Stary cmentarz żydowski w Sanoku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Stary cmentarz żydowski w Sanoku
Teren Okopiska (2011)
Teren Okopiska (2011)
Państwo  Polska
Miejscowość Sanok
Adres ul. Jagiellońska
Typ cmentarza wyznaniowy
Wyznanie judaizm
Stan cmentarza nieczynny
Data likwidacji 1967
Położenie na mapie Sanoka
Mapa lokalizacyjna Sanoka
Stary cmentarz żydowski w Sanoku
Stary cmentarz żydowski w Sanoku
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Stary cmentarz żydowski w Sanoku
Stary cmentarz żydowski w Sanoku
Ziemia 49°33′26,4″N 22°12′12,0″E/49,557333 22,203333Na mapach: 49°33′26,4″N 22°12′12,0″E/49,557333 22,203333
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Stary cmentarz żydowski w Sanoku, zwany też Okopisko – nieistniejący kirkut społeczności żydowskiej niegdyś zamieszkującej Sanok.

Tradycja mówi, iż najstarsze pochówki w tym miejscu pochodziły z XIV wieku. Pierwotnie był położony poza granicami miasta (zgodnie z tradycją żydowską)[1]. Wzmianki o cmentarzu pochodzą z 1720 roku[2] (możliwe że stanowiło to powiększenie istniejącego wcześniej cmentarza ze średniowiecza[3]). Użytkowania zaprzestano jeszcze przed II wojną światową.

W tradycji Sanoka i piśmiennictwie cmentarz jest do czasów dzisiejszych określany jako Okopisko[4][5][6].

Obiekt posiadał wiele zabytkowych macew i steli nagrobnych, stanowiących nagrobne płyty pionowe z płaskorzeźbami i inskrypcjami. Na początku XX wieku cmentarz nie był już czynny do celów grzebalnych (dowodzi tego wniosek z 1905 roku o budowę domu przedpogrzebowego na nowym cmentarzu[7]).

Cmentarz został zniszczony podczas II wojny światowej[8] oraz na początku lat 50. Pozostałe macewy zostały wówczas pokruszone i wykorzystane przy pracach utwardzających ulice Kościuszki i Jagiellońską[9].

Podczas plantowania terenu w 1950 roku w ziemi odnaleziono kilkadziesiąt kłódek (wedle ustaleń pozostawiano je osobom zmarłym na ustach w przekonaniu, aby nie opowiadali na tamtym świecie, co dzieje się na Ziemi).

W latach 60. XX wieku na jego terenie (część górna) wybudowano restaurację "Karpacka", obecnie nieistniejącą, aczkolwiek budynek pozostał. W pozostałym obszarze powstał skwer w postaci zieleńca przy ulicy Jagiellońskiej, na terenie którego pielęgnowana jest roślinność oraz ustawione zostały kamienne rzeźby[10]. Cmentarz zlikwidowano ostatecznie w 1967 roku.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Sanok, Żydzi i kłódki | Małopolska24
  2. Edward Zając, Szkice z dziejów Sanoka, Sanok 1998, s. 164.
  3. Urząd Miasta Sanoka
  4. Edward Zając, 100 lat Towarzystwa Upiększania Miasta Sanoka 1904-2004, Sanok 2004, s. 14.
  5. Edward Zając, Szkice z dziejów Sanoka. Część druga, Sanok 2000, s. 216.
  6. Paweł Nestorowicz, Boża rola: przyczynek do historii cmentarzy sanockich w 110-tą rocznicę konsekracji cmentarza przy ul. Rymanowskiej, Sanok 2005, s. 7.
  7. Edward Zając, Szkice z dziejów Sanoka, Sanok 1998, s. 102-103.
  8. http://fodz.pl/download/1szlak_chasydzki_sanok_PL.pdf
  9. Stefan Stefański, Cmentarze sanockie, Sanok 1991, s. 9-10.
  10. Królewskie Wolne Miasto Sanok

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]