Tom Crean

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tom Crean
Tom Crean ze szczeniakami psów zaprzęgowych podczas ekspedycji 1914–1916
Tom Crean ze szczeniakami psów zaprzęgowych podczas ekspedycji 1914–1916
Data i miejsce urodzenia 20 lipca 1877
Gurtachrane
Data i miejsce śmierci 27 lipca 1938
Cork
Miejsce spoczynku Ballinacourty
Zawód marynarz, badacz polarny, podróżnik

Tom Crean (irl. Tomás Ó Croidheáin; ur. 20 lipca 1877 w Gurtachrane - zm. 27 lipca 1938 w Cork) – irlandzki podróżnik, marynarz i badacz polarny, członek trzech wypraw na Antarktydę.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jako piętnastolatek opuścił dom i udał się do Cobh w hrabstwie Cork, aby zaciągnąć się do Royal Navy. Przez kolejne osiem lat podróżował po świecie jako żołnierz tejże floty. Był między innymi w Nowej Zelandii, gdzie w roku 1901 spotkał się z Robertem Falconem Scottem, oficerem Royal Navy i dowódcą wyprawy polarnej. Tom Crean przyłączył się jako wolontariusz do załogi ekspedycji „Discovery” i pod dowództwem kapitana Scotta, w latach 1902–1904, wziął udział w pierwszej od sześćdziesięciu lat (po wyprawie Jamesa Clarka Rossa) wyprawie na Antarktydę.

Następnie kontynuował swoją służbę w marynarce wojennej aż do roku 1910, kiedy to wziął udział w drugiej wyprawie na Antarktydę w ekspedycji „Terra Nova”, ponownie pod dowództwem kapitana Scotta. Po tej wyprawie Tom Crean został odznaczony przez króla Jerzego V medalem za heroizm i awansował na stopień starszego bosmana za to, że w 18 godzin w pojedynkę przeszedł 56 km po Lodowcu Szelfowym Rossa i wezwał pomoc dla Edwarda Evansa, jednego ze swoich towarzyszy, będącego w stanie wycieńczenia.

W latach 1914–1917 Tom Crean wziął udział w trzeciej ekspedycji „Trans-Antarctic” pod dowództwem Ernesta Shackletona.

W lipcu 1938 dostał ataku wyrostka robaczkowego. Ze względu na opóźnienia w przeprowadzeniu operacji, już po jej wykonaniu dostał infekcji i zmarł tydzień później. Został pochowany w grobie rodzinnym na cmentarzu w Ballinacourty.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Michael W. Smith, Annie Brady: Ice Man: The Remarkable Adventures of Antarctic Explorer. Collins Press. ISBN 1905172311.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]