowej „nadwyżki”, która miała charakter wyjątkowy i wynikała z faktu, że w 2004 r. Bułgaria i Rumunia nie zdążyły z ratyfikacją Traktatu Akcesyjnego. Właśnie dzięki temu nowo przyjęte w tym czasie państwa – w tym Polska – uzyskały jednorazowo (!) dodatkowe mandaty do podziału.

Propozycja listy ogólnoeuropejskiej[edytuj | edytuj kod]

Komitet ds. Konstytucyjnych PE proponuje ustanowienie ogólnoeuropejskiej listy. W wyborach do PE każdy obywatel otrzymałby dwie karty do głosowania. Jedną dla kandydatów krajowych i jedną dla ogólnoeuropejskich[15].

Prawa wyborcze obywateli Unii[edytuj | edytuj kod]

Czynne prawo wyborcze (prawo do głosowania) przysługuje każdemu obywatelowi UE, który ukończył 18 lat i nie został go pozbawiony w kraju pochodzenia. Obywatel Unii stale zamieszkały w państwie, którego nie jest obywatelem, ma prawo do głosowania na tych samych warunkach co obywatele tego państwa; np. obywatel Polski, który przeprowadził się na stałe do Londynu, może głosować na angielskich kandydatów zgodnie z brytyjskimi regulacjami (wymagane jest wtedy wpisanie się do rejestru wyborców).

Ordynacja wyborcza w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Zasady przeprowadzania wyborów do Parlamentu Europejskiego regulowała ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. – Ordynacja wyborcza do Parlamentu Europejskiego (Dz. U. Nr 25, poz. 219). Ustawa utraciła moc obowiązującą z dniem 31 lipca 2011 r. Wybory w RP – również te do Parlamentu Europejskiego reguluje ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz.U. Nr 21, poz. 112 ze zm.).

Według Kodeksu wyborczego posłowie do Parlamentu Europejskiego są przedstawicielami Narodów państw UE, nie są związani żadnymi instrukcjami (zakaz mandatu imperatywnego) i nie mogą być odwołani. Mandatu posła do Parlamentu Europejskiego nie można łączyć z mandatem posła na Sejm, senatora, a także ze stanowiskami członka Rady Ministrów ani sekretarza stanu; mają tu ponadto zastosowanie zasady rozłączności stanowisk (incompabilitas) zawarte w Konstytucji RP oraz kiedyś w Ordynacji wyborczej do Sejmu RP i do Senatu RP, a obecnie również uregulowane w wyżej przytoczonej ustawie Kodeks wyborczy (poseł do PE nie może więc być, na przykład, ambasadorem).

Bierne prawo wyborcze (możliwość kandydowania na posła do PE) przysługuje w Polsce po ukończeniu 21 roku życia osobom, które mają prawo do głosowania, nie zostały prawomocnie skazane za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego oraz stale zamieszkują w Polsce lub innym państwie członkowskim UE od co najmniej 5 lat (zasada domicylu). Mogą więc w Polsce kandydować polscy obywatele, ale też obywatele Unii stale zamieszkali w Polsce i wpisani do rejestru wyborców. Polski obywatel może kandydować w innym państwie, o ile spełni warunki określone przez tamtejsze prawo.

Prawo zgłaszania list kandydatów przysługuje partiom politycznym, koalicjom partii oraz wyborcom; stosuje się przy tym odpowiednio przepisy dotyczące wyborów do Sejmu RP.

Wybory w Polsce przeprowadza się w 13 okręgach wyborczych (tabela poniżej) odpowiadających obszarowi jednego lub dwóch województw (jedynie województwo mazowieckie podzielono na 2 okręgi). Głosowanie jest podobne do wyborów do Sejmu, oddając głos na kandydata głosuje się jednocześnie na listę komitetu wyborczego. Przeliczanie głosów na mandaty dokonuje się metodą d’Hondta, jednak mandaty pomiędzy komitety wyborcze dzieli się na poziomie krajowym, dopiero później rozdziela się mandaty pomiędzy poszczególne listy okręgowe. Oznacza to, że na liczbę posłów wybranych w danym okręgu wpływ może mieć frekwencja. W podziale mandatów uczestniczą tylko te komitety, które zdobyły co najmniej 5% głosów w skali kraju (dotyczy to także koalicji).

Okręgi wyborcze w wyborach do Parlamentu Europejskiego
Numer Okręg
1 Okręg wyborczy Gdańsk
2 Okręg wyborczy Bydgoszcz
3 Okręg wyborczy Olsztyn
4 Okręg wyborczy Warszawa
5 Okręg wyborczy Warszawa II
6 Okręg wyborczy Łódź
7 Okręg wyborczy Poznań
8 Okręg wyborczy Lublin
9 Okręg wyborczy Rzeszów
10 Okręg wyborczy Kraków
11 Okręg wyborczy Katowice
12 Okręg wyborczy Wrocław
13 Okręg wyborczy Gorzów Wielkopolski

Ordynacja przewiduje również obowiązkowe oświadczenia kandydatów (będących obywatelami polskimi) co do ich współpracy ze służbami specjalnymi PRL. Za podanie nieprawdy nie grozi jednak pozbawienie mandatu, tak jak ma to miejsce w przypadku ordynacji do parlamentu narodowego.

Wybory do Parlamentu Europejskiego VI kadencji odbyły się w dniach 10–13 czerwca 2004 roku (w Polsce głosowano 13 czerwca). Tymczasowo, w okresie od 1 maja 2004 (wejście Polski do UE) do 19 lipca (rozpoczęcie nowej kadencji 2004–2009 nastąpiło 20 lipca) tego roku, dotychczasowi polscy obserwatorzy przy Parlamencie Europejskim sprawowali oficjalnie funkcję Posła do Parlamentu Europejskiego. Wybory do Parlamentu Europejskiego VII kadencji odbyły się w dniach 4–7 czerwca 2009 roku (w Polsce głosowano 7 czerwca).

Frakcje Parlamentu[edytuj | edytuj kod]

Kandydaci do Parlamentu startują w wyborach zwykle w barwach którejś z partii istniejącej w swoim kraju, jednak po wejściu do Parlamentu przyłączają się do jednej z frakcji politycznych funkcjonujących oficjalnie w Parlamencie (lub pozostają niezależni). Frakcje te odpowiadają ogólnemu podziałowi partii politycznych w Europie. Posłowie zasiadają w izbie parlamentu według przynależności do frakcji, a nie według przynależności narodowej.

Frakcje w Parlamencie Europejskim (stan na 14 lipca 2009)
Skrót Nazwa Orientacja polityczna Wybory do PE
VII kadencji
(2009)[16][17]
Miejsca w PE
VI kadencji
(1 stycznia 2009)
Wybory do PE
VI kadencji
(2004)
EPP Europejska Partia Ludowa,
w kadencji 2004-2009 jako
Europejska Partia Ludowa - Europejscy Demokraci (EPP-ED)
chadecy, ludowcy i konserwatyści 265 288 268
S&D Postępowy Sojusz Socjalistów i Demokratów,
w kadencji 2004-2009 jako
Grupa Socjalistyczna w Parlamencie Europejskim (PES)
socjaldemokraci 184 217 200
ALDE Porozumienie Liberałów i Demokratów na rzecz Europy liberałowie, socjalliberałowie i centryści 84 100 88
ECR Europejscy Konserwatyści i Reformatorzy,
w kadencji 2004-2009 jako
Unia na rzecz Europy Narodów (UEN)
narodowi konserwatyści 55 44 27
Verts/ALE Zieloni - Wolny Sojusz Europejski zieloni i regionaliści 55 43 42
GUE/NGL Zjednoczona Lewica Europejska – Nordycka Zielona Lewica socjaliści i komuniści 35 41 41
EFD Europa Wolności i Demokracji,
w kadencji 2004-2009 jako
Niepodległość i Demokracja (IND/DEM)
eurosceptycy, liberałowie i konserwatyści 32 22 37
NI niezrzeszeni 26 30 29
Razem 736 785 732

Obrady[edytuj | edytuj kod]

Parlament wybiera spośród swych członków przewodniczącego na 2,5-letnią kadencję, który reprezentuje Parlament na zewnątrz i kieruje jego obradami.

Parlament nie używa jednego języka obrad. Obrady Parlamentu odbywają się symultanicznie we wszystkich językach Unii, tzn. każdy poseł może mówić w dowolnym języku urzędowym UE, a jego wystąpienie jest tłumaczone na bieżąco na wszystkie pozostałe języki[18].

Obecnie obrady są też tłumaczone na języki wszystkich państw stowarzyszonych, gdyż przedstawiciele parlamentów państw stowarzyszonych mają prawo biernego uczestnictwa w każdych obradach.

Moc pracy parlamentu odbywa się na obradach odpowiednich komisjach, które przygotowują wnioski i akty nad którymi głosuje się podczas sesji.

Wszystkie sesje zwołuje przewodniczący.

Sesje plenarne trwają zwykle jeden tydzień w miesiącu i odbywają się w Strasburgu, odbywają się również sesje dwudniowe w Brukseli.

W razie potrzeby zwołuje się też sesje nadzwyczajne.

Przewodniczący Parlamentu Europejskiego (od 1952 r.)[edytuj | edytuj kod]

  1. Belgia Paul-Henri Spaak (1952–1954)
  2. Włochy Alcide De Gasperi (1954)
  3. Włochy Giuseppe Pella (1954–1956)
  4. Niemcy Hans Furler (1956–1958)
  5. Francja Robert Schuman (1958–1960)
  6. Niemcy Hans Furler (1960–1962)
  7. Włochy Gaetano Martino (1962–1964)
  8. Belgia Jean Duvieusart (1964–1965)
  9. Belgia Victor Leemans (1965–1966)
  10. Francja Alain Poher (1966–1969)
  11. Włochy Mario Scelba (1969–1971)
  12. Niemcy Walter Behrendt (1971–1973)
  13. Holandia Cornelis Berkhouwer (1973–1975)
  14. Francja Georges Spénale (1975–1977)
  15. Włochy Emilio Colombo (1977–1979)
  16. Francja Simone Veil (1979–1982)
  17. Holandia Piet Dankert (1982–1984)
  18. Francja Pierre Pflimlin (1984–1987)
  19. Wielka Brytania Henry Plumb (1987–1989)
  20. Hiszpania Enrique Barón Crespo (1989–1992)
  21. Niemcy Egon Klepsch (1992–1994)
  22. Niemcy Klaus Hänsch (1994–1997)
  23. Hiszpania José María Gil-Robles (1997–1999)
  24. Francja Nicole Fontaine (1999–2002)
  25. Irlandia Pat Cox (2002–2004)
  26. Hiszpania Josep Borrell Fontelles (2004–2007)
  27. Niemcy Hans-Gert Pöttering (2007–2009)
  28. Polska Jerzy Buzek (2009–2012)
  29. Niemcy Martin Schulz (2012–)

Przypisy

  1. Tamara Barriga: Petycje do Parlamentu Europejskiego (pol.). UniaEuropejska.org, 2011-05-17. [dostęp 2012-09-10].
  2. Aleksandra Rybińska: Luksusowe życie europejskich polityków. Rzeczpospolita, 12 kwietnia 2009.
  3. Paul van Buitenen, EP Audit Report, 2008.
  4. MEP makes ‘fraud’ report public. BBC, 5 marca 2008.
  5. MEPs vote to keep their expenses scams secret. 27 lutego 2008.
  6. EU petitions committee debates Brussels-Strasbourg ‘travelling circus’. EUObserver, 26 lutego 2008.
  7. EU parliament ceiling collapse saved €1.7 million. EU Observer, 2011.
  8. Damning report hits out at EP expenditure. EU Observer, 5 lutego 2010.
  9. Buzek: korupcja europosłów nie może być tolerowana. PAP, 2011.
  10. Tajne pieniądze Brukseli. Wyborcza.pl, 2011.
  11. Posłowie według kraju i grupy politycznej (pol.). www.europarl.europa.eu. [dostęp 2013-02-05].
  12. Zwrot kosztów dla posłów do parlamentu europejskiego. Parlament Europejski.
  13. 13,0 13,1 Research Note 47. The Taxpayers’ Alliance.
  14. MEPs award themselves €1,500 more in staff expenses. EUobserver, 2010.
  15. Kinga Szyszka: PE: propozycja wyboru dodatkowych 25 posłów z list całej UE (pol.). UniaEuropejska.org, 2011-04-20. [dostęp 2012-09-10].
  16. http://www.elections2009-results.eu/pl/seats_by_group_pl_txt.html.
  17. http://www.elections2009-results.eu/pl/index_pl.html.
  18. Warto wspomnieć, że oficjalna telewizja internetowa Parlamentu Europejskiego, EuroparlTV, jest także dostępna we wszystkich językach unijnych.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło Parlament Europejski w Wikisłowniku