Turakowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Turakowate
Musophagidae[1]
Lesson, 1828
Turako fioletowy (Musophaga violacea)
Turako fioletowy (Musophaga violacea)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada neognatyczne
Rząd turakowe
Rodzina turakowate
Podrodziny
  • Corythaeolinae
  • Criniferinae
  • Musophaginae
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Zamieszkujący sawanny hałaśnik białobrzuchy posiada skromne upierzenie, ale podobny do innych turaków czub.
Turako olbrzymi swą nazwę zawdzięcza znacznym rozmiarom – jest trzykrotnie cięższy od pozostałych turaków.
Niewielki turak ostroczuby (Tauraco livingstonii) swój łaciński epitet otrzymał na cześć znanego odkrywcy Afryki, dr Livingstone'a.

Turakowate (Musophagidae) – rodzina ptaków z rzędu turakowych (Musophagiformes). Występują wyłącznie w Afryce subsaharyjskiej[2]. Żyją w lasach i na sawannach. Nie są dobrymi lotnikami, za to dobrze biegają i wspinają się po drzewach. Są łatwo rozpoznawalne dzięki charakterystycznym czubom na głowie.

Biologia[edytuj | edytuj kod]

Średnie wymiary[edytuj | edytuj kod]

Większość gatunków mierzy 40-45 cm i waży około 300 gram. Jedynie Szyszak (zwany Turako olbrzymim) jest wyraźnie większy mierząc nawet 70-75 cm i przekraczając nieraz wagę 1 kg[3]. Mają dość krótkie, zaokrąglone skrzydła i długie ogony.

Biotop[edytuj | edytuj kod]

Turaki prowadzą osiadły tryb życia. Pięć gatunków turaków (z rodzaju Crinifer i Criniferinae) o bardziej matowym, szarobrązowym upierzeniu zamieszkuje sawanny, pozostałe wolą bardziej lesiste środowisko. Wszystkie są jednak typowo nadrzewne. Ich donośne głosy przypominające szczekanie często jest wykorzystywane przez ssaki roślinożerne jako ostrzeżenie przed drapieżnikami[4].

Pożywienie[edytuj | edytuj kod]

Odżywiają się liśćmi, pąkami, kwiatami i owocami, w okresie lęgowym również drobnymi bezkręgowcami[4].

Rozmnażanie[edytuj | edytuj kod]

Budują płytkie gniazda na drzewach, gdzie składają zwykle 1-3 jaja. Pisklęta wykluwają się pokryte gęstym puchem. Przebywają w gnieździe ok. 4 tygodni, ale często opuszczają je zanim nauczą się latać, zręcznie wspinając się po drzewach[3].

Cechy szczególne[edytuj | edytuj kod]

Upierzenie[edytuj | edytuj kod]

Ptaki należące do tej rodziny, są zwykle bardzo kolorowo ubarwione, często na niebiesko, zielono lub fioletowo. Kolory te zawdzięczają specjalnym barwnikom nieobecnym u innych ptaków, ani nigdzie indziej w świecie zwierząt. Za zieleń u turaków odpowiedzialna jest turakowerdyna, a za kolor czerwonofioletowy i granatowy turacyna. Barwniki te czynią upierzenie turaków niepowtarzalnym w całej gromadzie ptaków, ponieważ np. kolor zielony u innych gatunków jest barwą strukturalną – wynika z załamywania się światła na strukturze piór, a nie z obecności związków chemicznych[3].

Budowa nóg[edytuj | edytuj kod]

Cechą szczególną turaków jest ułożenie zewnętrznego, czwartego palca ich nóg. Jest on ustawiony pod kątem prostym w stosunku do osi nogi co umożliwia jego skierowanie zarówno do przodu jak i do tyłu (semizygodactylia)[4]. Cecha ta umożliwia zręczne czepianie się gałęzi, co jest związane z typowo nadrzewnym trybem życia tych ptaków.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Do rodziny należą następujące podrodziny[5][6]:

W dawniejszych klasyfikacjach (Wetmore, 1960)[7] rodzinę turakowate (Musophagidae) zaliczano do rzędu kukułkowe, razem z kukułkowatymi (Cuculiformes) i hoacynami (Opisthocomidae).

Przypisy

  1. Musophagidae w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Frank Gill, David Donsker: Family Musophagidae (ang.). IOC World Bird List: Version 4.1. [dostęp 2014-02-22].
  3. 3,0 3,1 3,2 pod red. Przemysława Busse: Mały słownik zoologiczny. Ptaki T.II. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, s. 304. ISBN 83-214-0043-4.
  4. 4,0 4,1 4,2 S. Marchant: Turaki i kukułki (w:) Encyklopedia. Zwierzęta. Warszawa: Elipsa, 1999, s. 345. ISBN 83-85152-34-2.
  5. Systematyka i nazwy polskie za: Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Rodzina: Musophagidae Lesson, 1828 - turakowate - Turacos (wersja 2013-09-25). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2014-02-22].
  6. John H. Boyd III: Musophagidae: Turacos (ang.). W: Aves—A Taxonomy in Flux 2.5 Introduction [on-line]. John Boyd's Home Page. [dostęp 2011-02-26].
  7. (ang.) Wetmore A. A Classification for the Birds of the World. Smithsonian Institution, 1960.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]