Steganografia

Steganografia jest nauką o komunikacji w taki sposób by obecność komunikatu nie mogła zostać wykryta. W odróżnieniu od kryptografii (gdzie obecność komunikatu nie jest negowana natomiast jego treść jest niejawna) steganografia próbuje ukryć fakt prowadzenia komunikacji.

Zdjęcie w którym na 2 najmniej znaczących bitach obrazu ukryto zdjęcie kota przedstawione na dole.

Zdjęcie ukryte za pomocą steganografii w powyższym zdjęciu drzewa.

Historia

Pierwsze wzmianki o użyciu technik steganograficznych można odnaleźć w pismach Herodota z V wieku p.n.e. Opisuje on przesłanie informacji na tabliczce do pisania (drewnianej desce pokrytej woskiem) zapisanej nie w sposób tradycyjny, poprzez wykonanie liter w wosku, lecz umieszczenie przekazu bezpośrednio na desce. Zapisana tym sposobem deska po pokryciu jej woskiem nie wzbudzała podejrzeń. Herodot w "Dziejach" opisuje też inny sposób tajnego przekazu informacji: tyran Histiajos przetrzymywany przez króla perskiego Dariusza postanowił przesłać informację do swego zięcia Arystagorasa z Miletu, tak aby mogła się ona przedostać mimo pilnujących go strażników. Aby tego dokonać na wygolonej głowie swego niewolnika wytatuował przesłanie. Kiedy niewolnikowi odrosły włosy posłał go z oficjalnym, mało istotnym listem.

W starożytnym Egipcie i Chinach powszechnie stosowano atrament sympatyczny.

W czasie II wojny światowej Niemcy wynaleźli i stosowali technologię mikrokropek czyli zdjęć o wysokiej rozdzielczości pomniejszonych do wielkości kropki wklejanej do tekstu maszynopisu.

Klasyfikacja systemów steganograficznych

• steganografia czysta (pure steganography) - siła techniki opiera się na nieznajomości metody przez stronę atakującą. Systemy te nie spełniają Zasady Kerckhoffsa dlatego nie są polecane
• steganografia z kluczem prywatnym (private key steganography) - metoda jest jawna i powszechnie dostępna, przed rozpoczęciem komunikacji strony uwzględniają klucz steganograficzny wykorzystywany w sposób zależny od metody, istnieje jednek problem przekazania klucza w bezpieczny sposób
• steganografia z kluczem publicznym (public key steganography) - podobnie jak w asymetrycznych systemach kryptograficznych używane są dwa klucze - publiczny i prywatny. Klucz publiczny (jawny) wykorzystywany jest przy osadzaniu wiadomości w nośnej, natomiast klucz prywatny przy jej wyodrębnianiu

Metoda modyfikacji najmniej znaczącego bitu

Modyfikacja najmniej znaczącego bitu jest klasycznym przedstawicielem metod zastępujących. Wykorzystuje nadmiarowość w nośnej. Ostatni bit (np. wartości składowych piksela) zastępowany jest bitem (lub bitami) z wiadomości. Metoda ta daje się zastosować dla plików grafiki rastrowej oraz cyfrowo zapisanego dźwięku. Większość komercyjnego oprogramowania korzysta właśnie z niej. Przy wykorzystaniu tej metody bardzo łatwo jest wykryć obecność komunikatu. Proste jest także zniszczenie zapisanego komunikatu (wystarczy np. wyzerować najmniej znaczące bity).

Zobacz też

• szyfr
• steganofonia
• skytale