Alpy Lepontyjskie (niem. Lepontinische Alpen, wł. Alpi Lepontine) - część Alp Zachodnich na terenie Szwajcarii (kantony: Valais, Ticino, Gryzonia) oraz we Włoszech (region Piemont). Zajmują centralną część Alp.
Na północy przełęcz Furka oddziela je od Alp Berneńskich, a przełęcz Oberalp oddziela je od Alp Glarneńskich, na wschodzie przełęcz Splügen oddziela je od Alp Retyckich (w Alpach Wschodnich, na południu graniczą z Prealpami Lugańskimi przez przełęcz San Jorio, a na zachodzie przełęcz Simplon odgradza pasmo od Alp Pennińskich. Najwyższym szczytem pasma jest Monte Leone, który osiąga 3552 m.
W alpach Lepontyńskich bierze początek wiele rzek, między innymi: dopływy Rodanu na zachodzie, Reuss na północy, Vorderrhein i Hinterrhein (dopływy Renu) na wschodzie oraz Ticino i Toce na południu.
Znajdują się tu ważne połączenia komunikacyjne, np. tunel kolejowy Simplon, który łączy miejscowości Brig i Domodossola; Tunel kolejowy Świętego Gotarda i Tunel drogowy Świętego Gotarda łączące Andermatt z Airolo oraz Tunel San Bernardino.
Podgrupy:
Najwyższe szczyty Alp Lepontyńskich:
- Monte Leone 3552 m,
- Rheinwaldhorn 3402 m,
- Güferhorn 3393 m,
- Blinnenhorn 3374 m,
- Pizzo Tambò 3276 m,
- Helsenhorn 3274 m,
- Basodino 3273 m,
- Punta di Terrarossa 3255 m,
- Punta d'Arbola 3242 m,
- Monte Cervandone 3210 m,
- Piz Medel 3203 m,
- Scopi 3200 m,
- Rheinquellhorn 3200 m,
- Pizzo Rotondo 3197 m,
- Punta del Rebbio 3194 m,
- Hübschhorn 3187 m,
- Punta del Sabbione 3182 m,
- Punta di Mottiscia 3181 m,
- Cima di Camadra 3172 m,
- Piz Vial 3168 m,
- Cima Rossa 3161 m,
- Pizzo dei Piani 3158 m,
- Rappehorn 3158 m,
- Pizzo Zapport 3152 m,
- Piz Terri 3151 m,
- Piz Cassimoi 3129 m,
- Piz Ault 3124 m,
- Fanellhorn 3124 m,
- Pizzo di Pesciora 3123 m,
- Pizzo Gaglianera 3120 m,
- Punta Marani 3108 m,
- Witenwasserenstock 3084 m,
- Campo Tencia 3075 m,
- Chüebodenhorn 3070 m,
- Leckihorn 3069 m,
- Punta Gallina 3061 m,
- Bruschghorn 3054 m,
|
- Alperschällihorn 3045 m,
- Bättelmatthorn 3044 m,
- Plattenberg 3041 m,
- Piz Gannaretsch 3040 m,
- Chilchalphorn 3040 m,
- Gelbhorn 3036 m,
- Frunthorn 3030 m,
- Piz Corbet 3026 m,
- Piz Blas 3023 m,
- Faltschonhorn 3022 m,
- Piz Rondadura 3016 m,
- Monte Giove 3010 m,
- Piz Ravetsch 3006 m,
- Fleschhorn 3004 m,
- Pizzas d'Anarosa 3002 m,
- Pizzo Centrale 2999 m,
- Piz Beverin 2997 m,
- Holzjihorn 2987 m,
- Piz de la Lumbreida 2983 m,
- Teurihorn 2973 m,
- Marscholhorn 2970 m,
- Pizzo Lucendro 2959 m,
- Bättlihorn 2951 m,
- Torrone Alto 2950 m,
- Piz Cavel 2944 m,
- Bärenhorn 2932 m,
- Six Madun 2932 m,
- Pizzo Cristallina 2912 m,
- Pizzo Forno 2907 m,
- Piz Muraun 2899 m,
- Guggernüll 2886 m,
- Monte Cistella 2880 m,
- Piz Fess 2880 m,
- Pizzo Biela 2863 m,
- Pizzo Paglia 2594 m,
- Pizzo Cavregasco 2535 m,
- Monte Cazzola 2330 m.
|
|
Przełęcze:
- Zapport Pass 3079 m,
- Guferlücke 2980 m,
- Lentalücke 2954 m,
- Hohsand Pass 2927 m,
- Lecki Pass 2912 m,
- Passo Rotondo 2880 m,
- Kaltwasser Pass 2844 m,
- Scaradra Pass 2770 m,
- Satteltelücke 2768 m,
- Ritter Pass 2692 m,
- Cavanna Pass 2611 m,
- Scatta Minoja 2597 m,
- Bocca di Cadlimo 2542 m,
- Valserberg 2507 m,
- Safierberg 2490 m,
|
- Nufenenpass 2478 m,
- Geisspfad Pass 2475 m,
- Griespass 2468 m,
- Passo di Naret 2443 m,
- Passo Valtendra 2431 m,
- Diesrutpass 2424 m,
- Albrunpass 2410 m,
- Greinapass 2360 m,
- San Giacomopass 2308 m,
- Passo di Buffalora 2265 m,
- Passo dell'Uomo 2212 m,
- Splügenpass 2117 m,
- St Gotthard Pass 2114 m,
- San Bernardino-Pass 2063 m,
- Lukmanierpass 1917 m.
|
|
Schroniska:
- Rifugio Città di Busto - 2480 m,
- Rifugio Maria Luisa - 2157 m,
- Capanna Campo Tencia - 2140 m,
- Capanna Piansecco - 2099 m,
- Capanna di Cava - 2066 m,
- Capanna Efra - 2039 m,
- Ospizio del Sempione - 2005 m,
- Capanna Alpe Sponda - 2000 m,
- Capanna Borgna - 1919 m,
- Capanna Como - 1790 m,
- Rifugio Città di Arona - 1760 m.
Bibliografia [edytuj]
