Vranac

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Vranec)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Vranac
‘Vranac’
Grona odmiany vranac w przetwórni
Grona odmiany vranac w przetwórni
Gatunek winorośl właściwa
(Vitis vinifera)
Inne nazwy vranec
Pochodzenie Czarnogóra[1]
Ważne regiony uprawy Macedonia, Czarnogóra[2]
Identyfikator VIVC 13179
Przeznaczenie owoców wino
Kolor skórki czerwonoczarny
Cechy uprawowe
Dojrzewanie średniowczesne[3]
Mrozoodporność −12°C do −14°C[3]
Preferowane gleby utrzymujące ciepło[3]
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Vranac (serbski: вранац) lub wranec (macedoński: вранец) – ważny czerwony szczep winogron, uprawiany na Bałkanach[2]. Prawdopodobnie pochodzi z Czarnogóry, gdzie jest też najważniejszą odmianą[1][4]. Nazwa oznacza karego rumaka[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Szczep był podobno znany na Bałkanach już w średniowieczu[3]. Dzięki analizom DNA udało się ustalić pokrewieństwo z kilkoma innymi odmianami popularnymi w regionie: primitivo (tribidrag), plavac mali i plavina[3]. Wszystkie z nich są potomkami tribidraga: plavac mali jest krzyżówką tribidraga z odmianą dobričić, plavina tribidraga z odmianą verdeca, a w przypadku vranaca drugi rodzic nie został ustalony i może być szczepem, który wymarł[5][6].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Odmiana rośnie silnie i jest plenna[3]. Dojrzewa średnio wcześnie[3]. Wcześnie wypuszcza pąki, ale jest wrażliwa na mróz[3]. Jagody mają cienką skórkę, a grona są zwarte[3]. W badaniach z lat 2007–2009 uzyskano plon rzędu 1,72 kg na krzew, przy wysokiej zawartości substancji aromatycznych[7].

Wina[edytuj | edytuj kod]

Czerwone wina ze szczepu vranac mają ciemny, intensywny kolor, przez co odmiana jest popularną domieszką do win z bledszych odmian[3]. Zawartość alkoholu jest wysoka, smak pełny, charakterystyczny taninowy[3][2]. W bukiecie dominują czerwone i czarne owoce[3]. Przy starannej produkcji wina są długowieczne i zyskują na charakterze[3]. Vranac jest używany do produkcji m.in. popularnego macedońskiego wina kratošija[2]. W porównawczych badaniach w Czarnogórze wina z doświadczalnych upraw vranaca zyskały wyższe noty niż te z primitivo i negroamaro[7].

Rozpowszechnienie[edytuj | edytuj kod]

Jest najważniejszą odmianą w Czarnogórze[4]. Vranac jest często spotykany również w Macedonii (pod nazwą vranec), Serbii, Kosowie oraz w Bośni i Hercegowinie[2][3]. Do Macedonii vranac został sprowadzony dopiero w 1950, a po pomyślnych próbach trafił do winnic produkcyjnych[8]. W Chorwacji w 2008 r. było 390 ha winnic obsadzonych odmianą[3]. Podejmuje się próby selekcji najlepiej dostosowanych klonów[8].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 Vranac w bazie danych Instytutu Uprawy Winorośli Geilweilerhof (ang.). [dostęp 19 października 2012].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Tom Stevenson: The Sotheby’s Wine Encyclopedia. Wyd. 4. Londyn: Dorling Kindersley, 2005, s. 426-427. ISBN 0-7566-1324-8. (ang.)
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 3,12 3,13 3,14 3,15 Jancis Robinson, Julia Harding, José Vouillamoz: Wine Grapes. HarperCollinsPublishers, 2012, s. 1152. ISBN 978-0-06-220636-7. (ang.)
  4. 4,0 4,1 Patrick Fiévez, Sabine Rumrich, Klaus Feiten: Kraje śródziemnomorskie. W: André Dominé: Wino. Wyd. 2. Ożarów Mazowiecki: Wydawnictwo Olesiejuk, 2009, s. 723. ISBN 978-83-7626-712-8. (pol.)
  5. Jancis Robinson, Julia Harding, José Vouillamoz: Wine Grapes. HarperCollinsPublishers, 2012, s. 1088. ISBN 978-0-06-220636-7. (ang.)
  6. Łukasz Wojnarowicz. Wielka kariera primitivo. „Czas Wina”. 68, kwiecień-maj 2014 (pol.). [dostęp 2014-06-10]. 
  7. 7,0 7,1 V. Maras, M. Tomic, V. Kodzulovic, B. Knezevic, D. Raicevic, M. Cizmovic. Yield and quality of grapes and wine of the cultivars ‘Vranac’, ‘Primitivo’ and ‘Negro amaro’. „Acta Horticulturae”. 931. 
  8. 8,0 8,1 Vesna Maras, Milena Tomic i in.. Research of origin and work on clonal selection of Montenigrin grapevine varieties cv. vranac and cv. kratosija. „Agroznanje”. 13 (1), s. 103-112, 2012 (ang.).