Sztubaje

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Sztubaje (Alpy Sztubajskie)
W głębi pokryty lodem Zuckerhütl - najwyższy szczyt, z lewej strony skalisty Wilder Pfaff

Sztubaje, Stubai, Alpy Sztubajskie[potrzebne źródło] (niem. Stubaier Alpen) - grupa górska w Centralnych Alpach Wschodnich położona w Tyrolu na granicy austriacko-włoskiej. Najwyższym szczytem grupy jest Zuckerhütl (3507 m n.p.m.).

Topografia[edytuj | edytuj kod]

Sztubaje stanowią wyraźnie wyróżniający się masyw górski w obrębie Centralnych Alp Wschodnich. Nazwa masywu pochodzi od nazwy doliny Stubai Tal położonej po jego północnej stronie.

Od Alp Tuxeralskich i Alp Zillertalskich oddziela je przełęcz Brenner, natomiast od Alp Ötztalskich przełęcz Timmelsjoch. Od wschodu ogranicza je dolina rzeki Söll (dopływ Innu), od zachodu - dolina Ötztal. Północne ograniczenie Sztubajów stanowi dolina rzeki Inn. Ich południowym ograniczeniem jest dolina rzeki Adygi.

Często jako południowy fragment w obrębie Sztubajów uznaje się masyw górski Texel. Natomiast nie zalicza się do Sztubajów położonych na południowy wchód od nich Alp Sarntalskich, mimo, iż leżą one na północ od Doliny Adygi.

Sztubaje tworzą fragment głównej grani Alp, stanowiącej zarazem granicę hydrogeograficzną. Ich północne stoki odwadniane są przez Inn (dopływ Dunaju, zlewisko Morza Czarnego), południowe stoki przez Adygę (dopływ Padu, zlewisko Adriatyku).

Geologia[edytuj | edytuj kod]

Sztubaje zbudowane są ze skał metamorficznych (głównie gnejsy i łupki krystaliczne), wchodzących w skład krystalicznego rdzenia Alp Centralnych. Skały krystaliczne fragmentarycznie pokryte są resztami wapiennych skał osadowych. Dotyczy to zwłaszcza północnych części masywu, choć czapy osadowe spotyka się również w jego południowej części, np. w rejonie szczytu Tribulaun. Pasmo ma charakter wysokogórski z ostrymi graniami i głębokimi dolinami. W wyższych partiach gór występują lodowce.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Przekraczanie Sztubajów jest trudne, gdyż nie posiadają one łatwo dostępnych przełęczy. Znaczenie komunikacyjne mają jedynie znajdujące się na obrzeżach masywu przełęcze: Brenner z linią kolejowa, szosą i autostradą oraz Timmelsjoch z prowadzącą przez nią szosą wysokogórską.

Sztubaje są ważnym ośrodkiem turystyki, alpinizmu i narciarstwa alpejskiego. Dojazd do podnóża masywu najlepszy jest od strony Innsbrucku. Najważniejszym ośrodkiem narciarskim jest dolina Stubai Tal oferująca możliwość jazdy na nartach również latem. Innym ważnym ośrodkiem narciarskim jest miejscowość Küchtai.

Szczyty tej grupy zaliczane są w zdecydowanej większości do trudnych i wymagających dobrego przygotowania alpinistycznego. Zwiedzanie masywu ułatwiają liczne, ogólnie dostępne schroniska m.in. Sulzenau Hütte, Amberger Hütte i Insbrucker Hütte.

Najwyższe szczyty[edytuj | edytuj kod]

Schroniska górskie[edytuj | edytuj kod]

Mapy[edytuj | edytuj kod]

  • Kompass Wanderkarte, no. 83 "Stubailer Alpen", skala 1 : 50 000,
  • Kompass Wanderkarte, no. 36 "Innsbruck - Brenner", skala 1 : 50 000,

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]