Wojna domowa w Nepalu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wojna domowa w Nepalu
Map of Nepal.png
Mapa kraju
Czas 13 lutego 1996 - 21 listopada 2006
Miejsce Nepal
Przyczyna autorytarny styl rządów, bieda
Wynik zwycięstwo maoistów, obalenie monarchii
Strony konfliktu
Nepal Królestwo Nepalu South Asian Communist Banner.svg Komunistyczna Partia Nepalu (Maoistowska)
Dowódcy
Gyanendra Bir Bikram Shah Dev
Krishna Prasad Bhattarai
Girija Prasad Koirala
Sher Bahadur Deuba
Prachanda
Baburam Bhattarai
Straty
4,500 zabitych 8,200 zabitych

Wojna domowa w Nepalu (przez maoistów nazywana także jako Wojna Ludowa) - konflikt między siłami rządowymi a maoistowskimi partyzantami w Nepalu, trwał od 1996 do 2006. Konflikt rozpoczęła Komunistyczna Partia Nepalu (Maoistowska) w dniu 13 lutego 1996, dążyła do obalenia przestarzałej monarchii i ustanowienia demokratycznej "Federalnej Republiki Nepalu". Konflikt zakończył się kompleksowym porozumieniem pokojowym podpisanym w dniu 21 listopada 2006.

Geneza[edytuj | edytuj kod]

Na początku lat 90. w Nepalu istniały dwie główne partie komunistyczne: Komunistyczna Partia Nepalu - (Zjednoczona Marksistowsko-Leninowska) i ortodoksyjnie maoistowskie Centrum Jedności. Wybory w 1994, wygrali Zjednoczeni Marksiści-Leniniści tworząc rząd mniejszościowy, natomiast w Centrum Jedności doszło do rozłamu w wyniku którego powstała Komunistyczna Partia Nepalu (Maoistowska). Na jej czele stanął Prachanda. Gdy komisja wyborcza nie uznała prawowitości KPN(M), partia zbojkotowała wybory i uznała je za niedemokratyczne.

Po represjach wobec maoistów w dystryktach Rolpa i Rukum w 1995, KPN(M) zdecydowała się przejść do walki zbrojnej, lutego 1996 wręczyła rządowi, listę 40 żądań, grożąc powstaniem zbrojnym w razie odmowy ich spełnienia. Postulaty odnosiły się głównie do odrzucenia "dominacji obcego kapitału w nepalskim przemyśle" i zerwania "dyskryminującego traktatu z Indiami z 1950" oraz zerwania z feudalnym system ziemskim.

Konflikt[edytuj | edytuj kod]

Po odrzuceniu przez rząd postulatów maoiści proklamowali rozpoczęcie wojny ludowej, której celem ma być „socjalistyczna i komunistyczna republika ludu”. Buntownicy powołali Armię Wyzwolenia Narodowego. Początkowo maoiści zaczynali od strzelb domowej roboty i tradycyjnych noży kukri, rychło jednak stali się znaczącą siłą. Na zajętych przez siebie terenach powstańcy powołali Ludowy Rząd Rewolucyjny. W kolejnych latach walki zbrojnej, rebelianci przejęli większą część obszarów wiejskich.

1 czerwca 2001 książę i następca tronu państwa, Dipendra Bir Bikram Shah Dev dokonał na swoich krewnych masakry, motywy zbrodni nie są do końca znane. Książę zamordował dziewięciu krewnych a następnie popełnił samobójstwo[1]. Wydarzenie to doprowadziło do diametralnego spadku szacunku wobec rodziny królewskiej. 29 stycznia 2003 ogłoszono tymczasowe zawieszenie broni, rozmowy pokojowe nie zostały jednak przeprowadzone pozytywnie, wkrótce ponownie doszło do walk. 1 lutego 2005 król przejął pełną władzę i wprowadził stan wojenny[2]. Maoiści odpowiedzieli blokadami dróg i wzmożonymi atakami na przedstawicieli władzy. 3 września 2005 roku maoiści ogłosili mający trwać trzy miesiące rozejm. W odpowiedzi na to 24 kwietnia 2006 król ogłosił przywrócenie parlamentu. 18 maja parlament pozbawił króla władzy a 26 maja rozpoczęły się rozmowy dotyczące zakończenia wojny. 21 listopada 2006 Prachanda podpisał w Katmandu układ pokojowy kończący wojnę domową.

W wojnie zginęło 15000 osób (6000 z rąk rebeliantów i 9000 z rąk sił rządowych), a około 100.000 - 150.000 osób zostało przesiedlonych w wyniku działań zbrojnych.

Następstwa[edytuj | edytuj kod]

W wyniku układu pokojowego maoiści weszli w skład rządu tymczasowego. W 2008 przeprowadzono demokratyczne wybory, maoiści wygrali je z wynikiem 38,10% (229 mandatów w parlamencie)[3].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy