Tan Sitong

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
To jest biografia osoby noszącej chińskie nazwisko Tan.
Tan Sitong
Tan Sitong
Chińskie nazwisko i imię
Hanyu pinyin Tán Sìtóng
Wade-Giles T’an Ssu-t’ung
Zn. tradycyjne 譚嗣同
Zn. uproszczone 谭嗣同

Tan Sitong (ur. 10 marca 1865, zm. 28 września 1898) – chiński publicysta, poeta, pisarz i filozof. Antymandżurski rewolucjonista, zwolennik liberalnych reform i okcydentalizacji Chin.

Wcześnie stracił matkę i był wychowywany przez macochę; w młodości odbył podróże po chińskich prowincjach (m.in. Xinjiangu), w trakcie których napisał ponad 200 wierszy o społecznej wymowie[1]. Od 1896 roku wraz z Liang Qichao prowadził działalność publicystyczną, nawołując do reform. Został dostrzeżony przez reformatorsko nastawionego gubernatora prowincji Hunan, Chen Baozhena, który zaangażował go do pracy przy projektach modernizacyjnych[1].

Był jednym z czołowych działaczy okresu znanego jako sto dni reform; 20 czerwca 1898 roku został mianowany przez cesarza Guangxu jednym z czterech członków Wielkiej Rady[1]. Po upadku stu dni reform jako jeden z nielicznych nie zdecydował się na emigrację i pozostał w kraju. 28 września 1898 roku z rozkazu cesarzowej Cixi został stracony wraz z pięcioma innymi reformatorami[2].

Tan Sitong był autorem traktatu Nauka o humanitarności (仁學, Renxue), w którym próbował dokonać syntezy filozofii neokonfucjańskiej z pojęciami zaczerpniętymi z nowoczesnej nauki zachodniej, zwłaszcza z zakresu fizyki i chemii[3].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Tang Sitong - An Eminent Chinese Revolutionist (ang.). history.cultural-china.com. [dostęp 16 czerwca 2010].
  2. Jakub Polit: Chiny. Warszawa: Wydawnictwo Trio, 2004, s. 29. ISBN 83-88542-68-0.
  3. Feng Youlan: Krótka historia filozofii chińskiej. Kraków: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001, s. 366. ISBN 83-01-13421-6.