Polisacharydy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Polisacharydy (inaczej: wielocukry, cukry złożone) – grupa węglowodanów i zarazem biopolimerów, które są złożone z merów będących cukrami prostymi połączonych wiązaniami glikozydowymi. Stanowią one ważną grupę polimerów naturalnych wykorzystywanych w organizmach żywych jako materiał budulcowy i zapasowy. Grupa ta charakteryzuje się dużą różnorodnością, jeżeli chodzi o strukturę i miejsce występowania. Wśród polisacharydów i ich pochodnych wymienić można m.in.:

  • skrobię – materiał zapasowy roślin, gromadzony w owocach, nasionach, korzeniach, liściach, bulwach, rdzeniu łodygi i kłączach; skrobia i jej pochodne są wykorzystywane w przemyśle włókienniczym, farmaceutycznym, kosmetycznym, papierniczym, tekstylnym oraz do produkcji klejów
  • glikogen – materiał zapasowy u zwierząt, występuje głównie w mięśniach szkieletowych i wątrobie
  • dekstran – forma zapasowa dla bakterii i drożdży, szeroko stosowany w medycynie
  • celulozę i jej pochodne – główny składnik budulcowy roślin, podstawowy składnik papieru, klejów, lakierów, celofanu, błon fotograficznych i sztucznego jedwabiu
  • chitynę – substancja podporowa budująca pancerze skorupiaków, oskórek owadów i ściany komórkowe niektórych gatunków grzybów. Najpowszechniej występujący na ziemi polisacharyd
  • karageninę i alginian –polimery otrzymywane z wodorostów stosowane w kuchni Dalekiego Wschodu jako zagęstnik
  • kwas hialuronowy – zwiększający elastyczność skóry; składnik kremów
  • heparynę – produkowana przez komórki tuczne ssaków, mieszanina polimerów o własnościach przeciwzakrzepowych

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Substancje te są szeroko stosowane w wielu dziedzinach życia, od przemysłu spożywczego po aparaturę medyczną i leki. Różne chemiczne modyfikacje polisacharydów stosowane są w medycynie jako nośniki leków ale również jako substancje o aktywności biologicznej[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Kamil Kamiński, Krzysztof Szczubiałka, Karolina Zazakowny, Radosław Lach i inni. Chitosan Derivatives as Novel Potential Heparin Reversal Agents. „J. Med. Chem.”. 53 (10), s. 4141–4147, 2010. doi:10.1021/jm1001666. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Encyklopedia techniki CHEMIA. Warszawa: WNT, 1965.
  • Chemia polimerów tom III Polimery naturalne i polimery o specjalnych własnościach. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, 1998.
  • Współczesna Wiedza o Polimerach. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009.
  • Neutralizacja heparyny (pol.).