Tragakanta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Astragalus gummifer na ilustracji z Dictionnaire encyclopédique de l'épicerie et des industries annexes Alberta Seigneuriego, 1904, strona 28

Tragakanta (łac. tragacantha, syn. gummi tragacantha; E413) – lepka i twardniejąca na powietrzu wydzielina, wypływająca (w sposób naturalny lub po nacięciu) z pnia i gałęzi traganka gumodajnego oraz innych gatunków rodzaju Astragalus i Astracantha z Azji Zachodniej[1][2]. Po wysuszeniu występuje w postaci cienkich, blaszkowatych, białych lub jasnożółtych, przezroczystych pasków o długości ok. 30 mm, szerokości 10 mm i grubości do 1 mm, mniej lub bardziej powyginanych, z drobnymi pęknięciami. Na powierzchni można zaobserwować delikatne, podłużne prążki i poprzeczne fałdy[1]. Nie ma smaku ani zapachu[3].

Skład[edytuj | edytuj kod]

Głównymi składnikami tragakanty są dwa polisacharydy: basoryna – nierozpuszczalna w wodzie, o dużej zdolności pęcznienia (60–70%) oraz tragakantyna – o rozgałęzionej budowie, która jest rozpuszczalna w wodzie[3][2].

Rozpuszczalność[edytuj | edytuj kod]

Guma tragankowa jest nierozpuszczalna w etanolu. Rozpuszcza się w wodzie, tworząc kleiste, lepkie, galaretowate roztwory. Rozpuszczanie można przyspieszyć przez ogrzewanie, przy czym lepkość takich roztworów jest mniejsza[3].

Właściwości i zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Tragakanta jest środkiem pomocniczym wiążącym wodę i dobrą substancją stabilizującą, stosowaną do produkcji zawiesin, emulsji, kremów i maści. Stosowana bywa do wzmacniania struktury żelowej przy produkcji maści hydrożelowych. Roztwory tej gumy są używane jako lepiszcze w procesie granulacji na mokro w technologii wytwarzania tabletek. Ma zastosowanie podobne do gumy arabskiej, jednak jest od niej rzadziej stosowana ze względu na mniejszą dostępność[2][3].

Guma tragankowa jest wyszczególniona w polskim urzędowym spisie dozwolonych substancji dodatkowych jako E413 i może być stosowania na zasadzie quantum satis, tzn. bez ograniczeń[4], czyli w takiej ilości, która jest potrzeba do uzyskania odpowiedniego rezultatu technologicznego zgodnego z wytycznymi GMP[5].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne: Farmakopea Polska VIII. Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2008, s. 3491. ISBN 978-8388157-53-0.
  2. 2,0 2,1 2,2 Stanisław Kohlmünzer: Farmakognozja: podręcznik dla studentów farmacji. Wyd. V unowocześnione. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2003, s. 669. ISBN 8320028469.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Farmacja stosowana: podręcznik dla studentów farmacji. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2008, s. 719. ISBN 9788320037784.
  4. Dz. U. z 2010 r. Nr 232, poz. 1525
  5. Quantum satis (pol.). Polska Federacja Producentów Żywności. [dostęp 2011-12-22].

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.