Staw rzekomy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Staw rzekomy
Nieprawidłowy zrost złamanej kości
Nieprawidłowy zrost złamanej kości
ICD-10 M84.1
ICD-10 M96.0
MeSH D011542

Staw rzekomy – rodzaj zaburzeń zrostu kości.

Mianownictwo[edytuj | edytuj kod]

Mianownictwo polskie i angielskie się nieco różni. W literaturze anglojęzycznej rozróżniane są dwa pojęcia:

  • nonunion – brak zrostu,
  • pseudoarthrosis – staw rzekomy sensu stricto, czyli taki brak zrostu, który cechuje się pojawieniem stawu w miejscu złamania z elementami chrzęstnymi i torebką.

W polskim mianownictwie każdy brak zrostu jest nazywany stawem rzekomym.

Kryteria rozpoznania[edytuj | edytuj kod]

Kryteria czasowe nie mogą być ściśle określone. Umownie staw rzekomy jest rozpoznawany, jeśli po upływie 9 miesięcy od urazu (złamania kości) nie ma zrostu kostnego, a na zdjęciach rentgenowskich nie ma postępu gojenia złamania przez kolejne 3 miesiące.

Objawy stawu rzekomego można podzielić na kliniczne i radiologiczne. Kliniczne to takie jak: utrzymywanie się dolegliwości bólowych w miejscu złamania, szczególnie w obciążeniu kończyny, ruchomość patologiczna, nieco zwiększone ocieplenie kończyny w miejscu złamania. Do objawów radiologicznych należy widoczna szczelina przełomu w czasie, kiedy powinien być już widoczny zrost kostny.

Przyczyny pojawienia się stawu rzekomego to:

  • ze strony kości: okolica anatomiczna z typowymi zaburzeniami unaczynienia (np. 1/3 dalsza kości piszczelowej, szyjka kości udowej itp.), duży ubytek kości w miejscu złamania, interpozycja tkanek miękkich, stan po rozległym uszkodzeniu tkanek miękkich w okolicy złamania, utajona infekcja,
  • ze strony pacjenta: choroby metaboliczne (np. cukrzyca), zaburzenia odżywiania, palenie tytoniu, brak współpracy w trakcie leczenia (np. za wczesne obciążanie kończyny),
  • ze strony operatora: niewłaściwa technika operacyjna, niewłaściwy wybór sposobu zespolenia czy złe wykonanie tego zespolenia.

Klasyfikacja[edytuj | edytuj kod]

Stawy rzekome dzielimy na:

  • hipertroficzne (typu "stopy słonia" i typu "stopy konia"),
  • oligotroficzne
  • awaskularne (dysplastyczne, aplastyczne, z dużym ubytkiem kości i atroficzne).

Stawy rzekome można również podzielić na: zakażone (z widocznymi objawami infekcji) i niezakażone (bez widocznych objawów infekcji).

Najczęściej staw rzekomy pojawia się w obrębie trzonu kości piszczelowej (lokalizacja 1/3 wszystkich stawów rzekomych), ale może również dotyczyć innych kości, np. kość łódeczkowata, obojczyk, kość ramienna, kości przedramienia, szyjka kości udowej czy trzon kości udowej.

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

Leczenie jest najczęściej operacyjne. Do głównych metod należy: rewizja miejsca przełomu, dekortykacja (np. dekortykacja sposobem Judet-Forbesa czy nawiercanie sposobem Becka), zmiana sposobu/wymiana zespolenia kości, użycie przeszczepów kostnych, przeszczepy unaczynione kości, podanie czynników wzrostu. Obowiązkiem lekarza jest przekazywanie pacjentom zaleceń ogólnych, takich jak: zaprzestanie palenia tytoniu czy właściwe odżywianie. Niektóre badania dowodzą skuteczności elektrostymulacji i terapii ultradźwiękowej w leczeniu zaburzeń zrostu.

Do innych rodzajów zaburzeń zrostu należy: zrost opóźniony (ang. delayed union), zrost w nieprawidłowym ustawieniu (ang. malunion) i zakażony staw rzekomy (ang. infected nonunion).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. S. T. Canale, J. H. Beaty: Campbell's operative orthopaedics, vol. 3. Elsevier, 2008.
  2. Ramotowski W.: Leczenie powikłań zrostu kostnego. PZWL, 1984.
  3. Sanders R.: Traumatologia układu ruchu. Elsevier, 2009.
  4. Stannard J. P. i wsp.: Leczenie operacyjne obrażeń narządu ruchu, tom 1. Medipage, 2010.
  5. Tylman D., Dziak A.: Traumatologia narządu ruchu, tom 1. PZWL, 1996.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.