Toczenie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy metody obróbki skrawaniem. Zobacz też: Toczenie - technika wykonywania naczyń z gliny na kole garncarskim.
Tokarz przy pracy

Toczenie – rodzaj obróbki wiórowej stosowany najczęściej do obrabiania powierzchni zewnętrznych i wewnętrznych przedmiotów w kształcie brył obrotowych[1]. Istnieje możliwość uzyskiwania metodą toczenia również innych kształtów niż obrotowe[a]. Podczas toczenia ruch główny wykonuje najczęściej obracający się przedmiot, natomiast ruchem pomocniczym jest ruch płaski narzędzia[2].

Obróbkę powierzchni zewnętrznych i większości wewnętrznych[b] wykonuje się na tokarkach.

Podstawowe zależności w procesie toczenia[edytuj | edytuj kod]

Oznaczenie toczenie.png
  • Prędkość skrawania:
v_c={\pi n D \over 1000}\;\;\; [m/min]
  • Wydatek objętościowy skrawania:
Q={v_c a_p f_0} \;\;\; [cm^3/min]
  • Czas maszynowy przy toczeniu:
t_m={L_s+L_d+L_w \over f_0*n} i \;\;\; [min]
  • Trwałość ostrza:
T={C_t \over v^s_t}\;\;\; [min]
  • Pole przekroju poprzecznego warstwy skrawanej:
A_D=a_p f_0 X  \;\;[mm^2]\,
  • Siła skrawania:
F_c=A_D k_c  \;\;[N]\,
  • Moc skrawania:
 P_e={F_c v_c \over 60000 \eta}  \;\;[W]\,

Gdzie:

  • D-średnica toczonego przedmiotu [mm]
  • n-prędkość obrotowa wrzeciona [obr/min]
  • ap-głębokość skrawania [mm]
  • f0-posuw narzędzia [mm/obr]
  • LS-długość drogi skrawania [mm]
  • LD-długość drogi dobiegu ostrza [mm]
  • LW-długość drogi wybiegu ostrza [mm]
  • i-liczba przejść
  • CT-stała wielkość uwzględniająca wpływ czynników nie wyodrębnionych we wzorze
  • s-wykładnik zależny od par materiałów
  • kc-opór właściwy skrawania [MPa]
  • η-sprawność tokarki

Klasyfikacja metod toczenia[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na rodzaj narzędzia[1]
  • punktowa
  • kształtowa
  • obwiedniowa
Ze względu na położenie osi obrotu przedmiotu[1]
  • toczenie poziome
  • toczenie pionowe
Ze względu na kierunek ruchu posuwowego[1]
  • wzdłużne
  • poprzeczne
  • kopiowe
Ze względu na rodzaj powierzchni[2]
  • toczenie zewnętrzne (obtaczanie)
  • toczenie wewnętrzne (wytaczanie, roztaczanie)
Ze względu na parametry skrawania
Rodzaj toczenia Posuwy f0 [mm/obr] Głębokość skrawania ap [mm]
Zgrubne (ciężkie) >0,7 8,0-20,0
Zgrubne 0,5-1,5 6,0-15,0
Lekkozgrubne 0,4-1,0 3,0-10,0
Półwykańczające (średniodokładne) 0,2-0,5 1,5-4,0
Wykańczające 0,1-0,3 0,5-2,0
Wykańczające-gładkościowe 0,05-0,15 0,25-2,0

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 pod red. Jana Kosmola: Techniki Wytwarzania. Obróbka Wiórowa i Ścierna. Gliwice: Wydawnictwo Politechniki Śląskiej, 2002.
  2. 2,0 2,1 Edmund Tasak: Obróbka ubytkowa i spajanie. Kraków: Akademia Górniczo-Hutnicza, 2001. ISBN 9788388408960.

Uwagi

  1. Na tokarkach karuzelowych
  2. W niektórych przypadkach powierzchnie wewnętrzne obrabia się również na wytaczarkach

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. J. Kaczmarek, "Podstawy obróbki wiórowej, ściernej i erozyjnej", WNT, Warszawa 1970
Wikimedia Commons