Wiktor Kandinski
Wiktor Chrisanfowicz Kandinski (ros. Виктор Хрисанфович Кандинский, ur. 24 marca 1849 w Biankinie, zm. 3 lipca?/15 lipca 1889 w Sankt Petersburgu) – rosyjski lekarz psychiatra.
Spis treści |
Życiorys [edytuj]
Urodził się w małej syberyjskiej miejscowości Biankino nad rzeką Szyłką, w Okręgu Nerczyńskim Guberni Zabajkalskiej jako syn Chrisanta (Chrisanfa) Kandinskiego i Kapitoliny Aleksiejewny Semionowej (1861–1935). Chrisanf Pietrowicz Kandinski był właścicielem Nerczinskich Fabryk i bratem dziadka Wassily Kandinsky’ego.
W 1861 wyjechał do Moskwy i pobierał nauki w 3 Moskiewskim Gimnazjum. W 1872 roku ukończył szkołę medyczną przy Uniwersytecie Moskiewskim. Od 1877 roku służył jako lekarz wojskowy podczas wojny rosyjsko-tureckiej. Jako lekarz okrętowy został wcielony do 2 Czarnomorskiej Floty i 6 stycznia zaokrętowany na okręcie Wielki Książę Konstanty. Gdy w nocy z 30 kwietnia na 1 maja odbyła się pierwsza potyczka z flotą turecką, u Kandinskiego pojawiły się gwałtownie nasilone objawy psychotyczne – usiłował popełnić samobójstwo skacząc do morza. Został odratowany i po zakończeniu rejsu w Sewastopolu 13 maja 1878 skreślony z listy członków załogi.
Później Kandinski sam postawił sobie samemu rozpoznanie „primäre Verrücktheit”, co odpowiadałoby dziś stanowi zbliżonemu do schizofrenii. Od 1881 roku ordynator szpitala św. Mikołaja Cudotwórcy w Sankt Petersburgu, kierowanym wówczas przez Ottona Czeczotta. W 1885 został wybrany na prymariusza w tym szpitalu, na miejsce Iwana Sikorskiego, powołanego na katedrę psychiatrii w Kijowie. 25 stycznia 1886 specjalna komisja z Janem Mierzejewskim na czele przyznała mu jednogłośnie nagrodę im. Filippowa za monografię O pseudohalucynacjach.
W 1889 roku Kandinski doświadczył zaostrzenia swojej choroby, pod wpływem omamów słuchowych popełnił samobójstwo przez przedawkowanie morfiny. Do ostatnich chwil życia zapisywał obserwacje swojego stanu psychicznego. Ostatnimi słowami w jego notatkach były: „Nie mogę dłużej pisać dlatego, że przestaję widzieć. Światła! Światła!”[1].
Był żonaty (od 1 września 1878) z Jelizawietą Karłowną z domu Frejmut, pielęgniarką, córką niemieckiego farmaceuty. Jelizawieta opiekowała się nim po pierwszej próbie samobójczej. Po śmierci męża z własnych środków sfinansowała wydanie jego dzieł przez Petersburskie Towarzystwo Psychiatryczne, w 1890 również odebrała sobie życie, przedawkowując opium.
Dorobek naukowy [edytuj]
Między 1874 a 1876 rokiem opublikował 31 prac traktujących o różnych zagadnieniach związanych z medycyną, w tym trzy dotyczące psychiatrii. W 1885 roku opublikował pracę poświęconą pseudohalucynacjom, w której opisał te zaburzenia, w dużej mierze opierając się o swoje doświadczenia. Tłumaczył na rosyjski prace Krafta-Ebbinga, Kahlbauma, Charcota, Magnana, Meynerta i Wundta.
Jego nazwisko wiązane jest do dziś z nazwą zespołu Kandinskiego-Clérambaulta.
W 1882 roku Kandinski przedstawił własną klasyfikację schorzeń psychicznych, wyróżniającą 16 kategorii diagnostycznych:
- Hallucinationes
- Melancholia
- Mania
- Ideophrenia
- Paraphrenia
- Dementia primaria acuta
- Dementia primaria chronica
- Paralysis generalis progressiva
- Psychoepilepsia
- Psychohysteria
- Psychosis periodica et psychosis circularis
- Delirium tremens potatorum, Delirium acutum
- Dementia secundaria
- Imbecillitas
- Idiotismus
- Psychoses constitutionals cum degeneratione
Lista prac [edytuj]
- Sostojanie zemskoj mediciny w 1873 g. Medicinskoie obozrienie 1, 1874
- O sżiganii trupow. Medicinskoie obozrienie, 1875
- Obzor rabot po boleznjam organow dychanija w 1874 g. Medicinskoe obozrenie 2, 1875
- Obzor rabot po boleznjam serdca w 1874 g. Medicinskoe obozrenie 3, 1875
- Nerwno-psichiczeskij kontagij i duszewnye epidemii. Priroda 2, 1876
- K uczeniju o galljucinacjach (К учению о галлюцинациях). Medicinskoie obozrienie 13, 816-824, 1880
- Механика душевной деятельности: Речь, произнес. в собр. естествоиспытателей в Висбадене и в Вен. антропол. о-ве проф. Теодором Мейнертом. Пер. Виктора Кандинского. Москва: тип. М.Н. Лаврова и К°, 1880
- Основания физиологической психологии. [Соч.] Вильгельма Вундта; Пер. и доп. по новейшим исслед. Виктор Кандинский. Москва : Н.А. Абрикосов, 1880
- Obszczeponjatye psichołogiczeskie etjudy (oczerk istorii wozzrenij na duszu czełowieka i żiwotnych) (Общепонятные психологические этюды. Виктора Кандинского. I. Очерк прежних и современных воззрений на психическую жизнь человека и животных. II. Нервно-психический контагий и душевные эпидемии). Москва : А. Ланг, 1881
- Zur Lehre von den Hallucinationen. Archiv für Psychiatrie und Nervenkrankheiten 11 (2), 453-464, 1881 DOI:10.1007/BF02054811
- Sowremennij monizm (Современный монизм. Попул.-филос. этюд). Харьков: В.А. Сыхра, 1882
- Kritische und klinische Betrachtungen im Gebiete der Sinnestäuschungen. Centralblatt für Nervenheilkunde und Psychiatrie 7, 481-485, 1884
- Kliniczeskie i prakticzeskie izyskanija w obłasti obmanow czuwstw (Клинические и критические изыскания в области чувств). Medicinskoie obozrienie 23, 3, 231-235, 1885
- Kritische und klinische Betrachtungen im Gebiete der Sinnestäuschungen. Erste und zweite studie. Berlin: Friedländer und Sohn, 1885 (170 ss.)
- O psewdogalljucinacijach (О псевдогаллюцинациях). S.-Peterburg: izd. E. K. Kandinskoj, 1890
- O pseudohalucynacjach. Z języka rosyjskiego tłumaczyła dr Lidia Uszkiewicz. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 1956
- K woprosu o newmenjaemosti (К вопросу о невменяемости). Moskwa: izd. E. K. Kandinskoj, 1890
Przypisy
- ↑ v. Rothe A. Dr. med. W. Ch. Kandynski. Necrolog. Allgemeine Zeitschrift für Psychiatrie und Psychisch-gerichtliche Medicin 4, ss. 550-551 (1890)
Bibliografia [edytuj]
- Lerner V, Witztum E. Victor Kandinsky, MD: psychiatrist, researcher and patient. „History of Psychiatry”. 53 Pt 1 (14), s. 103–111, 2003. doi:10.1177/0957154X03014001006. PMID 14509275.
- v. Rothe A. Dr. med. W. Ch. Kandynski. Necrolog. Allgemeine Zeitschrift für Psychiatrie und Psychisch-gerichtliche Medicin 4, ss. 550-551 (1890)
- Tadeusz Nasierowski: Historia schizofrenii – casus Kandinskiego. W: Schizofrenia. Różne konteksty, różne terapie. T. 4. Jacek Bomba, Maria Rostworowska, Łukasz Müldner-Nieckowski. Biblioteka Psychiatrii Polskiej, Kraków 2006 ss. 25-39
- Lerner V, Witztum E. Victor Kandinsky, M.D., 1849-1889. „American Journal of Psychiatry”. 2 (163), s. 209, 2006. doi:10.1176/appi.ajp.163.2.209. PMID 16449472.
- Санкт-Петербургская психиатрическая больница св. Николая Чудотворца. К 140-летию. Том III. В.Х. Кандинский. СПб: «Издательско-полиграфическая компания «КОСТА», 2012