Język jaćwiński: Różnice pomiędzy wersjami

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
[wersja przejrzana][wersja przejrzana]
Usunięta treść Dodana treść
Konarski (dyskusja | edycje)
źródła
Znaczniki: Z urządzenia mobilnego Z wersji mobilnej (przeglądarkowej) Zaawansowana edycja mobilna
Konarski (dyskusja | edycje)
detal
Znaczniki: Z urządzenia mobilnego Z wersji mobilnej (przeglądarkowej) Zaawansowana edycja mobilna
Linia 15: Linia 15:
'''Język jaćwiński''' ('''jaćwieski''') (jatw. ''jātviun/sūdaviun bilā'') – wymarły [[język (mowa)|język]] z zespołu [[języki bałtyckie|języków bałtyckich]] określany jako [[języki zachodniobałtyckie|zachodniobałtycki]], którym posługiwali się [[Jaćwingowie]].
'''Język jaćwiński''' ('''jaćwieski''') (jatw. ''jātviun/sūdaviun bilā'') – wymarły [[język (mowa)|język]] z zespołu [[języki bałtyckie|języków bałtyckich]] określany jako [[języki zachodniobałtyckie|zachodniobałtycki]], którym posługiwali się [[Jaćwingowie]].


Jaćwingowie, blisko spokrewnieni z [[Prusowie|Prusami]], zaliczali się do [[Bałtowie|Bałtów]]. W średniowieczu zamieszkiwali tereny [[Jaćwież]]y – dzisiejszej północno-wschodniej [[Polska|Polski]] ([[Podlasie]], [[Suwalszczyzna]]), południowej-zachodniej [[Litwa|Litwy]], części północno-zachodniej [[Białoruś|Białorusi]]. Ślady języka jaćwińskiego zachowały się w [[toponimia|toponimii]] i słownictwie języków [[język litewski|litewskiego]] i [[język białoruski|białoruskiego]] oraz w [[dialekt północnokresowy|polskich gwarach północno-wschodnich]]. Z języka jaćwińskiego pochodzą m.in. nazwy jezior i rzek: [[Hańcza (jezioro)|Hańcza]]<ref>{{Cytuj|autor = Ewa Siatkowska |tytuł = Rodzina języków zachodniosłowiańskich |data = 1992 |isbn = 83-01-10061-3 |miejsce = Warszawa |wydawca = Wydawnictwo Naukowe PWN |s = 23 |oclc = 830057641 }}</ref>, [[Netta (rzeka)|Netta]], [[Necko]], [[Sajno (jezioro na Równinie Augustowskiej)|Sajno]]{{odn|Szlaszyński|Makowski|2007|s=16}}, [[Kolno (jezioro w powiecie augustowskim)|Kolno]]{{odn|Batura|Batura|1993|s=118}}, [[Rospuda]]{{odn|Batura|Batura|1993|s=61}}, [[Serwy (jezioro)|Serwy]]{{odn|Batura|Batura|1993|s=156}}, [[Wigry (jezioro)|Wigry]]{{odn|Ambrosiewicz|Ambrosiewicz|2006|s=}}, a także nazwiska Jeruć czy Dziądziak{{odn|Szlaszyński|Makowski|2007|s=16}}. Nie jest wykluczone, że język jaćwieski w znacznym stopniu różnił się od innych języka plemion pruskich<ref>K.T.Witczak, Jaćw.wurszajtis 'starzec-ofiarnik'. Przyczynek do identyfikacji(...), Acta-Baltico-Slavica, t.20:1989, s.339-342</ref>
Jaćwingowie, blisko spokrewnieni z [[Prusowie|Prusami]], zaliczali się do [[Bałtowie|Bałtów]]. W średniowieczu zamieszkiwali tereny [[Jaćwież]]y – dzisiejszej północno-wschodniej [[Polska|Polski]] ([[Podlasie]], [[Suwalszczyzna]]), południowej-zachodniej [[Litwa|Litwy]], części północno-zachodniej [[Białoruś|Białorusi]]. Ślady języka jaćwińskiego zachowały się w [[toponimia|toponimii]] i słownictwie języków [[język litewski|litewskiego]] i [[język białoruski|białoruskiego]] oraz w [[dialekt północnokresowy|polskich gwarach północno-wschodnich]]. Z języka jaćwińskiego pochodzą m.in. nazwy jezior i rzek: [[Hańcza (jezioro)|Hańcza]]<ref>{{Cytuj|autor = Ewa Siatkowska |tytuł = Rodzina języków zachodniosłowiańskich |data = 1992 |isbn = 83-01-10061-3 |miejsce = Warszawa |wydawca = Wydawnictwo Naukowe PWN |s = 23 |oclc = 830057641 }}</ref>, [[Netta (rzeka)|Netta]], [[Necko]], [[Sajno (jezioro na Równinie Augustowskiej)|Sajno]]{{odn|Szlaszyński|Makowski|2007|s=16}}, [[Kolno (jezioro w powiecie augustowskim)|Kolno]]{{odn|Batura|Batura|1993|s=118}}, [[Rospuda]]{{odn|Batura|Batura|1993|s=61}}, [[Serwy (jezioro)|Serwy]]{{odn|Batura|Batura|1993|s=156}}, [[Wigry (jezioro)|Wigry]]{{odn|Ambrosiewicz|Ambrosiewicz|2006|s=}}, a także nazwiska Jeruć czy Dziądziak{{odn|Szlaszyński|Makowski|2007|s=16}}. Nie jest wykluczone, że język jaćwięski był językiem odmiennym od języka innych plemion pruskich<ref>K.T.Witczak, Jaćw.wurszajtis 'starzec-ofiarnik'. Przyczynek do identyfikacji(...), Acta-Baltico-Slavica, t.20:1989, s.339-342</ref>


== Przypisy ==
== Przypisy ==

Wersja z 20:13, 30 sie 2019

jātviun
Klasyfikacja genetyczna

{{{klasyfikacja}}}

Kody języka
ISO 639-1
ISO 639-2 bat
ISO 639-3 xsv
IETF xsv
Glottolog brak
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.

Język jaćwiński (jaćwieski) (jatw. jātviun/sūdaviun bilā) – wymarły język z zespołu języków bałtyckich określany jako zachodniobałtycki, którym posługiwali się Jaćwingowie.

Jaćwingowie, blisko spokrewnieni z Prusami, zaliczali się do Bałtów. W średniowieczu zamieszkiwali tereny Jaćwieży – dzisiejszej północno-wschodniej Polski (Podlasie, Suwalszczyzna), południowej-zachodniej Litwy, części północno-zachodniej Białorusi. Ślady języka jaćwińskiego zachowały się w toponimii i słownictwie języków litewskiego i białoruskiego oraz w polskich gwarach północno-wschodnich. Z języka jaćwińskiego pochodzą m.in. nazwy jezior i rzek: Hańcza[1], Netta, Necko, Sajno[2], Kolno[3], Rospuda[4], Serwy[5], Wigry[6], a także nazwiska Jeruć czy Dziądziak[2]. Nie jest wykluczone, że język jaćwięski był językiem odmiennym od języka innych plemion pruskich[7]

Przypisy

  1. Ewa Siatkowska, Rodzina języków zachodniosłowiańskich, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1992, s. 23, ISBN 83-01-10061-3, OCLC 830057641.
  2. a b Szlaszyński i Makowski 2007 ↓, s. 16.
  3. Batura i Batura 1993 ↓, s. 118.
  4. Batura i Batura 1993 ↓, s. 61.
  5. Batura i Batura 1993 ↓, s. 156.
  6. Ambrosiewicz i Ambrosiewicz 2006 ↓.
  7. K.T.Witczak, Jaćw.wurszajtis 'starzec-ofiarnik'. Przyczynek do identyfikacji(...), Acta-Baltico-Slavica, t.20:1989, s.339-342

Bibliografia

  • Anna Ambrosiewicz, Maciej Ambrosiewicz. Wigry i Magdalenowo. „Kwartalnik «Wigry»”. 4, 2006. 
  • Irena Batura, Wojciech Batura: Po Ziemi Augustowskiej. Przewodnik dla turysty i wczasowicza. Suwałki: Wydawnictwo "Hańcza", 1993. ISBN 83-900828-3-7.
  • Jerzy Nalepa: Połekszanie (Pollexiani) – Plemię Jaćwięskie u północno-wschodnich granic Polski, „Rocznik Białostocki”, t. VII: 1966, Warszawa, 1967, s. 7-33.
  • Jarosław Szlaszyński, Andrzej Makowski: Augustów. Monografia historyczna. Augustów: Urząd Miejski w Augustowie, 2007. ISBN 978-83-925620-0-9.
  • Jerzy Nalepa: Z badań nad jaćwieskimi relikatami onomastycznymi Połeksza, [w:] „Studia linguistica slavica baltica”, red. K.-O. Falk, Lund, 1966, s. 185-202.
  • "Obyczaje, języki, ludy świata. Encyklopedia PWN", Warszawa, 2007.

Linki zewnętrzne